Media xe2x80x93 Verbod op isoleercellen is schijn

Door alle activiteiten van de laatste tijd, reageer ik deze keer iets later op de recente nieuwsberichten uit de GGZ.

Ook waren er de laatste tijd veel technische problemen met deze weblog, waardoor deze niet altijd actueel was, maar dat is nu eindelijk ongeveer voorbij, en binnenkort zal ook de vormgeving weer hersteld worden. Ik hoop ook in 2012 weer volop actuele blogs te posten.

Nu eerst een reactie op de berichten van de Inspectie.

Op 7 december 2011 stond er een interview in de Volkskrant, met Marleen Barth van GGZ Nederland: xe2x80x9cRegels voor gebruik isoleercel aangescherptxe2x80x9d
Zie ook http://www.ggznederland.nl/persberichten/volkskrant_regels_isoleer.pdf

Ik denk dus dat het genoemde 24-uurs toezicht niet haalbaar is, en dat 1 maand veel te lang is om dan pas over te gaan op externe consultatie. Dan is de rek allang uit de situatie. Mijn volledige reactie was ook al te lezen in een vorig weblogbericht, zie: http://tekeertegendeisoleer.weblog.nl/nieuws/strengere-regels-voor-isoleercel/

Daarna, op 8 december 2011 kwam de Inspectie voor de Gezondheidszorg met een persbericht met de titel xe2x80x9cTerugdringen separeren in de GGZ stagneertxe2x80x9d
Zie ook http://igz.nl/actueel/nieuws/terugdringenseparereninggzstagneert.aspx

Een dag later, op 9 december kopten verschillende kranten met hele mooie woorden, bijvoorbeeld:

NRC:xe2x80x9cInspectie voor de gezondheidszorg verbiedt eenzame opsluiting in GGZxe2x80x9d
Zie ook:xc2xa0 http://www.nrc.nl/nieuws/2011/12/08/inspectie-voor-de-gezondheidszorg-wil-verbod-eenzame-opsluiting-in-ggz/

Spits: xe2x80x9cGeen isoleercel meer voor GGZ-patientenxe2x80x9d
http://www.spitsnieuws.nl/archives/binnenland/2011/12/geen-isoleercel-meer-voor-ggz-pati%C3%ABnten

Natuurlijk was ik aangenaam verrast door de krantenkoppen die me lieten denken dat eenzame opsluiting en separatie nu werkelijk afgeschaft zouden worden. Maar toen ik iets verder las, zag ik al gauw dat het wederom een soort trucje was, waarbij mooie woorden gebruikt worden en de echte praktijk verdoezeld wordt.

In het artikel van de Inspectie is namelijk te lezen dat men eenzame opsluiting wil verbieden, maar tegelijkertijd wordt xe2x80x9cseparatie met 24-uurs-toezichtxe2x80x9d wel toegestaan, waarbij het toezicht ook door een camera kan worden vervuld. Dus samengevat: De inspectie vindt xe2x80x9cseparatie met camera-toezichtxe2x80x9d dus geen xe2x80x9ceenzame opsluitingxe2x80x9d. Dus als er een camera op je staat, dan ben je niet eenzaamxe2x80xa6 Dat is natuurlijk belachelijk!

Een camera is juist extra vernederend en beangstigend, omdat je niet weet wat er aan de andere kant gebeurd, en je weet dat je continue beoordeeld wordt op wat zij zien. En omdat separatie in de GGZ sowieso al een klap in het gezicht is, waarbij de hoop op begrip en ondersteuning weggenomen wordt, is het achtergelaten worden onder een cameralens al helemaal verschrikkelijk. Alsof elke seconde van je bestaan bekeken wordt, en gekeurd met het oog van een mechanisme dat zal besluiten over je vrijheid, gebaseerd op hoe je overkomt. Dus opeens wordt je je enorm bewust van je eigen houding, op welke manier je op je bed zit, wat je met je handen doet, hoeveel minuten je niks hebt gedaan, welke kant je opkijkt, en hoe het zal overkomen, en je vraagt je af welke houding en welk gedrag nou toch het beste zou zijn? De camera maakt van elke seconde een test. De stress schiet dus omhoog, en voor clienten is dat een dubbel zware last. In de eerste plaats werden zij al alleen achtergelaten in een separeercel met hun problemen, en niet begrepen of ondersteund (wat je wel van Zorg zou verwachten), en nu moeten deze clienten ook nog voor de camera in hun eentje hun gedrag aanpassen naar xe2x80x9cwenselijk gedragxe2x80x9d, terwijl elke beweging gezien wordt, en elke beweging consequenties kan hebben voor xe2x80x9chet oordeelxe2x80x9d. Je hebt dan dus geen enkele bewegingsvrijheid meer, en ook nog steeds geen enkel houvast, geen duidelijkheid over wat men wil zien, laat staan het gevoel begrepen te worden (al met al reden genoeg om radeloos te worden). En het gegeven dat er iemand zit te kijken naar het dieptepunt van je leven is vaak sowieso verschrikkelijk.

Camera-toezicht werkt dus averechts als iemand rustig moet worden, want het vergroot de onmacht en stress van die persoon, en het stelt een onmogelijke prestatie-eis aan clienten in een moeilijke crisis. Separaties met camera-toezicht mogen daarom nooit de norm worden in de GGZ, want dit draagt zeker niet bij aan de-escalatie en vergroten van de veiligheid.xc2xa0xc2xa0

Het camera-toezicht is weer een typisch plannetje gemaakt door leken en bedrijfsmannetjes, en het hele plan is zogenaamd bedoeld om de werkdruk van het personeel te verlichten, maar het tegendeel is waar. Het is juist de ineffectieve zorg (lees: dwang) die veel tijd en energie kost, en doorgaans alleen maar meer problemen oplevert, waardoor het hele systeem dichtslibt en het een grote puinhoop wordt.

Er moeten ECHTE oplossingen komen, die gericht zijn op herstel en welzijn van de client.

De mens is geen robot, en niet alle zorg kan overgenomen worden door technologische oplossingen. De ziel van de mens kan niet simpelweg opgelapt worden met medicatie of met een ander behang om naar te kijken. Menselijk contact is niet hetzelfde als een camera, intercom of een touch-screen. En gekleurd licht in een xc2xa0high-tech-isoleercel is iets anders dan liefde, vertrouwen en vriendschap.

Wanneer gaan ze inzien dat GGZ niet gebaat is bij een oppervlakkige, kille, materialistische benadering?

Toch ben ik wel blij dat het onderwerp van isoleercellen en dwang in de GGZ in ieder geval wel op de agenda staat, en dat er over nagedacht wordt hoe het anders kan. Het besef dat het niet acceptabel is, en de roep om alternatieven is steeds meer aanwezig. Dat is alvast een heel erg belangrijk punt. Het eerste begin is gemaakt. Men WIL in ieder geval veranderen. Dat is gunstig.

Het gaat er nu om, om die veranderingsbereidheid te benutten, en de juiste veranderingen gedaan te krijgen. In 2012 zullen we daarom opnieuw aan de weg blijven timmeren met allerlei acties en initiatieven en deelname aan congressen enz.
En we zien het komende jaar positief tegemoet.

Waarschijnlijk wordt in het begin van 2012 het nieuwe VN-verdrag voor de rechten van personen met beperkingen door Nederland geratificeerd. Dat zal alvast een mijlpaal zijn voor de rechten van psychiatrische patienten.

Ik wens iedereen bij deze alvast een fijne kerst, en het allerbeste voor 2012!

Voorkom dwang NU met Eigen Kracht Eindhoven!

Mensen in Eindhoven, die een gedwongen GGZ-opname of gedwongen GGZ-behandeling willen voorkomen, kunnen nu terecht bij Eigen Kracht Eindhoven, Kronenhoefstraat 21.

Mensen die in een crisis dreigen te raken, kunnen nu bij ons terecht voor een Eigen Kracht-conferentie, om te zorgen dat zij weer de regie hebben xc3xa9n houden over hun eigen leven, zeker in contact met organisaties en overheden.

De Eigen Kracht conferenties zijn bedoeld om mensen gebruik te laten maken van hun eigen kracht, waarbij de kern ligt in empowerment, zelfredzaamheid, en ook samenredzaamheid.
Via een Eigen Kracht conferentie wordt er een plan gemaakt, met de hulp van naasten die uitgenodigd zijn. Alle aanwezigen denken mee, maar de hoofdpersoon beslist uiteindelijk wat er aan het eind van de conferentie in zijn/haar plan komt.
Een onafhankelijke Eigen Kracht-coxc3xb6rdinator brengt iemands familie en vriendenkring bijeen – zelfs als er geen contact meer lijkt te zijn – en organiseert de conferentie. In Eigen Kracht-conferenties komen de partijen samen om een concreet plan te maken voor de toekomst, uiteraard waar nodig met de informatie en eventuele hulp van de betrokken hulpverleners.
Het uiteindelijke plan treedt vervolgens in werking, en zal ook door hulpverleners als leidend plan worden beschouwd.

Meer informatie of aanvragen van een conferentie kan door contact op te nemen met Eigen Kracht Eindhoven aan de Kronehoefstraat 21 in Eindhoven, voor contactgegevens zie http://www.eigen-kracht.nl/nl/inhoud/regio-noord-brabant

Het volgende artikel xe2x80x9cEigen Kracht doorbreekt verkommeringxe2x80x9d illustreert heel duidelijk de kracht die Eigen Kracht kan hebben.

Voorbeeldcase uit Groningen (Schout, G. & Jong, G. de. xe2x80x9cEigen Kracht doorbreekt verkommeringxe2x80x9d. Maandblad Geestelijke volksgezondheid, november 2011)

Een zesenzestigjarige aan alcohol verslaafde man, B., is na zijn pensionering een sociaal isolement geraakt. Een hulpverlener van de verslavingszorg heeftxc2xa0 B. aangemeld om steun uit het netwerk te mobiliseren. B. is jaren geleden gescheiden. Het contact met zijn ex-vrouw, zijn kinderen en zijn broers is verwaterd of door conflicten abrupt verbroken. B. reageerde enthousiast op het voorstel van zijn casemanager een ekc in te zetten. Het doel was een sociaal vangnet rondom hem op te zetten die hem voor verder afglijden kan behoeden en hem ondersteunt om zijn leven weer op de rails te krijgen.

Voorbereiding
Tijdens de voorbereiding verzocht de coxc3xb6rdinator van de Eigen Kracht Centrale B. om op papier te zetten wie voor de conferentie zouden worden uitgenodigd. Hij noemde alleen oud-collegaxe2x80x99s. Opvallende afwezigen waren zijn kinderen en andere familieleden, zoals zijn broers. De coxc3xb6rdinator deed meerdere, vergeefse pogingen om B. op andere gedachten te brengen. Besloten werd de conferentie te organiseren met drie oud-collegaxe2x80x99s. De betrokken hulpverlener uitte zich enigszins sceptisch:

Ik vond het aantal personen die erbij waren wat karig. En ook de moeite die er voor is gedaan om toch misschien niet wat meer mensen uit te nodigen. Zeker als je kijkt naar wat voor type persoon onze clixc3xabnt is, dan denk ik van: ja, daar had wel iets meer uit gehaald kunnen worden. Hij heeft bijvoorbeeld een tweelingbroer en er is nog meer familie. En ja, er zijn wel wat verstoorde familiebanden geloof ik. Maar ik denk dat juist bij Eigen Kracht het belangrijk kan zijn om dat ook te herstellen.

Plan
De conferentie heeft tot een plan geleid waarin B. en collegaxe2x80x99s afspraken hebben gemaakt over hoe het sociale isolement te doorbreken, het drankgebruik binnen de perken te houden en duurzame aandacht te besteden aan het op orde houden van het huishouden en de zorg voor zichzelf. Een collega:

In het plan, dat vind ik wel mooi: het gaat om eigen kracht en in het plan staat ook eigenlijk van eh … de verantwoordelijkheid is voor B., B. moet contact zoeken, B. moet eerlijk zijn, B. maakt gebruik van ons. Maar de verantwoordelijkheid ligt steeds bij hem, ook in het plan. Daar staat en valt het mee.

Realistisch en haalbaar
Op de vraag of de doelen zoals deze in het plan staan realistisch en haalbaar waren, reageert dezelfde collega:

Ik denk dat dat doel wel behaald is. In zoverre: er is een begin in elk geval. We weten wat voor netwerk eraan vastzit en hoe dat geactiveerd kan worden. Dus we weten nu ook welke personen we moeten hebben. Dus in principe is dat al wel gehaald. Of dat op lange termijn sterk genoeg is? Ja, dat moet zich uitwijzen. Het zou goed kunnen dat als B. niet actief op zoek gaat naar die netwerken, dat het op een gegeven moment wel afzwakt. Dat het een telefoongesprek wordt van xc3xa9xc3xa9n keer in de vier xc3xa1 vijf maanden.

Uitkomst
Zowel schaamte als angst voor afwijzing hebben een bepalende rol gespeeld. B. verkeerde tot aan de conferentie in een negatieve spiraal van verslaving, verwaarlozing en isolement door schaamte voor zijn leefsituatie en angst om hierdoor te worden afgewezen. Schaamte blijkt na de conferentie echter ook de motor voor abstinentie en zelfzorg xe2x80x93 de hoofdpersoon wil zich niet weer zxc3xb3 hoeven te schamen. De ekc lijkt het proces van verkommering en isolement te hebben doorbroken.

OHCHR xe2x80x93 Regional Consultation against Torture

Ik ben net een paar dagen terug uit Geneve, Zwitserland. Ik was daar voor een vergadering bij het hoofdkantoor van de VN, bij de UN OHCHR. De vergadering heette: de Regional Consultation for Europe, on Prevention of Torture and Protection of Victims of Torture -Especially Persons Deprived of their Liberty, Geneva, Palais des Nations, 15 and 16 December 2011.

Ik was daar namens het wereldnetwerk WNUSP, voor mensenrechten in de psychiatrie. Het was een interessante vergadering, maar het was soms wel moeilijk te volgen met al die verschillende VN-organisaties. Maar het ging goed, en ik heb er goede contacten aan overgehouden. Het waren voor mij 3 hele intensieve dagen in Geneve.

Mijn reisverslag staat op www.punkertje.waarbenjij.nu

Strengere regels voor isoleercel

Op woensdag 7 december stond er een artikel in de Volkskrant:

Regels voor gebruik van isoleercel aangescherpt

Maud Effting xe2x88x9207/12/11, 05:00

Psychiatrische instellingen krijgen strengere regels voor het gebruik van isoleercellen. Elke patixc3xabnt die in de isoleercel zit, moet 24 uur per dag worden bewaakt door een verpleegkundige. Als de opsluiting langer dan een maand duurt, moet altijd een oordeel worden gevraagd aan een externe psychiater of verpleegkundige.

Dit stelt voorzitter Marleen Barth van GGZ Nederland vandaag in de Volkskrant. De maatregelen moeten komend jaar worden doorgevoerd bij de ruim honderd aangesloten instellingen van GGZ Nederland. Doel is het aantal separaties te verminderen door de zorg te verbeteren.

Traumatiserend
‘Eenzame opsluiting in de isoleercel mag niet meer voorkomen’, zegt Barth. ‘Dat gebeurt nu nog wel en het kan zeer traumatiserend werken. Die patixc3xabnten zijn al in de war en dan worden ze ook nog eens in de steek gelaten. Daarom moeten alle gesepareerde patixc3xabnten 24 uur per dag iemand kunnen aanspreken.’
Als een patixc3xabnt langer dan een week in de isoleercel zit, moet een andere psychiater of verpleegkundige uit de instelling naar zijn zaak kijken.

‘Bij elke separatie moet structureel en kritisch worden onderzocht of het wel noodzakelijk is’, zegt Barth. Na een maand is het oordeel van een externe psychiater vereist. ‘Je moet zeker weten dat er geen sprake is van een tunnelvisie.’

Nederland behoort internationaal gezien al jaren tot de landen met de meeste separaties. Naar schatting worden jaarlijks 18 duizend patixc3xabnten in de isoleercel gestopt. Ook waren er diverse incidenten, zoals de patixc3xabnt die in 2008 in zijn eigen braaksel stikte in de isoleercel. De betrokken verpleegkundige had de hele nacht slechts drie keer door het raampje gekeken.

Maatregelen
Ggz-instellingen namen sinds 2005 veel maatregelen om het aantal separaties te verminderen. Doel was een daling van 10 procent per jaar. ‘De eerste drie jaar is dat ook gelukt’, stelt Barth. ‘We zagen een daling van 30, 35 procent.’ Maar het stagneert: in 2010 daalden de separaties slechts met 2,6 procent ten opzichte van het jaar ervoor. ‘De makkelijkste patixc3xabnten zijn er nu wel uit; het laaghangend fruit is geplukt.’ Wel verminderde het totaal aantal uren in de isoleercel met ruim 10 procent per jaar omdat er steeds minder patixc3xabnten langdurig worden opgesloten.

Volgens de maatregelen moeten ggz-instellingen vanaf eind 2012 elke separatie achteraf bespreken met de patixc3xabnt. ‘Dit is een cultuuromslag. Verpleegkundigen hebben jarenlang op hun opleidingen geleerd dat opsluiting in een isoleercel beter was dan platspuiten. Nu leren ze dat het niet meer gaat om het beheersen van de patixc3xabnt, maar om het zorgen voor de patixc3xabnt.’

Toch valt de isoleercel nooit helemaal uit te bannen, stelt Barth. ‘Sommige patixc3xabnten zijn zo agressief dat ze elke dag verpleegkundigen in elkaar slaan. Voor hun blijft het nodig. Ook draaien patixc3xabnten tijdens een crisis soms zo door dat het voor hen beter is apart te worden gezet.’

 

Dit artikel komt van de site van de Volkskrant, zie:

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3067400/2011/12/07/Regels-voor-gebruik-van-isoleercel-aangescherpt.dhtml#.Tt9aWYWyhUA.facebook

 

 

Nog diezelfde dag werd ik gevraagd als ervaringsdeskundige voor een interview op Radio 5 bij het programma Dichtbij Nederland, samen met Marleen Barth, de voorzitter van GGZ Nederland.

Het interview van ca 10 minuten is te beluisteren op de website van Dichtbij Nederland, direct aan het begin van het eerste uur van de uitzending. Zie: http://www.dichtbijnederland.ntr.nl/page/detail/792458/Strengere+regels+voor+gebruik+isoleercel

 

Zoals ik ook in het interview laat merken, vraag ik me sterk af of deze regels daadwerkelijk een echte verbetering zijn voor de client. Het genoemde 24-uurs toezicht is niet haalbaar in de praktijk, tenminste niet in de vorm van de fysieke aanwezigheid van een verpleegkundige 24/7, want de werkdruk voor verpleegkundigen is al te hoog om iedereen de aandacht te geven die hij/zij nodig heeft. Het zal dus waarschijnlijk camera-toezicht of intercom worden, maar dat is niets nieuws, en is zeker geen wenselijke vorm van contact voor iemand die in een moeilijke en verwarrende fase in zijn/haar leven zit. In een crisis heeft iemand juist vaak behoefte aan menselijkheid, begrip en niet in de laatste plaats een voorbeeld (kalmte, vertrouwen, balans enz.). Contact, vertrouwen en menselijkheid zijn enorm belangrijk voor de-escalatie.

 

Ik vind ook dat 1 week, of 1 maand echt veel en veel te lang is alvorens over te gaan op consultatie.

Persoonlijk zou ik voorstellen, consultatie na 24 uur, of 48 uur, of max 72 uur. Het zou onderdeel moeten zijn van continue de-escalatie pogingen. (En dat zou volgens mij de nieuwe norm moeten zijn, niet achterlaten, maar actief bezig blijven met de-escaleren, dmv contact, herstel van rust en vertrouwen, evt. met behulp van naasten en creatieve persoonlijke oplossingen op maat).

Separatie moet al direct geproblematiseerd worden, en mag absoluut niet beschouwd worden als iets dat weken en maanden kan duren. Dat is een verkeerd uitgangspunt.

De persoon wil zelf ook uit de isoleercel, dus er zijn vast oplossingen te vinden als men er werkelijk moeite voor doet.

 

Ik kreeg ook vanuit Ierland reacties op deze ontwikkelingen, en in Ierland duurt 90% van de separaties minder dan 8 uur (zie ook de figuur op pagina 10 van het rapport over isoleercel gebruik in Ierland in 2008: http://www.mhcirl.ie/Publications/Report_on_the_Use_of_Seclusion_and_Restraint_in_Approved_Centres_in_2008.pdf

 

Dit zou een voorbeeld kunnen zijn voor Nederland.

 

Als men werkelijk vindt dat separeren voorkomen moet worden, zoals Marleen Barth stelt in de Volkskrant, dan zou men ook echte hervormingen moeten durven doorvoeren, en niet enkel van die halfzachte mooie woorden op papier, die in de praktijk niet veel zullen betekenen.

 

Wanneer een client al een maand in de separeer zit, dan zal er bij die persoon vanbinnen allang wat geknakt zijn, waardoor herstel in grote mate bemoeilijk wordt. Het is de vraag hoeveel zin consultatie dan uberhaupt nog heeft.

Het idee van consultatie is op zich wel een goed idee, maar na een maand is de rek waarschijnlijk allang uit de situatie, en zijn mensen vast gaan zitten in hun eigen reactie-patronen. De consultatie zou beduidend eerder moeten plaatsvinden, bijvoorbeeld na 48 uur intern, en na 72 uur extern. Dit om te voorkomen dat men afglijdt in een impasse, waarbij de onderlinge strijd enkel maar oploopt, en er geen vertrouwen is aan beide kanten. Men mag de handen niet aftrekken van een client die in een separeer verblijft. Het gaat niet om 24-uurs toezicht, maar over 24-uurs zorg-verlening. En in het kader van wederkerigheid, zou de overheid in ieder geval moeten verzekeren dat er 24-uurs ZORG is voor diegenen waarvan de vrijheden en rechten worden beperkt of ontnomen.

Er zou een inspanningsverplichting voor actieve de-escalatie moeten komen, in plaats van een toezichts-verplichting. Als client heb je er niet veel aan om op afstand gemonitord te worden. Het zijn immers juist vaak zaken als eenzaamheid en verlorenheid waar iemand in de separeer mee worstelt.

 

Ik ben dus niet enthousiast over de nieuwe, strengere regels voor isoleercelgebruik, maar toch ben ik wel blij dat het onderwerp op de agenda staat, en dat de discussie hierover gevoerd kan worden. Het is nu belangrijk om te zorgen dat er daadwerkelijke stappen genomen worden om te zorgen voor kwaliteit van zorg.

 

Helaas ben ik 15 december aanstaande niet in staat om naar het Tweede Kamerdebat te gaan, dat aangevraagd is door Lea Bouwmeester van de PvdA, over dwang in de GGZ.

Ik ben dan bij een vergadering van de VN in Geneve. Dat is erg belangrijk en heel bijzonder. Ik ga naar de OHCHR voor de Regional Consultation for Europe on Prevention of Torture and Protection of Victims of Torture – Especially Persons Deprived of their Liberty, Geneva, Palais des Nations, 15 and 16 December 2011. Daar zal ik het Wereld-Netwerk van Users/Survivors of Psychiatry, WNUSP, vertegenwoordigen (zie ook www.wnusp.net ) . Deze internationale VN-vergadering gaat ook weer over de uitwerking en uitvoering van de nieuwe regels uit het VN-verdrag. Het is heel bijzonder dat ik daarbij kan zijn op dat niveau, en dat ik mag meedenken en leren. Ik kijk er echt naar uit.

Bijeenkomst VN verdrag waarmaken

Op dinsdag 6 december 2011 ging ik naar Den Haag, want ik had me aangemeld voor de bijeenkomst xe2x80x9cVN Verdrag waarmakenxe2x80x9d, van 14.30 tot 16.30 uur, georganiseerd door de Coalitie voor Inclusie (www.coalitievoorinclusie.nl ).

Er waren zoxe2x80x99n 40 mensen aanwezig, die allemaal gelinkt waren aan verschillende clienten-organisaties. Dat was heel interessant. Voor zover ik weet was ik de enige die vanuit een GGZ-clientenperspectief meedeed.

 

Het ging over het nieuwe VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (Convention on the Rights of Persons with Disabilities, CRPD, xc2xa0zie ook www.un.org/disabilities )

 

Op het programma stond mr. Jan Jarab, Regional representative for Europe, van de Office of the High Commission on Human Rights (OHCHR). Jan Jarab is een VN-medewerker in het VN-kantoor in Brussel, wat opgericht is om nauwe samenwerking tussen de VN en de Europese Unie mogelijk te maken.

 

Jan Jarab gaf een interessante inleidende speech van ongeveer een half uur, in het Engels, over de inhoud en strekking van het VN-verdrag. Maar het overgrote deel van de middag werd besteed aan het stellen van vragen over het VN-verdrag en wat de betekenis zal zijn voor Nederland. Alles wat er werd gezegd werd simultaan meegetypt op het grote scherm, en er was een doventolk. Ook kon er om verduidelijking gevraagd worden waar nodig. Het was een erg prettige en constructieve werksfeer.

 

Het was heel interessant. Een groot deel van de middag ging het over de impact van de economische crisis op de gezondheidszorg, en over hoe wrang het is dat goede ontwikkelingen (zoals het Persoonsgebonden Budget – PGB) nu teruggedraaid worden, en ouderwetse instellingen vanzelfsprekend wel geld krijgen, terwijl het juist de bedoeling is dat grote instellingen afgeschaft worden, en zorg kleinschaliger en persoonlijker wordt ingericht. Het is daarom ook extra belangrijk om de rechten uit het VN-verdrag CRPD te
promoten, en te zorgen dat het geld naar de juiste dingen gaat, en dat we niet teruggaan in de tijd, en teruggaan in oude gewoontes.

Op Europees niveau zal men ook financiele middelen inzetten, bijvoorbeeld subsidieregelingen , om daarmee ook aan te sturen op goede zorgvoorzieningen die in overeenstemming zijn met het VN-verdrag. xc2xa0En zorgvoorzieningen die niet in overeenstemming zijn met de uitgangspunten van het VN-verdrag zullen in de toekomst uiteindelijk geen geld meer ontvangen van de Europese Unie, want de EU heeft het VN-verdrag namelijk wel geratificeerd, en moet zich houden aan de regels.

Er moet krachtig weerstand geboden worden aan de voorgenomen PGB-bezuinigingen van 90%. xe2x80x9cEens gegeven, blijft gegevenxe2x80x9d, en Nederland heeft al wel een intentieverklaring getekend voor het nieuwe VN-verdrag, dus geldt er een inspanningsverplichting om bestaande rechten te behouden, en enkel goede veranderingen door te voeren. Men mag deze maatregelen dus feitelijk niet doorzetten.

 

Maar op de een of andere manier vinden overheden het blijkbaar xe2x80x9cacceptabele, zachte maatregelenxe2x80x9d om de rekening van de economische crisis bij zieken en gehandicapten te gaan verhalen, en grote bezuinigingen te doen op de voorzieningen voor minima. En dat juist terwijl de zieken en gehandicapten het minst verantwoordelijk zijn voor de financiele crisis.

Deze trend zien we in veel Europese landen, en in die zin is het maar goed dat er nu ook een nieuw VN-verdrag is om de rechten van deze groep te beschermen en bewustzijn te creeren. Dat is hard nodig.

 

Er werd gezegd dat de economische crisis mogelijk de reden zou zijn dat Nederland het VN-verdrag nog niet heeft geratificeerd, omdat implementatie daarvan ook geld gaat kosten.

Ik heb hardop gesuggereerd dat het misschien ook de wetsvoorstellen Verplichte GGZ, en Zorg en Dwang zijn die men erdoorheen wil drukken, alvorens het VN-verdrag te ondertekenen. Dit is zeker mogelijk als je ziet dat Nederland een voorbehoud (reservation) heeft gemaakt ten aanzien van het VN-verdrag, waarbij xe2x80x9cwilsonbekwame mensenxe2x80x9d uitgezonderd worden (op basis van verouderde richtlijnen van de Raad van Europa). Zie ook xc2xa0http://www.un.org/disabilities/countries.asp?navid=12&pid=166

Het VN-verdrag stelt heel duidelijk dat iedereen over zichzelf mag bepalen (legal caacity), en stelt daarmee dat xe2x80x9cwilsonbekwaamxe2x80x9d geen argument is om iemand zijn vrijheden en rechten te ontnemen.

Mogelijk heeft Nederland koudwatervrees voor die cultuuromslag.

 

Ik vroeg Jan Jarab of er mechanismes zijn waarmee de wetsvoorstellen Verplichte GGZ en Zorg en Dwang tegenhouden kunnen worden, want deze wetsvoorstellen zijn niet in overeenstemming met de uitgangspunten van het nieuwe VN-verdrag. Ik voegde toe dat ik zelfs al een alternatieve procedure voor het wetsvoorstel had uitgewerkt (het Eindhovens Model) waarvan een pilotproject loopt. Maar nog steeds houdt de overheid vast aan ouderwetse voorstellen, die simpelweg niet toekomstbestendig zijn. Ik vroeg of er mogelijkheden zijn om dit mee aan te pakken.

Jan Jarab zei dat hij mogelijk met de Nederlandse overheid in overleg zou kunnen gaan, en dat lijkt me een heel goed idee. Jan Jarab kwam toen zelfs dwars door de zaal naar mij toegelopen om zijn kaartje te geven, en hij zei: xe2x80x9cMail me hier maar even overxe2x80x9d (in het Engels wel). En ik heb hem inmiddels ook gemaild met informatie over de wetswijzigingen mbt Verplichte GGZ.

 

Het was een interessante bijeenkomst. Ik heb na afloop nog heel even met Jan Jarab gesproken, en met de organisatoren van de Coalitie voor Inclusie. Ik heb afgesproken dat ik meer informatie over mijn werkzaamheden rond het VN-verdrag xc2xa0zal opsturen, en dat ik in het vervolg betrokken zal blijven bij de Coalitie voor Inclusie, wat eigenlijk pas een beginnend netwerk is, en alle steun kan gebruiken.

 

Het was een inspirerende middag, en ik heb mijn netwerk weer goed uitgebouwd.

Het is fijn om te zien dat het VN-verdrag voor de rechten van mensen met beperkingen nu echt begint te leven in Nederland. Eigenlijk is dit echt een startmoment voor de implementatie van het nieuwe VN-verdrag in Nederland. Het verdrag zal in 2012 waarschijnlijk geratificeerd worden door Nederland, en de Coalitie voor Inclusie heeft zichzelf opgericht als denktank.
Het is dus begonnen. Er zal een nieuw tijdperk aankomen.

 

De Coalitie voor Inclusie doet zijn best om meer clientenorganisaties op te nemen in hun netwerk, dus voel je vrij om je aan te melden op www.coalitievoorinclusie.nl

Versnellingskamer: wijziging wetsvoorstel Verplichte GGZ

Op dinsdag 29 november 2011 was bij het Buitenhuis in Den Haag een bijeenkomst met de naam Versnellingskamer om te brainstormen over nieuwe wijzigingen in het wetsvoorstel Verplichte GGZ. De bijeenkomst duurde van 9.30 tot ca 15.00 uur was georganiseerd door het Ministerie van Justitie i.s.m. VWS. Ik was wederom uitgenodigd om mee te denken vanuit het clientenperspectief, en ik zag veel bekenden uit de klankbordgroep die ook sinds 2008 in de consultatie van het wetsvoorstel waren betrokken.

 

We begonnen met een plenaire inleiding over de stand van zaken van het wetsvoorstel Verplichte GGZ.

In 2007 werd de derde evaluatie van de wet BOPZ xc2xa0afgerond, en het Evaluatierapport Voortschrijdende inzichten was aanleiding voor een nieuw concept-wetsvoorstel in 2008. Daarop volgden consultatierondes met klankbordgroepen (waar ik ook in heb deelgenomen, zie mijn feedback op http://mindrights.nl/docu_en_info.htmxc2xa0)

Vervolgens werden pilots gestart met de voorgestelde multidisciplinaire commissie Verplichte GGZ, en het wetsvoorstel Verplichte GGZ ging in juni 2010 naar de Tweede Kamer.

Maar de Tweede Kamer besloot dat het instellen van de multidisciplinaire adviescommissies te duur was en heeft de opdracht gegeven om een procedurewet te maken zonder de commissie. Er komt nu dus een Nota van Wijziging, waarbij gezegd kan worden dat het om een erg grote wijziging gaat (want de wegbezuinigde multidisciplinaire commissie zou juist een belangrijke kwaliteitstoets gaan uitvoeren, in plaats van enkel een toets door een onafhankelijke psychiater zoals in de wet BOPZ).

In april 2011 is er een bijeenkomst geweest over een mogelijke rechtbankkamer Verplichte GGZ, maar dat idee is vrij snel onethisch en financieel onhaalbaar bevonden.

 

Er werd een vergelijking gemaakt dat het wetsvoorstel met de commissie eigenlijk een xe2x80x9cte dure autoxe2x80x9d was, en dat we nu op zoek moesten gaan naar iets goedkopers.

 

De Tweede Kamer heeft gevraagd om een procedurewet, en dat betekent dat het nu niet meer over de inhoud gaat, want die ligt al bij de Tweede Kamer.

Er dient nu een nieuw voorstel te komen met een procedurebeschrijving voor de zorgmachtiging, en daarover gingen we dus brainstormen via de Versnellingskamer.

De toekomstige wijzigingen zullen vermoedelijk niet meer teruggekoppeld worden in een officiele consultatieronde met de veldpartijen, xc2xa0want ook dat ligt nu bij de Tweede Kamer (mogelijk zal er nog wel informele consultatie met de veldpartijen zijn).

De rol van de Raad van State bij dit wijzigingsproces is nu nog niet helemaal duidelijk.

 

Een fase-overzicht van het wetsvoorstel Verplichte Zorg is te vinden op: http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/wetgevingskalender/2010/07/05/integrale-herziening-van-de-wet-bopz-wetsvoorstel-verplichte-ggz-jus

 

De Versnellingskamer van 29 november 2011 had als doel om mee te denken over mogelijke procedure-constructies, waarbij de centrale vraag was: hoe te zorgen voor meer informatie in de voorfase, zodat men tot een gedegen oordeel zou kunnen komen.

 

Na deze inleiding gingen we in kleinere groepjes aan de slag. Het was ietwat chaotisch en informeel, maar dat was ergens ook wel prettig, want ik kon gewoon zeggen wat ik dacht, zonder formaliteiten.

 

In het World Cafe waren discussie-tafeltjes ingericht, en elke ronde waren er 5 deelnemers per tafel. We moesten ons verplaatsten in verschillende actoren (rechter, psychiater, geneesheer-directeur enz.) en met diverse rollen experimenteren in de procedures rond Verplichte GGZ. Onze ideeen en opmerkingen werden genotuleerd, en zo wil men een beeld verkrijgen van verschillende mogelijkheden.

 

In de Versnellingskamer stonden laptops klaar voor iedereen, en via het scherm konden we volledig anoniem allerlei vragen beantwoorden en ideeen geven.

 

Ik vond het echt een enorm pittige bijeenkomst vanwege de toonzetting van het wetsvoorstel, en ik heb zelfs een paar keer overwogen om deze bijeenkomst eerder te verlaten, omdat we enkel binnen de marge mochten brainstormen, maar ik heb fundamentele bezwaren, en fundamentele alternatieven.
Het voelde dus alsof er hier niks te behalen was (tijdsverspilling), en ik wilde niet de indruk wekken dat ik me aansloot bij dit paternalistische wetsvoorstel dat de reikwijdte van dwangtoepassing enorm verruimd. Daar wil ik mijn naam niet aan verbinden, en ik voelde me dus ook niet op mijn plek daar.

 

Ik heb dat ook flink geuit: Ik vond dat het wetsvoorstel Verplichte GGZ geen verbetering inhoudt ten opzichte van de wet BOPZ, omdat de criteria en dwangmogelijkheden verruimd worden, en dat is een serieuze verslechtering voor de positie van de client. Dwang is namelijk onwenselijk en maakt de problemen van de client vaak erger.

De hele procedure-discussie lijkt wel een afleidingsmanoeuvre, zodat we het vooral niet kunnen hebben over de ware kern van het voorstel, namelijk de verruimde criteria en opgerekte dwangmogelijkheden (bijv. ambulante dwang), wat voor clienten dramatisch is, en zeker geen betere rechtsbescherming biedt dan de BOPZ. xc2xa0En hierover vindt nauwelijks discussie plaats, terwijl er xe2x80x9cvoortschrijdende inzichtenxe2x80x9d zijn, en de zorgverleners actief bezig zijn met dwangreductie (gesubsidieerd door dezelfde overheid die nu plannen maakt voor dwangverruiming), en er nota bene ook een nieuw VN-verdrag is dat stelt dat dwang niet langer acceptabel is! Het KAN toch niet zo zijn dat Nederland opeens geen waarde meer hecht aan mensenrechten!

 

Ik vind het enorm verdrietig dat er niet meer innovatietalent is doorgedrongen in het wetsvoorstel, en ik was echt ontstemd door het feit dat het wetsvoorstel maar doordendert, zonder aandacht te besteden aan de zorgvuldige feedback, kennis en alternatieven die de
veldpartijen aandragen.

 

En zeker als het hele wetsvoorstel vooral een procedurele wijziging omvat (verantwoordelijkheden zoals dossierzorg en oordeelsbevoegdheid). Waarom zou je dan een hele nieuwe wet maken? Waarom worden de criteria en reikwijdte opgerekt? Waarom gaat men in tegen internationale verdragen (zoals het nieuwe VN-verdrag CRPD), wat Nederland vermoedelijk volgend jaar (2012) zal ratificeren. Het is toch tijdverspilling om nu een nieuwe wet te maken, die niet in overeenstemming is met de uitgagspunten van dat nieuwe VN-verdrag?

Er zijn mogelijkheden genoeg om een ander systeem te maken, waarbij de rechten van de client centraal staan. Het Eindhovens Model is bijvoorbeeld een van de mogelijkheden, waarmee dwang daadwerkelijk voorkomen kan worden (zie o.a. het artikel Eigen Kracht doorbreekt verkommering uit magazine Geestelijke Volksgezondheid (MGV) van november 2011).

 

Maar de overheid kiest er blijkbaar voor om krampachtig vast te houden aan ouderwetse methodes, die gebaseerd zijn op beheersen en niet op voorkomen. En de overheid weigert blijkbaar om gedegen onderzoek te doen naar internationale ontwikkelingen, zoals het nieuwe VN-verdrag (CRPD). Maar de tijd zal ons inhalen. xc2xa0Een VN-verdrag is niet te negeren.

Nederland is een van de laatste landen van Europa die het VN-verdrag CRPD nog niet geratificeerd heeft. Ik begrijp dit niet. Waarom staat Nederland niet vooraan met innoveren?

 

Deze gang van zaken gaat mij erg aan het hart. Vandaar ook dat we via het Eindhovens Model erg hard aan de slag zijn om Eigen Kracht-conferenties mogelijk te maken voor mensen die in aanraking dreigen te komen met Verplichte GGZ of BOPZ. Daarmee kunnen we hopelijk voorkomen dat gedwongen interventies plaatsvinden, en dus ook voorkomen dat hetzij de BOPZ, hetzij de wet Verplichte GGZ daadwerkelijk gebruikt wordt. Op die manier kunnen we de negatieve impact van deze wetten misschien toch beperken.

 

Toen ik aangaf dat ik de bijeenkomst behoorlijke tijdsverspilling vond, vanuit mijn missie, benadrukten de wetschrijvers van het Ministerie dat ze graag wilden dat ik erbij bleef, juist omdat ik zoxe2x80x99n ander perspectief had dan de rest.
Ik heb het volgehouden om erbij te blijven, en ik heb eigenlijk voornamelijk de onhaalbaarheid benadrukt.

Ik vind het achterhaalde wetsvoorstel en het karige consultatieproces eigenlijk een schande voor een vooraanstaand land als Nederland. En ik begrijp werkelijk niet waarom men dit verkiest.

 

Na afloop heb ik nog even staan praten met de schrijvers van het wetsvoorstel, en heb ikxc2xa0benadrukt dat het VN-verdrag CRPD niet te negeren is. Ik vertelde ze dat er ook bij de VN zelf aanvankelijk discussie was omtrent de zelfbeschikking van psychiatrische patienten en mensen met intellectuele beperkingen, omdat dit blijkbaar een hele moeilijke groep is. Maar uiteindelijk, na lange discussie en voorlichting, werd er bij de VN unaniem
besloten om deze groep ook in het nieuwe VN-verdrag CRPD op te nemen. Het is dus niet gek dat men hier aanvankelijk over twijfelt of vragen heeft (zo gaat dat altijd met gestigmatiseerde, gemarginaliseerde groepen, denk maar aan vrouwenrechten, of rechten voor mensen met een andere afkomst). Maar juist daarom is er een nieuw VN-verdrag gekomen, om de rechten van deze kwetsbare groepen collectief te gaan beschermen.

Er is een hele grote cultuuromslag nodig, met goede toegankelijke vrijwillige zorg, zodat er ook echte preventie mogelijk is. Maar preventie kan alleen als mensen geen angst meer hebben van de GGZ, omdat deze niet meer over de grenzen van de patienten heengaat, maar daadwerkelijk heilzaam is. Het afschaffen van dwang zal een deel van de drempelvrees wegnemen en preventie mogelijk maken, maar een goede toegankelijkheid (zonder wachtlijsten) is van een evenredig belang, om te voorkomen dat mensen afglijden in ernstige crisissen (waar de GGZ vervolgens een zware taak aan heeft). Het is enorm belangrijk om in een vroeg stadium goede hulp beschikbaar te hebben, dat is voor iedereen
beter. En als het gebrek aan zorg is opgelost, en de problemen niet meer totaal uit de hand hoeven te lopen, dan zal ook het beeld dat men heeft van psychiatrische patienten veranderen. xc2xa0Dan zal blijken dat al die zogenaamde agressie van patienten slechts een tijdsbeeld was, en het allemaal een reden had, en dat de agressie voortkwam uit onmacht en leed dat de patienten al die tijd moesten dragen, het leed omdat ze geen volwaardig leven hadden, maar beheersmatig werden geleefd.

Ik vond het echt een zware dag. Vooral omdat het zo hopeloos leek. Het is echt een gemiste kans van de overheid dat het wetsvoorstel zo weinig doet aan toekomstbestendige alternatieven.

 

August Nieland, een van de wetschrijvers benadrukte toen dat hij xe2x80x9ceenzelfde constructie als in de Jeugdzorg wilde gaan maken met betrekking tot het Eindhovens Model en de Eigen Kracht-conferenties in de GGZxe2x80x9d.

Dat zou dus inhouden dat er een passage in de Nota van Wijziging / gewijzigde wetsvoorstel Verplichte GGZ komt, waarbij gesteld wordt dat iedere burger (iedere client) het recht heeft om in de eerste plaats een eigen plan te maken, en daarbij ondersteuning te krijgen, zoals bijvoorbeeld door Eigen Kracht-conferenties. Dat zou mooi zijn. In ieder geval een verbetering ten opzichte van hoe het nu is.

Ook benadrukte August dat visitatie zeker verboden was in het nieuwe wetsvoorstel (zie de Memorie van Toelichting). Met deze twee voorbeelden wilden ze aantonen dat ze wel degelijk luisterden naar de ideeen die er uit het veld kwamen. Er werd mij beloofd dat er in het vervolg een antwoord zou komen op mijn feedback en input voor discussie.

 

Ik zal ze eens vragen waarom ze geen aandacht besteden aan het nieuwe VN-verdrag, en waarom ze onhaalbare, en niet-toekomstbestendige wetsvoorstellen uitschrijven…

Nieuw VN-verdrag maakt wetsvoorstel Verplichte GGZ onmogelijk

Deze weblog was gecrasht, en helaas heb ik dus een periode geen blogs kunnen posten, maar inmiddels is de server weer hersteld en hebben we ons berichtenarchief weer terug. We werken nog aan het herstellen van de vormgeving.

 

Hoogtepunten van de laatste tijd:

Ik ben in oktober 2011 in Zuid Afrika geweest voor 2 congressen (PANUSP en WCMH)

En direct daarna, op 4 november was ik uitgenodigd in Strasbourg voor een High Level meeting (zie mijn verslagen op www.punkertje.waarbenjij.nu )

 

Inmiddels ben ik weer terug in Eindhoven, en ik heb het nog steeds druk, o.a. met de pilot van het Eindhovens Model, een review van een kwaliteits-toolkit van de World Health Organization en et herstellen van deze weblog. Ook is er volgende week op 29xc2xa0november weer een vergadering over xc2xa0het wetsvoorstel Verplichte GGZ.

 

En omdat Stichting Mind Rights vandaag precies xc2xa05 jaar bestaat, hebben we uitgerekend vandaag de volgende verklaring rondgestuurd naar beleidsmakers en andere betrokkenen:

 

 

22/11/11xc2xa0 Belangrijke informatie inzake wetten en regels in de GGZ.

xc2xa0

Nieuw VN-verdrag maakt wetsvoorstel Verplichte GGZ onmogelijk

 

Er is een nieuw VN verdrag: Convention on the Rights of Persons with Disabilities

CRPD: Verdrag voor de Rechten voor Personen met Beperkingen

 

Dit verdrag beschrijft dat iedereen dezelfde rechten heeft. Dus als je xe2x80x9cniet-beperktexe2x80x9d
mensen niet preventief mag opsluiten, dan mag dat met clixc3xabnten ook niet (art. 14). En als iedere volwassen persoon het recht heeft om te leven zoals hij/zij dat wil, dan mogen clixc3xabnten dat ook (art. 12 zelfbeschikking).

 

Iedereen heeft recht op vrijheid, en vrijheden mogen niet worden ontnomen op basis van
het hebben van een beperking. Het bestaan van een beperking mag geen factor zijn in beslissingen, want dat is ongelijkheid en discriminatie (art.3 en 4). Dit betekent dus dat mentale en intellectuele beperkingen (zowel langdurend als kortdurend), geen basis kunnen vormen voor vrijheidsbeneming (ook niet gedeeltelijk).

 

Wetten met een koppeling tussen xe2x80x9cgevaarxe2x80x9d en xe2x80x9cpsychiatrische ziektexe2x80x9d (zoals de wet BOPZ en het wetsvoorstel Verplichte GGZ) dienen vervangen te worden door neutrale wetgeving waarbij de ziekte geen rol speelt, en die voor iedereen in gelijke mate geldt.

 

De internationale wetgeving verandert: Geen dwang meer!

Nederland heeft het CRPD nog niet geratificeerd, maar de rechten uit dit nieuwe VN-verdrag (CRPD) zullen ook in andere VN-onderdelen worden doorgevoerd (zoals het Verdrag tegen Marteling en andere wrede, inhumane en vernederende behandeling: CAT). Het Comitxc3xa9 ter Preventie van Marteling en wrede, inhumane behandeling (CPT/SPT)xc2xa0 bezoekt niet alleen gevangenissen, maar ook psychiatrische instellingen. Daardoor zal het niet mogelijk zijn om de rechten van mensen met beperkingen c.q. universele mensenrechten te negeren.

 

Gedwongen behandeling en/of gedwongen verblijf in een instelling is niet langer meer
toegestaan onder de internationale verdragen, en zal geleidelijk steeds meer als ill treatment worden aangemerkt, d.w.z. vernederend en inhumaan. Zelfs de juridische term torture : marteling, komt voorbij, omdat clixc3xabnten vaak systematisch onder druk gezet worden om xe2x80x9ctoe te gevenxe2x80x9d aan bijv. xe2x80x9cziekte-inzichtxe2x80x9d, en werkelijk worden beroofd van vele vrijheden als zij niet xe2x80x9caangepastxe2x80x9d zijn, en dit gebeurt onder verantwoordelijkheid van de Staat (dus valt het onder de definitie van marteling). Het CRPD stelt dat elk mens dezelfde rechten heeft, zoals recht op vrijheid, integriteit, een eigen mening enz.

 

Nationale wetgeving: aansluiten of uitsluiten?

De dwangreductie- en kwaliteits-projecten in de zorgsector sluiten feitelijk al aan bij de nieuwe doelstellingen uit het VN-verdrag CRPD, en dienen gestimuleerd te worden. In voorgaande jaren heeft de overheid dwangreductie en zorg-innovatie ook daadwerkelijk gesteund (o.a. via nationale subsidie voor projecten Dwang en Drang).

 

Echter het wetsvoorstel Verplichte GGZ verruimd de mogelijkhedenxc2xa0voor dwangtoepassing, en draagt daardoor niet bij aan dwangreductie, en is bovendien in strijd met internationale verdragen, zoals bijvoorbeeld CATxc2xa0en CRPD. Het internationaal recht plaatst ons sinds het uitkomen van het CRPD (2006-2008) in een transitie-fase waarbij nieuwe normen van kracht zijn. Het gaat nu om daadwerkelijke verbeteringen, met serieuze urgentie.

 

Er zal een fundamenteel gewijzigd wetsvoorstel moeten komen, waarbij zeggenschap en ondersteuning centraal staan, want ook in Nederland zal hoe dan ook een overgang moeten plaatsvinden naar kwalitatieve service op vrijwillige basis, ook in crisissituaties.

 

Er zijn good practices te vinden, waaruit een nationaal transitiebeleid en nieuwe wetgeving kan voortvloeien, zoals bijvoorbeeld Het Eindhovens Model voor xe2x80x9cOpen
Mind-support meetings
xe2x80x9d, en de projecten Dwang en Drang. Met de juiste impulsen heeft Nederland wel degelijk potentieel om een goed zorgsysteem en wetgeving te ontwikkelen dat past bij de nieuwe stijl van zorg, en in overeenstemming is met het CRPD.

 

Eenieder heeft de keus om energie steken in een toekomstbestendig ontwikkeling van de rechten uit het CRPD, of om daar niets mee te doen. En daarom is nu dus uw keus die bepaalt of Nederland binnenkort wel of niet voldoet aan VN-verdragen.

 

 

De oorspronkelijke tekst van het VN-verdrag CRPD is te vinden op:xc2xa0 ww.un.org/disabilities

 

Deze informatie wordt u aangeboden door Stichting Mind Rights – www.mindrights.nl

Auteur en contactpersoon: Jolijn Santegoeds – tekeertegendeisoleer@hotmail.com

Komt het Eindhovens Model in Wetsvoorstel Verplichte GGZ?

Expertmeeting Wetsvoorstel Verplichte GGZ

Op woensdag 13 april 2011 ging ik naar de Academie voor Wetgeving aan de Lange Voorhout in Den Haag voor een Expertmeeting die georganiseerd was door het Ministerie van VWS en het Ministerie van Veiligheid & Justitie, over het gewijzigde wetsvoorstel Verplichte GGZ.

Het oorspronkelijke wetsvoorstel Verplichte GGZ, dat in 2010 naar de Tweede Kamer is verzonden diende bijgesteld te worden, omdat de Tweede Kamer vond dat de voorgestelde Commissie Verplichte GGZ te duur was (kosten ca. 10-12 miljoen per jaar). Er diende een goedkoper alternatief gemaakt te worden. De ministeries van VWS en V&J hebben toen een alternatief bedacht in de vorm van een Rechtbank-Kamer Verplichte GGZ (een gespecialiseerd loket voor GGZ-zaken binnen de bestaande rechtbanken xe2x80x93 in plaats van een aparte organisatie van Commissies Verplichte GGZ). De ministeries wilden graag feedback op dit plan, en dus werd er om het nieuwe voorstel van een Kamer Verplichte GGZ te bespreken een expertmeeting georganiseerd met 25 genodigde experts, waar ik er dus 1 van was.

 

Het voorstel van het Ministerie om een Kamer Verplichte GGZ in te richten met een rechter en 2 deskundigen is min of meer van tafel geschoten door de aanwezigen, met als belangrijkste argument dat deskundigen VOOR de tafel van de rechter horen, en niet erachter. De rechter kan specifieke deskundigheid nu ook al op afroep inzetten (horen). Binnen het huidige Nederlandse rechtssysteem is het ondenkbaar dat deskundigen bevoegd zouden zijn om te oordelen over de legitimiteit van hun eigen vakgebied, die afweging is juist een taak van een objectieve en belangenloze rechter. Deskundigen kunnen daarom als experts enkel een adviserende rol vervullen in de besluitvorming over dwangtoepassing en inbreuken in de burgervrijheid van een persoon.

Andere tegen-argumenten waren dat een rechtbank-kamer Verplichte GGZ waarschijnlijk tot meer procedurele bureaucratie leidt, en organisatorisch waarschijnlijk onhaalbaar is. Ook kan men zich afvragen wat er overblijft van de diepgang van de dialoog en bemiddeling wanneer men lijnrecht tegenover elkaar in een ongezellig gerechtsgebouw zit. En er wordt gevreesd dat er binnen de rechtbank te weinig tijd zal zijn om een gedegen vooronderzoek uit te voeren en iedereen vooraf te horen, waardoor er uiteindelijk teveel op basis van dossiers zal worden geoordeeld. Bovendien zouden de kosten van een (Rechtbank-) Kamer Verplichte GGZ ook nog eens vergelijkbaar zijn met de voorgestelde Commissie Verplichte GGZ, en schiet men er dus niets mee op.

Kort gezegd was er dus weinig draagvlak voor een dergelijk idee van een multidisciplinaire rechtbankkamer Verplichte GGZ.

 

Aan het begin van de pauze werd geconcludeerd dat er dan dus gezocht diende te worden naar een nieuwe constructie tussen een oordelende rechter en adviserende deskundigen. Er komt immers hoogstwaarschijnlijk geen Commissie Verplichte GGZ vanwege de hoge kosten, en een rechtbankkamer is blijkbaar ook geen goede optie. De centrale vraag is dan hoe men de beoogde bemiddeling mbt de minst ingrijpende mogelijkheden dan vorm zou kunnen geven, en hoe men dit kan koppelen aan een oordelende rechter.

Ik noemde uiteraard direct de mogelijkheid van het Eindhovens Model (Supported Decision Making door Eigen Kracht-conferenties in crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid) en er werd mij gevraagd om na de pauze als eerste spreker een korte presentatie te houden over het door mij bedachte Eindhovens Model.

 

In mijn spreektijd lichtte ik toe dat alle patixc3xabnten in de eerste plaats burger zijn, en dat, indien men zegt dat xe2x80x9cde regie enkel ontnomen wordt als de burger niet meer tot oordelen in staat isxe2x80x9d, dat er dan ook daadwerkelijk geprobeerd zou moeten zijn om de burger de regie te laten voeren, en daar ook ondersteuning bij aan te bieden. En dat kan dus door middel van een Eigen Kracht-conferentie, waarbij de hoofdpersoon zelf personen uit zijn/haar netwerk kan uitkiezen en kan vragen om mee te denken over een goede oplossing, en daarbij is er dan automatisch aandacht voor alternatieven voor dwang en de minst ingrijpende oplossing. want het gaat immers om een naastbetrokkene die men leed wil besparen. De Eigen Kracht-conferentie omvat een oplossingsgerichte dialoog, waarbij de focus niet ligt op een gevaarscriterium en de juridische mogelijkheden voor dwangtoepassing (wat voor verdeling van de partijen zorgt), maar de focus ligt juist op herstel, samenleven en het vinden van creatieve oplossingen. Eigen Kracht-conferenties zorgen voor meer sociale verbindingen, en bovendien kan er via een Eigen Kracht-conferentie een aansluiting gemaakt worden tussen mantelzorg en zorg van zorgaanbieders, en wordt vraagsturing, vermaatschappelijking en zorg-efficiency bevordert, en geeft men het begrip zorg op maat een concrete uitwerking. Het Eindhovens Model past dus helemaal binnen de moderne zorgvisie, en is ook nog eens vele malen goedkoper in de uitvoering.

Ook voorkomt het besluitvorming op basis van een beheersingsgerichte momentopname. Namelijk, in het huidige systeem de wet BOPZ, en ook onder de voorgestelde varianten van de Wet Verplichte GGZ, is het zo dat de uiteindelijke besluiten over dwangtoepassing in GGZ-crisissituaties doorgaans worden genomen door personen die de hoofdpersoon niet zeer goed kennen en op afstand staan van diens leven (namelijk rechters en hulpverleners), en zij nemen dus eigenlijk op basis van een momentopname en papieren dossiers met diagnoses en voorgeschiedenis, zeer ingrijpende beslissingen over beperkingen in de persoonlijke vrijheid. Ook is er onder de BOPZ en WvGGZ geen enkele sprake van preventie, maar is er een gevaarscriterium waaraan voldaan moet worden, wat in de praktijk inhoudt dat er pas iets aan acute zorg gedaan kan worden als het eigenlijk al uit de hand gelopen is. En vervolgens ligt de focus bij de BOPZ en WvGGZ onder het mom van xe2x80x9czorgxe2x80x9d enkel op de aanwezigheid van gevaar of risico op schade, en bekijkt men enkel de mogelijkheden voor dwang, maar dwang is geen zorg. Deze situatie is zeer onwenselijk, en de dialoog moet dus verschoven worden van beheersingsmaatregelen, naar werkelijke zorg-inhoud. Het Eindhovens Model voorziet in die zorg-inhoudelijke dialoog, en is een methode die vele kansen biedt om de tevredenheid en levenskwaliteit van de betrokken client te verbeteren.

 

Ik had dit hele pleidooi voor de expertmeeting al voorbereid, en ik had voor alle aanwezigen een informatiemapje samengesteld over het Eindhovens Model.

 

Ik sloot af met de opmerking dat ik vond dat er in de nieuwe wet altijd voor alle burgers eerst een mogelijkheid zou moeten zijn om een eigen plan te maken, en de mogelijkheid te krijgen om daarbij ondersteund te worden met bijvoorbeeld een Eigen Kracht-conferentie, voordat men in juridische processen stapt om de regie over te nemen. Dat is het Eindhovens Model.

 

Mijn presentatie werd positief ontvangen, en helemaal niet weggewimpeld. Integendeel! Er volgde zelfs een soort filosofische stilte, en toen kwamen er positieve reacties op gang. Er was iemand die zelf ervaring had met werken met Eigen Kracht-conferenties, en haar ervaringen waren erg positief en idee om dit ook in de GGZ in te zetten leek haar erg kansrijk. Ook uit juridische hoek kwam bijval en wer4d benadrukt dat ingrijpen in burgervrijheden inderdaad heel ernstig was en er echt een noodzaak was om alles in te zetten om dat te voorkomen. Ook vanuit VWS werd erg positief gereageerd en men zag in dat dit eigenlijk een heel zorg-inhoudelijk plan was, waarbij de effecten voor de client positief en langer houdbaar zijn. En het draait uiteindelijk natuurlijk om het leven van de client.

Er was een korte discussie over of dit dan in de WvGGZ zou moeten, of dat het algemene zorgkwaliteit was, of in een richtlijn hoorde, maar ik geloof dat de algemene ondertoon wel was dat dit beter officieel en dwingend vastgelegd zou moeten zijn, ivm de bekende weerbarstigheden uit de praktijk.

 

Er werd nog wat verder gebrainstormd over de juridische constructie: zoals een besluitvormende kamer, een adviserende kamer, een oordelende kamer, een enkelvoudige of meervoudige kamer, een kamer of een uitgeklede commissie enz. Mijns inziens is dat nog steeds de laatste stap in het verhaal (het ultimum remedium), en helaas is dat deel nog steeds dominant en overheersend in de wet, en daarom richt ik me steeds op het overige deel: het voorkomen van dwang. Ik weet ook niet zo heel veel van alle juridisch-technische aspecten (verschillen tussen een rechter en rechter-commisaris enz), dus ik probeer in dat deel gewoon te anticiperen op wat er voorbij komt, en ik richt mijn pijlen op werkelijk wenselijke veranderingen.. 

 

De slotconclusie van de middag is dus dat het ministerie is teruggestuurd naar de tekentafel, en dat biedt weer nieuwe kansen. In het officiele samenvattende slotwoord van de middag werd het Eindhovens Model al min of meer geintegreerd in de mogelijke toekomstige constructie in de trant van:

xe2x80x9cxe2x80xa6 en als voorwaarde kan dan opgenomen worden dat iemand altijd in de gelegenheid is gesteld om een eigen plan te maken en er een Eigen Kracht-conferentie is aangeboden.. voordat men in het juridische deel van de WvGGZ terechtkomt, waarover nog meer beraad gevoerd zal worden hoe dat eruit zal gaan zien.xe2x80x9d

 

Ik ben uiteraard supertrots op het feit dat mijn alternatieve model nu gehoor lijkt te vinden, en misschien zelfs opgenomen gaat worden in het nieuwe wetsontwerp. Ik zie het als een echte doorbraak. Ik hoop echt dat in het volgende wetsontwerp het recht wordt opgenomen om burgers altijd in de gelegenheid te stellen eerst een eigen plan te maken.  Dat zou gedwongen zorgmachtigingen kunnen voorkomen, en kan dus een enorm verschil maken in het leven van de hoofdpersoon. Zonder zorgmachtiging mag er immers geen dwang toegepast worden en blijft deze persoon veel leed bespaard.

 

(meer inhoudelijke informatie over het Eindhovens Model is te lezen in de manifesten 1 t/m 5, te vinden op www.mindrights.nl  bij Docu en Info.  Voor informatie over Eigen Kracht-conferenties, ga naar www.eigen-kracht.nl )

 

Voortgang pilotproject Eindhovens Model

Op woensdag 20 april 2011 was er weer een bijeenkomst bij de gemeente Eindhoven over het pilotproject van het Eindhovens Model. Bij deze bijeenkomst werd de begroting doorgesproken met de accountmanager van de Gemeente Eindhoven, en dat verliep ook allemaal erg positief. Voor de pilot zal een raamovereenkomst worden gemaakt, zodat alle instellingen in principe aanspraak kunnen maken op deze methode, want de Eigen Kracht-conferentie is geen instelling, maar een instrument van de burger, en daarom is het ook nodig om het project te financieren op stukprijs (nog geen 5.000 euro per stuk). De begrote kostenposten zijn doorgesproken met de Gemeente Eindhoven, en het geheel was helder en akkoord. De financiele administratie wordt door de Eigen Kracht-centrale uitgevoerd, en we zijn nu dus klaar om echt te starten met het Eindhovens Model en Eigen Kracht-conferenties aan te bieden aan mensen die in dwangbehandeling terecht dreigen te komen. Dus de lijnen zijn geopend!

 

Dat gaat dus allemaal wel lekker zo.

Naar Zuid Afrika en ander goed nieuws

Er is veel gebeurd in de afgelopen tijd en er zijn verschillende nieuwtjes te melden.

World Mental Health Congress in Kaapstad, Zuid-Afrika, oktober 2011
Het meest bijzondere nieuws is wel dat ik ben geselecteerd om een poster presentatie te komen doen over het Eindhovens Model bij het World Mental Health Congress, 17-22 Oktober 2011 in Kaapstad, Zuid Afrika (www.wmhc2011.com )

Ik had namelijk een samenvatting ingestuurd over het Eindhovens Model (mijn alternatieve procedure voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ), en het wetenschappelijke comite heeft mijn inzending relevant bevonden voor poster presentatie op het wereldcongres. Daar ben ik uiteraard enorm trots op!!

Momenteel ben ik op zoek naar sponsors die deelname aan het congres in Zuid Afrika mogelijk willen maken. Indien er voldoende geld binnenkomt, wil ik ook nog een korte studiereis maken om instellingen en clientenorganisaties in Zuid Afrika te kunnen bezoeken. Bijv. het Ubuntu Centre in Kaapstad, waar Moosa Salie, mijn collega van WNUSP werkt. Er is ongeveer een bedrag tussen de 2500 en 5000 euro nodig om dit allemaal te kunnen doen, en dat ga ik dus proberen in te zamelen. Elke donatie helpt!

 

Wetsvoorstel en Eindhovens Model
Verder ben ik volgende week, op woensdag 13 april 2011, uitgenodigd voor een Expertmeeting vanuit het Ministerie van Volksgezondheid samen met het Ministerie van Justitie, over het gewijzigde wetsvoorstel. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel Verplichte GGZ bekeken, en zij vonden het een te duur plan. Daarop is er bij het Ministerie van Volksgezondheid i.s.m. Justitie gekeken of het wetsvoorstel nog aangepast kon worden, om de kosten lager te maken. Nu is er dus een alternatief bedacht, en dat zal volgende week voorgelegd worden aan 25 experts uit het veld, en daar ben ik er 1 van. De experts mogen dan kort reageren op het plan, en daarna ook nog schriftelijk reageren.

Uiteraard ben ik nog steeds van mening dat het Eindhovens Model een onmisbaar element is van goede wetgeving voor het hanteren van crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid, en ik zal dan ook mijn best blijven doen om dat over te brengen.

 

Het volgende positieve nieuws is dat er een wetswijziging is doorgevoerd in de Jeugdzorg. Op 15 maart 2011 is er een Amendement (Nr. 32 015) ingediend dat door de hele Kamer gesteund werd, en daarmee is nu bij wet vast komen te liggen dat gezinnen in de eerste plaats het recht hebben om hun eigen plan te maken wanneer ze in een probleemsituatie terechtkomen.

In de toelichting van het Amendement staat:

xe2x80x9c              Dit amendement beoogt ouders, familieleden en anderszins direct betrokkenen de mogelijkheid te geven om voor of tijdens een ondertoezichtstelling (OTS) zelf een plan op te stellen. Op deze manier wordt een beroep gedaan op direct betrokkenen om mee te denken en mee te helpen aan een oplossing. Burgers zijn in veel gevallen zeer wel in staat verantwoordelijkheid te nemen voor problemen in eigen familie- of vriendenkring. Sociale samenhang draagt daarnaast bij aan het welzijn van kinderen. Door vormen van hulp van betrokkenen en steun uit directe kring kan bovendien uithuisplaatsing worden afgewend en wordt netwerkpleegzorg bevorderd.

Als voorbeeld dient de zogenaamde Eigen Kracht-conferentie, waarbij het familie- en vriendennetwerk onder leiding van een onafhankelijk coxc3xb6rdinator zelf een plan opstelt en uitvoert. Daarmee komt de regie bij de burger te liggen. Gebleken is dat de eigenaar van het probleem, samen met eigen mensen, ook de sleutel voor de oplossing in handen heeft. Daarbij kan de kennis en bijstand van jeugdzorgprofessionals worden ingeroepen.

Door de wijzigingen die door het amendement in het wetsvoorstel worden aangebracht, stelt Bureau Jeugdzorg altijd als eerste stap in de uitvoering van de ondertoezichtstelling het gezin in de gelegenheid een plan van aanpak op te stellen, tenzij xe2x80x93 kort gezegd xe2x80x93 de veiligheid van het kind dit niet toelaat.xe2x80x9d

Lees hier de officiele tekst van het Amendement https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32015-41.html?zoekcriteria=%3fzkt%3dEenvoudig%26vrt%3d32015&resultIndex=3&sorttype=1&sortorder=4  

Wij hopen met het Eindhovens Model eenzelfde soort constructie te kunnen maken voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ, waarbij de burger eerst zelf een plan mag maken.

 

Het eerste pilotproject van het Eindhovens Model (in de gemeente Eindhoven) begint ook steeds meer vorm te krijgen.  Er zijn inmiddels een aantal ontmoetingen geweest met onze Denktank van het Eindhovens Model en de concept-offerte is bij de Gemeente Eindhoven ingediend voor de begroting. Op 20 april is de volgende afspraak bij de Gemeente en tot nu toe verloopt het proces erg soepel. Er is goodwill bij alle betrokken partijen, en we zijn op dit moment vooral bezig met het positioneren, inbedden en afstemmen in de maatschappelijke context. Daarvoor zoeken we bijvoorbeeld contactpersonen bij diverse organisaties in Eindhoven om de samenwerking mee aan te gaan.

 

Brussel
Tenslotte ben ik ook nog uitgenodigd om van 19 tot 22 Mei 2011 naar Brussel te gaan voor een xe2x80x9cCapacity Building Congressxe2x80x9d van het Europees Netwerk van Users en Survivors of Psychiatry (ENUSP, www.enusp.org ) mede mogelijk gemaakt door Mental Health Europe, die mijn reis en 3-daags verblijf zullen vergoeden. Ik verheug me erg op deze ontmoeting met het internationale clientennetwerk van de psychiatrie, want het is altijd erg fijn om dingen uit te wisselen met mensen met dezelfde drive.

:)

Paviljoen 7 , FOBA, Bijlmerbajes – NCRV Dokument

Op maandag 28 maart 2011 om 22.55 was de uitzending xe2x80x9cPaviljoen 7xe2x80x9c van NCRV Dokument te zien op Nederland 2. De uitzending geeft een beeld van het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) van de Bijlmerbajes (Over Amstel), ook wel bekend als de Foba, waar gedetineerden in een ernstige psychiatrische crisis terechtkomen.

De documentaire Paviljoen 7 duurt anderhalf uur en is te bekijken via deze link:   http://dokument.ncrv.nl/ncrvgemist/28-3-2011/ncrv-dokument-paviljoen-7

Ik vond het een erg schokkende uitzending, omdat er een cultuur van machtsvertoon en beheersing in beeld werd gebracht, die erg pijnlijk en herkenbaar is. Het was een typisch voorbeeld van een afdeling waar de angst regeert, en de patienten weinig ruimte krijgen om mens te zijn en aan hun geestelijke herstel te werken.

Men zegt wel dat er xe2x80x9cmaximale zorg en maximale beveiligingxe2x80x9d is op die afdeling, maar van de zorg heb ik niet veel gezien. Er was een schurende wij-zij-cultuur tussen de hulpverleners en de clienten, en er was nauwelijks echt contact. Ik zag vooral een machtsstrijd waarbij het personeel ten alle tijden het laatste woord wilde hebben, om zo hun gezag te borgen, en ze hebben daarbij het idee dat overmacht hun veiligheid vergroot. Maar dat is echter schijnveiligheid, want door al die fysieke machtsmiddelen loopt de onderlinge strijd juist steeds verder op en heeft de client het gevoel dat hij niet begrepen wordt, wat weer leidt tot toenemende onmacht en onrust, en uiteindelijk tot meer escalaties…

De clienten in de documentaire geven duidelijk aan dat het leven in detentie erg zwaar is, en dat ze gek worden van de opsluiting: xe2x80x9cDe isoleercel is niet goed voor mij en maakt mijn ziel dood, ik heb veel meegemaakt en in die cel word ik maar nog depressieverxe2x80x9d en xe2x80x9cMijn verstand laat me in de steek, ik kan hier niet meer denken over mijn sociale levenxe2x80x9d en xe2x80x9cDit is geen humaan bestaan, het zijn erbarmelijke omstandigheden, ik leef als een beest, en als ik eruit kom ben ik anderhalf jaar van mijn leven kwijt en dan pas kan ik aan mijn echte problemen gaan werken, zoals alcoholverslavingxe2x80x9d

Ik zag hoe het personeel dikwijls discussies uit de weg ging, en daaruit bleek hoe weinig aandacht men eigenlijk had voor de beleving van de client. Feitelijk werd de gehele persoon als ziek bestempeld en in lijn met die opvatting wordt het gezonde deel van de persoon ook niet gezien of aangesproken en zelfs ontkend, waardoor er uiteindelijk helemaal geen contact meer met de persoon zelf is, en men enkel nog anticipeert op negatieve signalen. Daardoor ontstaat een cultuur van tucht en symptoombestrijding, waarbij het enige contact bestaat uit strijd om allerlei regeltjes, in een poging de client te disciplineren.

Ik zag de worstelingen om iemand naar een isoleercel te slepen, of om dwangmedicatie toe te dienen, en die worstelingen waarbij er zoveel man personeel op je ligt, die ken ik ook uit mijn eigen verleden. In de GGZ gebruiken ze alleen geen schilden en helmen, maar zijn het meestal verpleegkundigen in gewone kleren die je op soortgelijke wijze overmeesteren om bijvoorbeeld medicatie toe te dienen. Dat is echt verschrikkelijk om mee te maken.
Ik heb ook zo geschreeuwd en me enorm verzet bij de worstelingen.  
En ik heb zelfs ook wel eens met poep gesmeerd. Ik was ook radeloos in de isoleercel, en ergens hoopte ik dat ze zouden inzien dat ik xe2x80x9congevaarlijk gekxe2x80x9d was omdat ik slechts met poep smeerde (en dus geen psychopaat was of zo), en bovendien hoopte ik daarmee te bereiken dat de verpleging me niet zo fysiek zou aanpakken.. Ik hoopte destijds dus eigenlijk gewoon op wat meer begrip en een warmere bejegening, medeleven wellicht, maar het werkte niet zo.. Ik voelde dan ook veel verdriet toen de man die alles onder smeerde met poep een hardhandige injectie kreeg.

Een soortgelijke beheerscultuur was vroeger ook heel normaal in de geestelijke gezondheidszorg, en ik heb het zelf dus meegemaakt in de jeugdpsychiatrie en volwassenpsychiatrie ongeveer 15 jaar geleden. Maar inmiddels beseft men in de GGZ wel dat het discipline-aspect (straffen en belonen) eigenlijk geen echte psychiatrische zorg is, omdat de problematiek juist dieper in de ziel van de persoon geworteld is, en voortvloeit uit een soort onmacht, waarvoor de persoon hulp zou behoren te krijgen om te leren beter met die dingen om te gaan, en niet enkel straf. Van enkel straf leer je immers niet hoe het allemaal WEL zou moeten. Er is juist begeleiding nodig voor ontwikkeling op de diverse levensgebieden, DAT is zorg.

De FOBA is echter een zeer uitzichtloze afdeling, die ik niet onder de noemer Zorg zou willen scharen. Conditioneren en opsluiten is geen zorg. Zorg is aandacht voor de ontwikkeling van de persoon.

In de GGZ  is er inmiddels een proces ingezet van cultuurverandering:  van beheersen naar voorkomen en de ontwikkeling van intensieve zorg. Het is uitermate belangrijk om vernieuwde zorgvisie waarbij contact en gastvrijheid centraal staat, ook door te voeren naar de psychiatrische afdelingen binnen Justitie en de TBS-klinieken, omdat het juist bij ernstig ontwrichtend gedrag erg belangrijk is om goede zorg te verlenen, want dat is namelijk het enige dat echt kan leiden tot meer veiligheid voor iedereen.

Ik zag veel onbenutte kansen in de bejegening bij de FOBA.  Er zou meer aandacht moeten zijn voor contact, vertrouwen en de beleving van de client, want dat zijn belangrijke voorwaarden voor het verkrijgen van een goede, open behandelrelatie. Gelukkig was te zien dat ook op de FOBA de discussie daarover gaande is. Een mooi voorbeeld daarvan was de vraag van een verpleegkundige of het mogelijk zou zijn om met voldoende begeleiding even 15 minuten naar buiten te gaan met een verwarde man, om hem zo een positieve prikkel aan te reiken en wat vertrouwen te winnen in de eerste 24u van zijn opname. Het weerwoord van de behandelaar was echter dat dat niet kon om diverse redenen, ook al was de man niet agressief geweest op die locatie. Deze man kreeg dus eigenlijk geen nieuwe kans om een tweede start te maken en een behandelrelatie op te bouwen met dit nieuwe team, en de bejegening werd gekozen op basis van het etiketje dat hij eerder had gekregen, in plaats van een bejegening op basis van zijn gedrag op dat moment.

Maar het is in ieder geval wel positief dat er op de werkvloer bij de FOBA dus wel kritische mensen aanwezig zijn die als ze de ruimte zien de discussie aanzwengelen. Bewustwording van nieuwe mogelijkheden is immers de eerste stap naar verandering.