Meld uw ervaringen met de Inspectie voor de Gezondheidszorg!

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft als taak de volksgezondheid te bevorderen door effectieve handhaving van de kwaliteit van zorg, preventie en medische producten. Op dit moment ligt de kwaliteit van de dienstverlening van de inspectie onder vuur. Het Tros-programma Radar is samen met de Nationale Ombudsman een meldpunt gestart om ervaringen van mensen met de inspectie te bundelen. Het Landelijk Platform GGz sluit zich aan bij deze actie en richt zich vooral op de rol van de inspectie in de geestelijke gezondheidszorg.

Heeft u een klacht vanuit de geestelijke gezondheidszorg ingediend bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg, vult u dan s.v.p. de enquête op www.meldjezorg.nl in over uw ervaringen met de inspectie. Het LPGGz zal de antwoorden bundelen in een rapport. U kunt de enquête invullen tot en met 1 april.

Www.meldjezorg.nl is een website van het Landelijk Platform GGz waar mensen vragen of klachten over de veranderingen in de ggz, verslavingszorg en maatschappelijke opvang kunnen melden.

Media Verbod op isoleercellen is schijn

Door alle activiteiten van de laatste tijd, reageer ik deze keer iets later op de recente nieuwsberichten uit de GGZ.

Ook waren er de laatste tijd veel technische problemen met deze weblog, waardoor deze niet altijd actueel was, maar dat is nu eindelijk ongeveer voorbij, en binnenkort zal ook de vormgeving weer hersteld worden. Ik hoop ook in 2012 weer volop actuele blogs te posten.

Nu eerst een reactie op de berichten van de Inspectie.

Op 7 december 2011 stond er een interview in de Volkskrant, met Marleen Barth van GGZ Nederland: Regels voor gebruik isoleercel aangescherpt
Zie ook http://www.ggznederland.nl/persberichten/volkskrant_regels_isoleer.pdf

Ik denk dus dat het genoemde 24-uurs toezicht niet haalbaar is, en dat 1 maand veel te lang is om dan pas over te gaan op externe consultatie. Dan is de rek allang uit de situatie. Mijn volledige reactie was ook al te lezen in een vorig weblogbericht, zie: http://tekeertegendeisoleer.weblog.nl/nieuws/strengere-regels-voor-isoleercel/

Daarna, op 8 december 2011 kwam de Inspectie voor de Gezondheidszorg met een persbericht met de titel Terugdringen separeren in de GGZ stagneert
Zie ook http://igz.nl/actueel/nieuws/terugdringenseparereninggzstagneert.aspx

Een dag later, op 9 december kopten verschillende kranten met hele mooie woorden, bijvoorbeeld:

NRC:Inspectie voor de gezondheidszorg verbiedt eenzame opsluiting in GGZ
Zie ook http://www.nrc.nl/nieuws/2011/12/08/inspectie-voor-de-gezondheidszorg-wil-verbod-eenzame-opsluiting-in-ggz/

Spits: Geen isoleercel meer voor GGZ-patienten
http://www.spitsnieuws.nl/archives/binnenland/2011/12/geen-isoleercel-meer-voor-ggz-pati%C3%ABnten

Natuurlijk was ik aangenaam verrast door de krantenkoppen die me lieten denken dat eenzame opsluiting en separatie nu werkelijk afgeschaft zouden worden. Maar toen ik iets verder las, zag ik al gauw dat het wederom een soort trucje was, waarbij mooie woorden gebruikt worden en de echte praktijk verdoezeld wordt.

In het artikel van de Inspectie is namelijk te lezen dat men eenzame opsluiting wil verbieden, maar tegelijkertijd wordt separatie met 24-uurs-toezicht wel toegestaan, waarbij het toezicht ook door een camera kan worden vervuld. Dus samengevat: De inspectie vindt separatie met camera-toezicht dus geen eenzame opsluiting. Dus als er een camera op je staat, dan ben je niet eenzaam Dat is natuurlijk belachelijk!

Een camera is juist extra vernederend en beangstigend, omdat je niet weet wat er aan de andere kant gebeurd, en je weet dat je continue beoordeeld wordt op wat zij zien. En omdat separatie in de GGZ sowieso al een klap in het gezicht is, waarbij de hoop op begrip en ondersteuning weggenomen wordt, is het achtergelaten worden onder een cameralens al helemaal verschrikkelijk. Alsof elke seconde van je bestaan bekeken wordt, en gekeurd met het oog van een mechanisme dat zal besluiten over je vrijheid, gebaseerd op hoe je overkomt. Dus opeens wordt je je enorm bewust van je eigen houding, op welke manier je op je bed zit, wat je met je handen doet, hoeveel minuten je niks hebt gedaan, welke kant je opkijkt, en hoe het zal overkomen, en je vraagt je af welke houding en welk gedrag nou toch het beste zou zijn? De camera maakt van elke seconde een test. De stress schiet dus omhoog, en voor clienten is dat een dubbel zware last. In de eerste plaats werden zij al alleen achtergelaten in een separeercel met hun problemen, en niet begrepen of ondersteund (wat je wel van Zorg zou verwachten), en nu moeten deze clienten ook nog voor de camera in hun eentje hun gedrag aanpassen naar wenselijk gedrag, terwijl elke beweging gezien wordt, en elke beweging consequenties kan hebben voor het oordeel. Je hebt dan dus geen enkele bewegingsvrijheid meer, en ook nog steeds geen enkel houvast, geen duidelijkheid over wat men wil zien, laat staan het gevoel begrepen te worden (al met al reden genoeg om radeloos te worden). En het gegeven dat er iemand zit te kijken naar het dieptepunt van je leven is vaak sowieso verschrikkelijk.

Camera-toezicht werkt dus averechts als iemand rustig moet worden, want het vergroot de onmacht en stress van die persoon, en het stelt een onmogelijke prestatie-eis aan clienten in een moeilijke crisis. Separaties met camera-toezicht mogen daarom nooit de norm worden in de GGZ, want dit draagt zeker niet bij aan de-escalatie en vergroten van de veiligheid.

Het camera-toezicht is weer een typisch plannetje gemaakt door leken en bedrijfsmannetjes, en het hele plan is zogenaamd bedoeld om de werkdruk van het personeel te verlichten, maar het tegendeel is waar. Het is juist de ineffectieve zorg (lees: dwang) die veel tijd en energie kost, en doorgaans alleen maar meer problemen oplevert, waardoor het hele systeem dichtslibt en het een grote puinhoop wordt.

Er moeten ECHTE oplossingen komen, die gericht zijn op herstel en welzijn van de client.

De mens is geen robot, en niet alle zorg kan overgenomen worden door technologische oplossingen. De ziel van de mens kan niet simpelweg opgelapt worden met medicatie of met een ander behang om naar te kijken. Menselijk contact is niet hetzelfde als een camera, intercom of een touch-screen. En gekleurd licht in een high-tech-isoleercel is iets anders dan liefde, vertrouwen en vriendschap.

Wanneer gaan ze inzien dat GGZ niet gebaat is bij een oppervlakkige, kille, materialistische benadering?

Toch ben ik wel blij dat het onderwerp van isoleercellen en dwang in de GGZ in ieder geval wel op de agenda staat, en dat er over nagedacht wordt hoe het anders kan. Het besef dat het niet acceptabel is, en de roep om alternatieven is steeds meer aanwezig. Dat is alvast een heel erg belangrijk punt. Het eerste begin is gemaakt. Men WIL in ieder geval veranderen. Dat is gunstig.

Het gaat er nu om, om die veranderingsbereidheid te benutten, en de juiste veranderingen gedaan te krijgen. In 2012 zullen we daarom opnieuw aan de weg blijven timmeren met allerlei acties en initiatieven en deelname aan congressen enz.
En we zien het komende jaar positief tegemoet.

Waarschijnlijk wordt in het begin van 2012 het nieuwe VN-verdrag voor de rechten van personen met beperkingen door Nederland geratificeerd. Dat zal alvast een mijlpaal zijn voor de rechten van psychiatrische patienten.

Ik wens iedereen bij deze alvast een fijne kerst, en het allerbeste voor 2012!

Strengere regels voor isoleercel

Op woensdag 7 december stond er een artikel in de Volkskrant:

Regels voor gebruik van isoleercel aangescherpt

Maud Effting xe2x88x9207/12/11, 05:00

Psychiatrische instellingen krijgen strengere regels voor het gebruik van isoleercellen. Elke patixc3xabnt die in de isoleercel zit, moet 24 uur per dag worden bewaakt door een verpleegkundige. Als de opsluiting langer dan een maand duurt, moet altijd een oordeel worden gevraagd aan een externe psychiater of verpleegkundige.

Dit stelt voorzitter Marleen Barth van GGZ Nederland vandaag in de Volkskrant. De maatregelen moeten komend jaar worden doorgevoerd bij de ruim honderd aangesloten instellingen van GGZ Nederland. Doel is het aantal separaties te verminderen door de zorg te verbeteren.

Traumatiserend
‘Eenzame opsluiting in de isoleercel mag niet meer voorkomen’, zegt Barth. ‘Dat gebeurt nu nog wel en het kan zeer traumatiserend werken. Die patixc3xabnten zijn al in de war en dan worden ze ook nog eens in de steek gelaten. Daarom moeten alle gesepareerde patixc3xabnten 24 uur per dag iemand kunnen aanspreken.’
Als een patixc3xabnt langer dan een week in de isoleercel zit, moet een andere psychiater of verpleegkundige uit de instelling naar zijn zaak kijken.

‘Bij elke separatie moet structureel en kritisch worden onderzocht of het wel noodzakelijk is’, zegt Barth. Na een maand is het oordeel van een externe psychiater vereist. ‘Je moet zeker weten dat er geen sprake is van een tunnelvisie.’

Nederland behoort internationaal gezien al jaren tot de landen met de meeste separaties. Naar schatting worden jaarlijks 18 duizend patixc3xabnten in de isoleercel gestopt. Ook waren er diverse incidenten, zoals de patixc3xabnt die in 2008 in zijn eigen braaksel stikte in de isoleercel. De betrokken verpleegkundige had de hele nacht slechts drie keer door het raampje gekeken.

Maatregelen
Ggz-instellingen namen sinds 2005 veel maatregelen om het aantal separaties te verminderen. Doel was een daling van 10 procent per jaar. ‘De eerste drie jaar is dat ook gelukt’, stelt Barth. ‘We zagen een daling van 30, 35 procent.’ Maar het stagneert: in 2010 daalden de separaties slechts met 2,6 procent ten opzichte van het jaar ervoor. ‘De makkelijkste patixc3xabnten zijn er nu wel uit; het laaghangend fruit is geplukt.’ Wel verminderde het totaal aantal uren in de isoleercel met ruim 10 procent per jaar omdat er steeds minder patixc3xabnten langdurig worden opgesloten.

Volgens de maatregelen moeten ggz-instellingen vanaf eind 2012 elke separatie achteraf bespreken met de patixc3xabnt. ‘Dit is een cultuuromslag. Verpleegkundigen hebben jarenlang op hun opleidingen geleerd dat opsluiting in een isoleercel beter was dan platspuiten. Nu leren ze dat het niet meer gaat om het beheersen van de patixc3xabnt, maar om het zorgen voor de patixc3xabnt.’

Toch valt de isoleercel nooit helemaal uit te bannen, stelt Barth. ‘Sommige patixc3xabnten zijn zo agressief dat ze elke dag verpleegkundigen in elkaar slaan. Voor hun blijft het nodig. Ook draaien patixc3xabnten tijdens een crisis soms zo door dat het voor hen beter is apart te worden gezet.’

 

Dit artikel komt van de site van de Volkskrant, zie:

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3067400/2011/12/07/Regels-voor-gebruik-van-isoleercel-aangescherpt.dhtml#.Tt9aWYWyhUA.facebook

 

 

Nog diezelfde dag werd ik gevraagd als ervaringsdeskundige voor een interview op Radio 5 bij het programma Dichtbij Nederland, samen met Marleen Barth, de voorzitter van GGZ Nederland.

Het interview van ca 10 minuten is te beluisteren op de website van Dichtbij Nederland, direct aan het begin van het eerste uur van de uitzending. Zie: http://www.dichtbijnederland.ntr.nl/page/detail/792458/Strengere+regels+voor+gebruik+isoleercel

 

Zoals ik ook in het interview laat merken, vraag ik me sterk af of deze regels daadwerkelijk een echte verbetering zijn voor de client. Het genoemde 24-uurs toezicht is niet haalbaar in de praktijk, tenminste niet in de vorm van de fysieke aanwezigheid van een verpleegkundige 24/7, want de werkdruk voor verpleegkundigen is al te hoog om iedereen de aandacht te geven die hij/zij nodig heeft. Het zal dus waarschijnlijk camera-toezicht of intercom worden, maar dat is niets nieuws, en is zeker geen wenselijke vorm van contact voor iemand die in een moeilijke en verwarrende fase in zijn/haar leven zit. In een crisis heeft iemand juist vaak behoefte aan menselijkheid, begrip en niet in de laatste plaats een voorbeeld (kalmte, vertrouwen, balans enz.). Contact, vertrouwen en menselijkheid zijn enorm belangrijk voor de-escalatie.

 

Ik vind ook dat 1 week, of 1 maand echt veel en veel te lang is alvorens over te gaan op consultatie.

Persoonlijk zou ik voorstellen, consultatie na 24 uur, of 48 uur, of max 72 uur. Het zou onderdeel moeten zijn van continue de-escalatie pogingen. (En dat zou volgens mij de nieuwe norm moeten zijn, niet achterlaten, maar actief bezig blijven met de-escaleren, dmv contact, herstel van rust en vertrouwen, evt. met behulp van naasten en creatieve persoonlijke oplossingen op maat).

Separatie moet al direct geproblematiseerd worden, en mag absoluut niet beschouwd worden als iets dat weken en maanden kan duren. Dat is een verkeerd uitgangspunt.

De persoon wil zelf ook uit de isoleercel, dus er zijn vast oplossingen te vinden als men er werkelijk moeite voor doet.

 

Ik kreeg ook vanuit Ierland reacties op deze ontwikkelingen, en in Ierland duurt 90% van de separaties minder dan 8 uur (zie ook de figuur op pagina 10 van het rapport over isoleercel gebruik in Ierland in 2008: http://www.mhcirl.ie/Publications/Report_on_the_Use_of_Seclusion_and_Restraint_in_Approved_Centres_in_2008.pdf

 

Dit zou een voorbeeld kunnen zijn voor Nederland.

 

Als men werkelijk vindt dat separeren voorkomen moet worden, zoals Marleen Barth stelt in de Volkskrant, dan zou men ook echte hervormingen moeten durven doorvoeren, en niet enkel van die halfzachte mooie woorden op papier, die in de praktijk niet veel zullen betekenen.

 

Wanneer een client al een maand in de separeer zit, dan zal er bij die persoon vanbinnen allang wat geknakt zijn, waardoor herstel in grote mate bemoeilijk wordt. Het is de vraag hoeveel zin consultatie dan uberhaupt nog heeft.

Het idee van consultatie is op zich wel een goed idee, maar na een maand is de rek waarschijnlijk allang uit de situatie, en zijn mensen vast gaan zitten in hun eigen reactie-patronen. De consultatie zou beduidend eerder moeten plaatsvinden, bijvoorbeeld na 48 uur intern, en na 72 uur extern. Dit om te voorkomen dat men afglijdt in een impasse, waarbij de onderlinge strijd enkel maar oploopt, en er geen vertrouwen is aan beide kanten. Men mag de handen niet aftrekken van een client die in een separeer verblijft. Het gaat niet om 24-uurs toezicht, maar over 24-uurs zorg-verlening. En in het kader van wederkerigheid, zou de overheid in ieder geval moeten verzekeren dat er 24-uurs ZORG is voor diegenen waarvan de vrijheden en rechten worden beperkt of ontnomen.

Er zou een inspanningsverplichting voor actieve de-escalatie moeten komen, in plaats van een toezichts-verplichting. Als client heb je er niet veel aan om op afstand gemonitord te worden. Het zijn immers juist vaak zaken als eenzaamheid en verlorenheid waar iemand in de separeer mee worstelt.

 

Ik ben dus niet enthousiast over de nieuwe, strengere regels voor isoleercelgebruik, maar toch ben ik wel blij dat het onderwerp op de agenda staat, en dat de discussie hierover gevoerd kan worden. Het is nu belangrijk om te zorgen dat er daadwerkelijke stappen genomen worden om te zorgen voor kwaliteit van zorg.

 

Helaas ben ik 15 december aanstaande niet in staat om naar het Tweede Kamerdebat te gaan, dat aangevraagd is door Lea Bouwmeester van de PvdA, over dwang in de GGZ.

Ik ben dan bij een vergadering van de VN in Geneve. Dat is erg belangrijk en heel bijzonder. Ik ga naar de OHCHR voor de Regional Consultation for Europe on Prevention of Torture and Protection of Victims of Torture – Especially Persons Deprived of their Liberty, Geneva, Palais des Nations, 15 and 16 December 2011. Daar zal ik het Wereld-Netwerk van Users/Survivors of Psychiatry, WNUSP, vertegenwoordigen (zie ook www.wnusp.net ) . Deze internationale VN-vergadering gaat ook weer over de uitwerking en uitvoering van de nieuwe regels uit het VN-verdrag. Het is heel bijzonder dat ik daarbij kan zijn op dat niveau, en dat ik mag meedenken en leren. Ik kijk er echt naar uit.

Paviljoen 7 , FOBA, Bijlmerbajes – NCRV Dokument

Op maandag 28 maart 2011 om 22.55 was de uitzending xe2x80x9cPaviljoen 7xe2x80x9c van NCRV Dokument te zien op Nederland 2. De uitzending geeft een beeld van het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) van de Bijlmerbajes (Over Amstel), ook wel bekend als de Foba, waar gedetineerden in een ernstige psychiatrische crisis terechtkomen.

De documentaire Paviljoen 7 duurt anderhalf uur en is te bekijken via deze link:   http://dokument.ncrv.nl/ncrvgemist/28-3-2011/ncrv-dokument-paviljoen-7

Ik vond het een erg schokkende uitzending, omdat er een cultuur van machtsvertoon en beheersing in beeld werd gebracht, die erg pijnlijk en herkenbaar is. Het was een typisch voorbeeld van een afdeling waar de angst regeert, en de patienten weinig ruimte krijgen om mens te zijn en aan hun geestelijke herstel te werken.

Men zegt wel dat er xe2x80x9cmaximale zorg en maximale beveiligingxe2x80x9d is op die afdeling, maar van de zorg heb ik niet veel gezien. Er was een schurende wij-zij-cultuur tussen de hulpverleners en de clienten, en er was nauwelijks echt contact. Ik zag vooral een machtsstrijd waarbij het personeel ten alle tijden het laatste woord wilde hebben, om zo hun gezag te borgen, en ze hebben daarbij het idee dat overmacht hun veiligheid vergroot. Maar dat is echter schijnveiligheid, want door al die fysieke machtsmiddelen loopt de onderlinge strijd juist steeds verder op en heeft de client het gevoel dat hij niet begrepen wordt, wat weer leidt tot toenemende onmacht en onrust, en uiteindelijk tot meer escalaties…

De clienten in de documentaire geven duidelijk aan dat het leven in detentie erg zwaar is, en dat ze gek worden van de opsluiting: xe2x80x9cDe isoleercel is niet goed voor mij en maakt mijn ziel dood, ik heb veel meegemaakt en in die cel word ik maar nog depressieverxe2x80x9d en xe2x80x9cMijn verstand laat me in de steek, ik kan hier niet meer denken over mijn sociale levenxe2x80x9d en xe2x80x9cDit is geen humaan bestaan, het zijn erbarmelijke omstandigheden, ik leef als een beest, en als ik eruit kom ben ik anderhalf jaar van mijn leven kwijt en dan pas kan ik aan mijn echte problemen gaan werken, zoals alcoholverslavingxe2x80x9d

Ik zag hoe het personeel dikwijls discussies uit de weg ging, en daaruit bleek hoe weinig aandacht men eigenlijk had voor de beleving van de client. Feitelijk werd de gehele persoon als ziek bestempeld en in lijn met die opvatting wordt het gezonde deel van de persoon ook niet gezien of aangesproken en zelfs ontkend, waardoor er uiteindelijk helemaal geen contact meer met de persoon zelf is, en men enkel nog anticipeert op negatieve signalen. Daardoor ontstaat een cultuur van tucht en symptoombestrijding, waarbij het enige contact bestaat uit strijd om allerlei regeltjes, in een poging de client te disciplineren.

Ik zag de worstelingen om iemand naar een isoleercel te slepen, of om dwangmedicatie toe te dienen, en die worstelingen waarbij er zoveel man personeel op je ligt, die ken ik ook uit mijn eigen verleden. In de GGZ gebruiken ze alleen geen schilden en helmen, maar zijn het meestal verpleegkundigen in gewone kleren die je op soortgelijke wijze overmeesteren om bijvoorbeeld medicatie toe te dienen. Dat is echt verschrikkelijk om mee te maken.
Ik heb ook zo geschreeuwd en me enorm verzet bij de worstelingen.  
En ik heb zelfs ook wel eens met poep gesmeerd. Ik was ook radeloos in de isoleercel, en ergens hoopte ik dat ze zouden inzien dat ik xe2x80x9congevaarlijk gekxe2x80x9d was omdat ik slechts met poep smeerde (en dus geen psychopaat was of zo), en bovendien hoopte ik daarmee te bereiken dat de verpleging me niet zo fysiek zou aanpakken.. Ik hoopte destijds dus eigenlijk gewoon op wat meer begrip en een warmere bejegening, medeleven wellicht, maar het werkte niet zo.. Ik voelde dan ook veel verdriet toen de man die alles onder smeerde met poep een hardhandige injectie kreeg.

Een soortgelijke beheerscultuur was vroeger ook heel normaal in de geestelijke gezondheidszorg, en ik heb het zelf dus meegemaakt in de jeugdpsychiatrie en volwassenpsychiatrie ongeveer 15 jaar geleden. Maar inmiddels beseft men in de GGZ wel dat het discipline-aspect (straffen en belonen) eigenlijk geen echte psychiatrische zorg is, omdat de problematiek juist dieper in de ziel van de persoon geworteld is, en voortvloeit uit een soort onmacht, waarvoor de persoon hulp zou behoren te krijgen om te leren beter met die dingen om te gaan, en niet enkel straf. Van enkel straf leer je immers niet hoe het allemaal WEL zou moeten. Er is juist begeleiding nodig voor ontwikkeling op de diverse levensgebieden, DAT is zorg.

De FOBA is echter een zeer uitzichtloze afdeling, die ik niet onder de noemer Zorg zou willen scharen. Conditioneren en opsluiten is geen zorg. Zorg is aandacht voor de ontwikkeling van de persoon.

In de GGZ  is er inmiddels een proces ingezet van cultuurverandering:  van beheersen naar voorkomen en de ontwikkeling van intensieve zorg. Het is uitermate belangrijk om vernieuwde zorgvisie waarbij contact en gastvrijheid centraal staat, ook door te voeren naar de psychiatrische afdelingen binnen Justitie en de TBS-klinieken, omdat het juist bij ernstig ontwrichtend gedrag erg belangrijk is om goede zorg te verlenen, want dat is namelijk het enige dat echt kan leiden tot meer veiligheid voor iedereen.

Ik zag veel onbenutte kansen in de bejegening bij de FOBA.  Er zou meer aandacht moeten zijn voor contact, vertrouwen en de beleving van de client, want dat zijn belangrijke voorwaarden voor het verkrijgen van een goede, open behandelrelatie. Gelukkig was te zien dat ook op de FOBA de discussie daarover gaande is. Een mooi voorbeeld daarvan was de vraag van een verpleegkundige of het mogelijk zou zijn om met voldoende begeleiding even 15 minuten naar buiten te gaan met een verwarde man, om hem zo een positieve prikkel aan te reiken en wat vertrouwen te winnen in de eerste 24u van zijn opname. Het weerwoord van de behandelaar was echter dat dat niet kon om diverse redenen, ook al was de man niet agressief geweest op die locatie. Deze man kreeg dus eigenlijk geen nieuwe kans om een tweede start te maken en een behandelrelatie op te bouwen met dit nieuwe team, en de bejegening werd gekozen op basis van het etiketje dat hij eerder had gekregen, in plaats van een bejegening op basis van zijn gedrag op dat moment.

Maar het is in ieder geval wel positief dat er op de werkvloer bij de FOBA dus wel kritische mensen aanwezig zijn die als ze de ruimte zien de discussie aanzwengelen. Bewustwording van nieuwe mogelijkheden is immers de eerste stap naar verandering.

Intentieverklaring: dwang moet verder omlaag!!

Verschillende veldpartijen ondertekenen intentieverklaring: dwang moet verder omlaag

Utrecht, 31 januari 2011 Vandaag hebben het Landelijk Platform GGz, de brancheorganisatie van zorgaanbieders in de ggz (GGZ Nederland), het ministerie van VWS, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) , De Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN) en de Vereniging voor PAAZ managers (VPM) hun handtekening gezet onder de intentieverklaring xe2x80x98Preventie van dwang in de ggzxe2x80x99. 
Met deze verklaring slaan alle partijen de handen ineen om het aantal dwangtoepassingen zoveel mogelijk te voorkomen.

In de afgelopen jaren is het gebruik van dwang in ggz-instellingen afgenomen doordat er op basis van goede praktijkvoorbeelden met alternatieve behandelingen wordt gewerkt. Voorbeelden hiervan zijn onder meer het signaleringsplan, de comfortrooms (open ruimte waarbij de clixc3xabnt tot rust kan komen) en de eerste vijf minuten bij opname. Een respectvolle bejegening en betrokkenheid bij de clixc3xabnt direct bij binnenkomst op de afdeling, kan opsluiting in een separeercel voorkomen. Voor clixc3xabnten is het van groot belang dat er aandacht besteed wordt aan hun behoeften en wensen, vooral als ze tegen hun zin in opgenomen zijn.

Elke organisatie moet het zich eigen maken om effectieve alternatieven aan de patixc3xabnt aan te bieden. Daarnaast zou elke ggz-instelling continue aandacht moeten hebben voor de kwaliteit van de (onvrijwillige) zorg. Het onderwerp xe2x80x98terugdringen dwangxe2x80x99 hoort structureel op de agenda van de Raden van Bestuur van instellingen te staan zodat instellingsbreed beleid op dit onderwerp kan worden gevoerd. De Inspectie voor de Gezondheidszorg onderschrijft de intentieverklaring.

Het LPGGz betreurt het zeer dat Zorgverzekeraars Nederland de intentieverklaring niet heeft willen ondertekenen. Een gemiste kans, omdat zorgverzekeraars bij uitstek invloed kunnen uitoefenen op het terugdringen van dwang via hun zorginkoopbeleid.

____________________

De intentieverklaring is onder meer te vinden op www.dwangindezorg.nl
Inhoudelijk contactpersoon: Christien van der Hoeven:  c.vanderhoeven@platformggz.nl
Pers en communicatie: Ellis van de Bilt,  e.vandebilt@platformggz.nl

Twee artikelen in Zorg en Welzijn

 

Jolijn Santegoeds: 'Vastbinden wordt uit onmacht en angst gedaan'

24-01 2011 | 02:00 | Door: Carolien Stam

xe2x80x98Brandon zit soms vast om de veiligheid te waarborgenxe2x80x99, zegt bestuursvoorzitter Paul de la Chambre van 's Heeren Loo in de Volkskrant. xe2x80x98Vastbinden wordt gedaan vanuit onmacht en angst, niet vanuit de zorg voor de clixc3xabntxe2x80x99, zegt Jolijn Santegoeds van de actiegroep Tekeer tegen de Isoleer!

Het personeel kan redelijk inschatten hoe het met Brandon gaat, verklaart De la Chambre in de Volkskrant. Hij is voorzitter van het bestuur van xe2x80x99s Heeren Loo. xe2x80x98Soms geeft hij zelf aan dat hij vast wil omdat hij voelt dat het niet goed met hem gaat.' Jolijn Santegoeds van Tekeer tegen de Isoleer!: xe2x80x98Brandon kent niets anders dan het tuigje, het is hem aangeleerd zich op deze manier te beschermen tegen zijn agressieaanvallen.'

Onmacht
Vastbinden wordt volgens Jolijn Santegoeds gedaan vanuit onmacht en angst en niet vanuit het perspectief van zorg voor de clixc3xabnt. 'Bij mensen met een verstandelijke beperking is de verwerking van prikkels beperkt. Zij reageren sneller primair zonder dat ze er zelf iets aan kunnen doen. De aard van de prikkels zijn in deze situatie wel veranderbaar', onderbouwt Santegoeds de mogelijkheid om de agressie te beperken. xe2x80x98Als men eenmaal weet wat negatieve prikkels uitlokt, is het logisch die te voorkomen.'

Zware gevallen
Brandon zit al drie jaar vast en heeft, zo vertelde zijn moeder vorige week aan de Evangelische Omroep, geen buitenlucht gezien. Volgens De la Chambre zijn er momenten dat Brandon los is: 'Als hij alleen is, als er twee man personeel bij is en als hij slaapt. Wij zijn al langer bezig met de vraag hoe we moeten omgaan met deze specifieke groep zware gevallen.' 's Heeren Loo werkt aan een speciaal ontworpen woning voor Brandon, met een toegang via dubbele sluizen, muren en vloeren van speciaal materiaal, met cameraxe2x80x99s speakers en een ingebouwde televisie.

Deskundigen
De bestuursvoorzitter zegt in de Volkskrant dat de instelling en haar medewerkers goed hebben gehandeld: 'Er is niets fout gegaan.' Hij wil als eindverantwoordelijke niet zeggen dat het anders zou moeten: xe2x80x98Ik vind wat onze deskundigen vinden en ik acht mijzelf niet deskundiger.'

Alternatieven
Volgens Jolijn Santegoeds is er veel kennis over alternatieven voor vastbinden. Zij voert actie tegen de nieuwe wet in de maak: Zorg en Dwang, die de BOPZ gaat vervangen. 'In deze wet is juist sprake van verruiming van de criteria voor dwang en van de doelgroep die eronder valt. Als iedereen deze situaties van vastbinden van mensen onacceptabel vindt, dan is deze nieuwe wettelijke norm dus achterhaald. De wetgeving moet immers de morele kaders van de samenleving beschermen.'

Bron:  http://www.zorgwelzijn.nl/web/Actueel/Nieuws/Jolijn-Santegoeds-Vastbinden-wordt-uit-onmacht-en-angst-gedaan.htm

 

Strijd tegen isoleren en visiteren: xe2x80x98Dwang maakt alles alleen maar ergerxe2x80x99

24-01 2011 | 04:35

 

Ze gaat flink tekeer tegen de isoleer en visitaties in de psychiatrie. Met succes, want voor projecten en conferenties over dwang en drang in de ggz is Jolijn Santegoeds een veelgevraagde gast. xe2x80x98Als iemand met een rubberen handschoen in je grijpt, voer je echt geen goed gesprek meer.xe2x80x99

xe2x80x98Je was goed kritischxe2x80x99, zegt een medewerker van ggz Zuid-Limburg die naast Santegoeds staat tijdens de lunch. xe2x80x98Ja, dat is mijn baanxe2x80x99, antwoordt ze met de haar kenmerkende directheid. xe2x80x98Maar je vergeet dat er grote groepen patixc3xabnten zijn die zelf vragen om in de isoleercel tot rust te komenxe2x80x99, volhardt de ggz-medewerkster. xe2x80x98Omdat ze geen alternatieven krijgen aangereikt. Patixc3xabnten worden letterlijk in een keurslijf gedwongen.xe2x80x99 xe2x80x98Sommigen willen die rustxe2x80x99, gaat de discussie verder. xe2x80x98In onze instelling wordt niet gesepareerd. Wij bieden alternatieven aan. Maar toch…xe2x80x99 xe2x80x98Blijkbaar heeft de patixc3xabnt weinig vertrouwen in de veiligheid op de groepxe2x80x99, weet Jolijn Santegoeds. xe2x80x98Soms heeft een patixc3xabnt het nodig dat hij eerst de bodem moet raken om weer omhoog te kruipen. In de isoleer vind je die bodem gauw genoeg.xe2x80x99

Actiegroep
Jolijn Santegoeds woont een miniconferentie bij over ontwikkeling in high care in de ggz. Kernpunt daarvan is het voorkomen van dwang en drang. Plaats: ggz-instelling Servaashof in Venray. Jolijn Santegoeds, 32 jaar, is ervaringsdeskundige. In 2002 is ze begonnen met de actiegroep Tekeer tegen de isoleer. Ze strijdt tegen dwang en tegen het visiteren: inwendige lichamelijke inspecties. Ze is bestuurslid van het World Network of Users and Survivors of Psychiatry en betrokken bij het project xe2x80x98Dwang en Drangxe2x80x99 van GGZ Nederland. Haar doel: dwang en separeerkamers de ggz uit.
Tijdens de lunch vertelt Santegoeds in vogelvlucht haar eigen ggz-verhaal. Ze heeft het al duizend keer verteld, maar kan zich nog steeds oprecht boos maken. Toen ze 16 jaar was, werd ze opgenomen na zelfmoordpogingen en met ernstige psychiatrische klachten. Onhandelbaar werd ze op haar zeventiende overgeplaatst naar de volwassenenpsychiatrie. Ze kwam op een afdeling waar xe2x80x98ik als een beest werd behandeldxe2x80x99, vult ze nadrukkelijk in. Haar behandeling werd een hel: xe2x80x98Twee jaar isoleercelbeleid, medisch letsel, visitaties en vastbinden op bed.xe2x80x99 De afdeling is gesloten vanwege onbehoorlijke zorg aan Santegoeds. xe2x80x98Ik zat er voortdurend in de separeer, werd veelvuldig gevisiteerd omdat ze naar spullen zochten waar ik me mee kon snijden. Je voelt je verkracht als er iemand met zoxe2x80x99n rubberen handschoen in je grijpt.xe2x80x99

Worden visitaties nog veel toegepast in de psychiatrie?
xe2x80x98Het gebeurt nog steeds. Vooral in jeugdgevangenissen, waar kinderen terechtkomen die in gesloten opvang moeten zitten. Kinderen van tien, twaalf jaar worden gevisiteerd. Ik was zestien toen ze met vijf mensen bovenop me sprongen om te controleren of ik geen voorwerpen smokkelde waarmee ik me kon snijden. Het is een traumatische ervaring als je privacy zo wordt geschonden. Het is gewoon verkrachting.xe2x80x99

Zeven bedden
De conferentiegasten krijgen een rondleiding over de Crisis Intensieve Behandel Unit (CIBU) van Servaeshof. Er zijn zeven bedden. De gesloten afdeling doet op het eerste gezicht denken aan een kleinschalige verpleeghuisunit: ordelijk, schoon, mensen kunnen rondlopen op de binnenplaats en op de afdeling zonder buiten de muren te komen. Santegoeds pakt haar schrift. Ze schrijft alles op. Van elke conferentie en elk bezoek maakt ze een verslag om op de weblog van Tekeer tegen de isoleer te zetten.
Opvallend zijn de activiteitenruimtes: de therapieruimte met een klimmuur, een kleine gymzaal en de ruime atelierruimte, gevuld met allerlei kunst gemaakt door patixc3xabnten. Het separeerblok is een soort betonkamer met een klein raampje. xe2x80x98Wauw, met een eigen wcxe2x80x99, roept Santegoeds meteen, xe2x80x98dat is luxe!xe2x80x99 Er zijn twee ramen, een radio en tv. Het bed bestaat uit een matras op de grond. xe2x80x98Patixc3xabnten zitten hier niet in scheurkleding,xe2x80x99 vertelt de begeleider. xe2x80x98Als we communiceren, gaat de deur altijd open. Dat doen we niet via het luikje.xe2x80x99
xe2x80x98Hoe vaak zijn deze twee separeerruimtes bezet?xe2x80x99, vraagt Santegoeds. xe2x80x98Ze staan regelmatig leeg, is het pasklare antwoord. xe2x80x98Gemiddeld is er xc3xa9xc3xa9n kamer in gebruik. Soms is het voldoende de patixc3xabnt in rust op zijn eigen kamer te houden.xe2x80x99

Wat is een goed alternatief voor de separeer?
xe2x80x98Als je patixc3xabnten echt wilt helpen, betekent dat mensen ondersteunen. Dat vraagt vertrouwen. Desnoods ga je als hulpverlener naast de patixc3xabnt op het bankje in het bos zitten. Agressie is onmacht van patixc3xabnten die beperkt zijn om hun gevoelens te uiten. Je kunt als verpleegkundige zeggen: xe2x80x9cIk moet je nu opsluiten, want zo meteen word je gevaarlijkxe2x80x9d. Maar dan maak je het alleen maar erger. De patixc3xabnt gaat dan vaak de strijd aan. Het wordt een machtspel tussen verpleegkundige en patixc3xabnt. De juiste weg is het vertrouwen te winnen van de patixc3xabnt om escalatie te voorkomen. Desnoods duurt het gesprek de hele dag of kom je met een slagroomtaart aanzetten. Maar als de hulp niet vrijwillig is, is het zinloos.xe2x80x99

Ambulance
De opnameruimte is een koude, benauwde ingang waar gedwongen opgenomen patixc3xabnten worden binnengebracht. xe2x80x98We hebben een aparte ingang voor de ambulancexe2x80x99, zegt de begeleider. xe2x80x98We vinden dat minder mensonterend dan dat patixc3xabnten geboeid op de brancard op hun buik door de hele afdeling te worden gereden bij een gedwongen opname.xe2x80x99
Op de kale patio buiten zit een man op de bank te roken. Hij ziet het groepje xe2x80x98ggz-toeristenxe2x80x99 letterlijk en figuurlijk niet staan. xe2x80x98Rust, regelmaat en reinheid zijn de leidraad van onze aanpak. Patixc3xabnten zitten naar vermogen in programmaxe2x80x99s, maar de algemene rustmomenten zijn erg belangrijkxe2x80x99, vervolgt de begeleider. xe2x80x98E–n wat doe je als iemand niet op kamer wil, maar wil hardlopen?xe2x80x99, vraagt Jolijn. xe2x80x98Dan gaan we in gesprekxe2x80x99, antwoordt de begeleider. xe2x80x98We kijken naar wat voor die patixc3xabnt nodig is. Als dat bijvoorbeeld de sportruimte is, dan doen we dat. Maar vaak is de dagstructuur van patixc3xabnten ernstig ontwricht.xe2x80x99 Santegoeds: xe2x80x98Als je veel op rust focust, hoef je daar niet rustiger van te worden.xe2x80x99

Hoe vind jij dat verplegend personeel het dilemma tussen xe2x80x98gedwongenxe2x80x99 rust en de voortdurende en risicovolle onrust van de patixc3xabnt zou moeten oplossen?
xe2x80x98Ik ben niet kapot van het rust-regelmaat-reinheidprincipe. Daarbij moet je elke dag xe2x80x99s middags en xe2x80x99s avonds rusten. Misschien ben je meer geholpen met keiharde muziek, of iets anders. Toen ik dakloos was, kon ik alleen in behandeling als ik zou stoppen met blowen. Maar juist dat blowen heeft me afgeholpen van mijn depressie. En ik ben gestopt mezelf te snijden. Ik heb niemand kunnen vinden die me op mijn voorwaarden kon helpen. Hulpverlening is een kwestie van vertrouwen, persoonlijk contact. In principe hoef je nooit gedwongen in te grijpen. Als iemand zogenaamd een gevaar is voor zichzelf of zijn omgeving, zeg ik: ga praten. Dwang maakt alle agressie en verwarring alleen maar erger. De omgeving is snel bang: je bent al gauw gevaarlijk. Maar overlast mag geen reden zijn iemand van zijn vrijheid te beroven.xe2x80x99

Plexiglas
In de afdelingshuiskamer staat een grote flatscreen televisie achter een vuistdik stuk plexiglas. Op weg naar buiten kan Santegoeds haar vraag niet langer uitstellen: xe2x80x98Wat doe je als iemand binnenkomt en je denkt dat hij iets heeft meegenomen?xe2x80x99 Fouilleren, antwoordt de verpleegkundige. xe2x80x98Alleen aan de buitenkant?xe2x80x99, vervolgt ze. xe2x80x98Ja, alleen aan de buitenkantxe2x80x99, is het antwoord.
Er ontstaat een kleine discussie over de bejegening door verpleegkundigen. Op de afdeling wordt gewerkt met zowel SPHxe2x80x99ers (sociaalpedagogisch hulpverleners) als met psychiatrisch verpleegkundigen. xe2x80x98Die afwisseling van benadering van patixc3xabnten werkt heel goedxe2x80x99, zegt de begeleider. xe2x80x98Je moet de patixc3xabnt de keuze geven, ook al zijn het beperkte keuzesxe2x80x99, weet de begeleidende SPHxe2x80x99er. xe2x80x98Dan voel je je als patixc3xabnt gerespecteerdxe2x80x99, meent Santegoeds. xe2x80x98Het schiet niet op als je bij extreem gedrag alleen maar straf krijgt.xe2x80x99 xe2x80x98Maar patixc3xabnten weten heel goed wanneer ze over de schreef gaanxe2x80x99, repliceert een collega-beroepskracht. xe2x80x98Soms lopen ze zelf al naar de separeer als ze iets hebben uitgevreten.xe2x80x99

Verandert er iets in de ggz?
xe2x80x98Ik zie wel dingen veranderen. De doofpotcultuur is er niet meer, binnen instellingen is alles transparant. Als er iets gebeurt met een patixc3xabnt, weet iedereen ervan. Als het de ene hulpverlener niet lukt contact te maken met een patixc3xabnt, staat er een andere achter: xe2x80x9cLaat mij het eens proberenxe2x80x9d. De kern van hulp aan ggz-patixc3xabnten is de patixc3xabnt observeren, nagaan wat deze nodig heeft en hoe een vertrouwensband is op te bouwen. Het gaat om de persoonlijke klik. Maar het vertrouwen kan ook van anderen komen, van de familie, een dierbare. In de ggz worden tegenwoordig deze mensen xe2x80x9cvan buitenxe2x80x9d gelukkig meer betrokken bij de behandeling.xe2x80x99

Dit interview staat in het Zorg + Welzijn magazine nr 5, 2010

Bron : http://www.zorgwelzijn.nl/web/Actueel/Nieuws/Strijd-tegen-isoleren-en-visiteren-Dwang-maakt-alles-alleen-maar-erger.htm

De ketenen van Brandon: Aan welke norm voldoet deze zorg dan?

Natuurlijk hebben wij het nieuws van de laatste tijd op de voet gevolgd.

 

Dinsdag 18 januari:

Gehandicapte jongen al 3 jaar vastgeketend aan muur in instelling

Al drie jaar lang leeft de 18-jarige Brandon vastgebonden aan de muur van zijn kamer. De jongen woont op 's Heeren Loo, een instelling voor verstandelijk beperkten. Het personeel is bang voor Brandons onvoorspelbare gedrag en daarom zit hij vast.

 

Woensdag 19 januari:

Kamer reageert met afschuw

De Kamer reageert met afschuw op het bericht dat een zorginstelling een 18-jarige verstandelijk gehandicapte, Brandon, dagelijks vastbindt. Dit is een drama, vindt ook staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner:  wij moeten Brandon niet in de steek laten.

 

Donderdag 20 januari: 

'Zorg Brandon voldoet aan norm'

De situatie van de 18-jarige Brandon is weliswaar schrijnend maar de zorg aan hem voldoet aan de normen. Dat stelt staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.

 

Maar aan welke norm voldoet deze zorg dan??

 

Voldoet vastbinden aan de normen voor zorgkwaliteit?

Prof. Dr. Anton Dosen, al 30 jaar werkzaam op het vlak van kinderpsychiatrie en verstandelijke beperkingen (Radbout) gaf eind 2010 bij de Connecting Studiedagen een zeer interessante lezing over xe2x80x9dAgressief gedrag gezien vanuit een ontwikkelingsperspectiefxe2x80x9d.

Hij ging in op de verwerking van prikkels door de hersenen, en vertelde over het verschil tussen de High Road (bewuste reactie) en de Low Road (onbewuste reactie op onaangename stimuli). Bij een laag ontwikkelingsniveau is doorgaans sneller sprake van de Low Road, wat dus geen doelbewuste agressieve reactie is, maar een automatische verdedigende impuls-reactie op stressfactoren. Bij mensen met een verstandelijke beperking is er dus sneller sprake van een primaire reactie, zonder dat zij daar zelf iets aan kunnen doen, omdat de fysieke prikkelverwerking beperkt is.

 

Feitelijk zijn de aard van de prikkels dan dus het enige wat wel veranderbaar is in deze situatie. En als men eenmaal weet dat negatieve prikkels (sterke) negatieve reacties uit kunnen lokken, is het dus logisch om de negatieve prikkels zoveel mogelijk te voorkomen, en te zorgen voor zoveel mogelijk positieve prikkeling, wat vervolgens ook positieve reacties bij de persoon oproept.

 

Vastbinden is een negatieve prikkeling en wetenschappelijk gezien is vastbinden dus geen goede zorg voor personen met een verstandelijk beperking, want zorg is bedoeld om de kwaliteit van leven te verhogen. Vastbinden voldoet dus niet aan de normen voor zorgkwaliteit. Vastbinden van verstandelijk gehandicapten komt voort uit onmacht en angst. Professionele zorg dient gericht te zijn op positieve prikkeling en ontwikkelingskansen.

 

Voldoet vastbinden aan de wensen van de betrokkenen?

Er is veel te doen over het feit dat Brandon zelf aangeeft ook af en toe vastgeketend te willen zijn om hem tegen zichzelf te beschermen, want soms heeft de jongen aanvallen van agressie. "Hij wil niet langer dingen kapot maken."

Het is belangrijk om dit te bezien vanuit het perspectief van Brandon. Hij kent nu niks anders dan het tuigje en het patroon waarin hij nu al 3 jaar zit. Het is hem aangeleerd dat dit voor hem de manier is om hem te beschermen tegen zijn agressieaanvallen. Het is ook de vraag of hij het zich zelf voor kan stellen dat er voor hem een ander leven mogelijk is, zonder agressieaanvallen, zonder tuigje.

 

Ook wordt van hem al 3 jaar gevraagd om de situatie te accepteren, waarbij xe2x80x9cvooruitgangxe2x80x9d beloond wordt met nieuwe stapjes naar vrijheid. En wanneer hij zich anders gedraagt, wordt dat gezien als xe2x80x9cgeen vooruitgangxe2x80x9d en dat heeft dan waarschijnlijk negatieve gevolgen voor zijn volgende stapjes. Het is hem dus in de afgelopen 3 jaar aangeleerd om xe2x80x9cbraafxe2x80x9d te zijn, om zo zijn nieuwe stapjes te verdienen. Het feit dat de hele zaak nu in opspraak is, is vast erg verwarrend voor Brandon, want in de afgelopen 3 jaren mocht hij eigenlijk geen verzet plegen, en nu wordt er steeds aan hem gevraagd of hij los wil… Ik kan me erg goed voorstellen dat hij daar onrustig van wordt.

 

Maar duidelijk is wel dat hij graag frisse lucht wil, en buiten wil spelen, en zich weer jong wil voelen, zoals iemand van zijn leeftijd. Hij wil ook graag uit de problemen blijven , en zijn best daarvoor doen. Eigenlijk zegt hij hiermee heel duidelijk dat hij wel graag los zou willen, en een fijn leven op zou willen bouwen. En dat is natuurlijk ook logisch.

 

De moeder van Brandon trekt dus zeer terecht aan de bel, want Brandons echte dromen van een gelukkig leven dreigen niet uit te komen als hij steeds maar vastgebonden in een kamer blijft zitten. Haar betrokkenheid is echt prijzenswaardig. Zij laat het er niet bij zitten en zet alles in werking wat nodig is, want zij ziet dat haar zoontje zo geen toekomst heeft.

En zelfs de betrokken verpleging kan de situatie niet langer verkroppen en komt hiermee naar buiten. Dit geeft aan dat hier echt iets aan de hand is. De hele situatie is dusdanig scheefgegroeid, dat alle betrokkenen er grote problemen mee hebben.

 

En Brandon is niet de enige die in ons land in de 21e eeuw nog vastgeketend wordt. Er blijken naar schatting nog ongeveer  40 vergelijkbare gevallen te zijn in de Verstandelijk Gehandicaptenzorg. Hierbij moet opgemerkt worden dat het werkelijke landelijke totaalcijfer nog hoger ligt, want ook in de psychiatrie en ouderenzorg komt vastbinden nog steeds voor.

 

Voldoet vastbinden aan onze morele normen?

De Tweede Kamer reageert met afschuw op het bericht;  Wolbert (PvdA): geen menselijke zorg. Leijten (SP): schrijnend en mensonwaardig. Dille (PVV): afschuwelijk en mensonterend.

Wij moeten voorkomen dat dergelijke situaties zich nog eens voortdoen, aldus Dijkstra (D66) en Van der Staaij (SGP).

Ook in den lande dacht iedereen dat dit soort inhumane praktijken uitgebannen waren na de zaak van Jolanda Venema in de jaren xe2x80x9980. Overal reageert men diep geschokt: Zelfs een hond zou je zo nog niet laten zitten, en Ik schaam me voor dit land. Zelfs de gevangenis is beter dan de zorg voor gehandicapten. Kortom: iedereen spreekt er schande van en dit vinden wij als samenleving dus niet acceptabel.  

 

Onze samenleving is gefundeerd in bepaalde waarden, zoals persoonlijke vrijheid, gelijke rechten, zorgzaamheid en ontwikkelingskansen voor de kwetsbaren. Wij willen geen mensen vastbinden, en al helemaal niet in de zorg. Het vastbinden van mensen die vanuit een beperking gedragsproblemen hebben is zinloos en niet verdedigbaar in het kader van kwalitatieve zorg. Vastbinden heeft niets met hulpverlening te maken. Vastbinden wordt gedaan vanuit onmacht en angst en niet vanuit het ontwikkelingsperspectief van de client. Zorg zou de persoon juist moeten ondersteunen door positieve prikkels en nieuwe kansen, om zo te helpen om het gedragspatroon te doorbreken.

Vastbinden in de zorg is afschuwelijk en zinloos, en dat willen wij als samenleving dus duidelijk niet meer hebben in Nederland.

 

Voldoet vastbinden aan de wettelijke normen?

Ja. De bestaande regels kunnen zo ruim geinterpreteerd worden dat dit binnen de wetgeving zou kunnen vallen. En de wettelijke kaders vormen dus de enige grond voor de uitspraak xe2x80x9czorg voldoet aan de normxe2x80x9d.

 

Maar willen wij die wettelijke norm zo blijven handhaven, wanneer dit in strijd is met de Nederlandse morele opvattingen?

De wettelijke regeling voor dwang ten aanzien van personen met een verstandelijke beperking  (wet BOPZ) is ernstig verouderd, en wordt momenteel herzien. Er ligt een nieuw Wetsvoorstel Zorg en Dwang bij de Tweede Kamer voor bespreking.

Fijn! zou je denken, maar niets is minder waar. Het wetsvoorstel Zorg en Dwang gaat enkel over beheersing en niet over zorg, en is qua karakter vergelijkbaar met het wetsvoorstel Verplichte GGZ en de huidige wet BOPZ.

Ook in het nieuwe wetsvoorstel  Zorg en Dwang is er sprake van een verruiming van vrijwel alle definities, zoals een grotere reikwijdte van onvrijwillige zorg met daarin de mogelijkheden voor dwangtoepassingen. Dus meer soorten dwang, en niet alleen meer binnen de instellingen, maar ook daarbuiten. En bovendien verschuift men in het wetsvoorstel Zorg en Dwang het criterium voor ingrijpen van xe2x80x9cgevaarxe2x80x9d naar de termen xe2x80x9cnadeelxe2x80x9d en xe2x80x9cschadexe2x80x9d. Men lijkt hiermee terug te keren naar het ouderwetse xe2x80x9cbestwil-principexe2x80x9d uit de jaren xe2x80x9970.  

Dit wetsvoorstel Zorg en Dwang voorstaat dus een enorme verruiming van de criteria en de doelgroep (art.8) en een verbreding van het scala aan dwangtoepassingen (art.2). De gehanteerde termen zijn grenzeloos, zoals bijv.:  (onvrijwillige) zorg kan bestaan uit xe2x80x9ceen interventie, bestaande uit een vorm van bejegening of bescherming..xe2x80x9d, of xe2x80x9cbeperking van de bewegingsvrijheidxe2x80x9d en xe2x80x9dbeperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten.xe2x80x9d Kortom, deze termen maken alles mogelijk, en bieden dus zeker geen enkele rechtsbescherming.

 

Het vastbinden van verstandelijk gehandicapten wordt dus helemaal niet verboden in de nieuwe wet Zorg en Dwang.

En als het nu niet gebeurd, dan moeten we straks weer heel lang wachten voordat de wet opnieuw herzien wordt!

 

En het kan anders!

 

Eens was ik ook zo, en nu schrijf ik dit artikel!

Eens was ik ook zo. Ik had dezelfde leeftijd als Brandon toen ik ongeveer 2 jaar in een isoleercel in de psychiatrie zat. Ik kreeg veel dwangmedicatie, en ook ik lag vroeger vastgebonden op een bed: gefixeerd met Zweedse Banden. Ook van mij werd gezegd dat het niet anders kon, omdat ik een gevaar was voor mezelf en mezelf steeds zeer ernstig verwondde en zelfmoordpogingen deed. Men wilde geen risicoxe2x80x99s nemen, en daarom zat ik in volledige isolatie. Ik zag daardoor ook zelf geen uitweg meer. Mijn omgeving had de hoop opgegeven, en ik ook.

Toch ben ik eruit gekomen. Juist door een benadering waarbij er meer positieve aspecten in mijn leven kwamen, en er kansen werden gegeven. Toen ik eenmaal voelde dat ik gelukkig zou kunnen worden, kon en wilde ik daaraan werken. De energie die ik voorheen in het negatieve had gestopt, kon ik nu gaan gebruiken voor het positieve. Dat heeft geleid tot het leven wat ik nu heb. Ik ben met Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! en Stichting Mind Rights inmiddels al jaren actief tegen dwang in de zorg, als activist en ervaringsdeskundige. Ik geef ook lezingen. Ik ben dus uiteindelijk goed terecht gekomen, ondanks de hopeloze toestanden die ik als jongere heb meegemaakt.

 

Ook de uitzending van Uitgesproken (EO) van donderdag 20 januari laat zien dat een positieve benadering juist wel tot resultaten leidt. EO-Uitgesproken is te bekijken via  http://www.uitgesprokeneo.nl/reportage/vastgeketend-het-hoeft-niet/ .

Bekijk hier de video van Sebastian http://www.youtube.com/watch?v=1O_qctGKbfs

 

Er is dus inmiddels dus wel kennis over hoe het anders kan. En als iedereen deze situatie van het vastbinden van mensen met beperkingen onacceptabel vindt, dan is de wettelijke norm dus blijkbaar achterhaald. Immers, de wetgeving is toch bedoeld om de morele kaders van de samenleving te beschermen?

 

Het vastbinden van verstandelijk gehandicapten wordt niet verboden in de nieuwe wet Zorg en Dwang. En als het nu niet gebeurd, dan moeten we straks weer heel lang wachten voordat de wet opnieuw herzien wordt!

 

Het nieuwe wetsvoorstel Zorg en Dwang moet dus in het geheel herzien worden, net als het wetsvoorstel Verplichte GGZ. Terug naar de tekentafel!!!

 

Nieuwe normen van de Verenigde Naties

Sinds 2006 is er is een nieuw VN-verdrag : het Verdrag inzake de rechten van personen met beperkingen. (UN CRPD).

Nederland heeft dit VN-verdrag nog niet ondertekend, en wil zelfs als enige in Europa bepaalde groepen mensen uitsluiten van deze universele mensenrechten, namelijk de psychiatrische patienten en andere mensen die door de overheid als xe2x80x9cwilsonbekwaam of oordeelsonbekwaamxe2x80x9d worden aangemerkt. Het uitsluiten van bepaalde groepen is discriminatie.

 

Het jarenlang vastketenen van een 18-jarige jongen, omdat hij toevallig problemen heeft, is een schending van de mensenrechten. Ook deze jongen heeft recht op vrijheid en geluk. En hij heeft inderdaad een Recht op Zorg, maar dat is wat anders dan vastgebonden worden.

 

Het kan niet zo zijn dat de Nederlandse samenleving deze mensenrechtenschendingen laat voortbestaan, toch?

 

We hebben een keuze!

Wat gaan we doen?

Welke normen zijn er nou echt belangrijk?

 

 

PS. Ik heb onlangs ook de VN Special Rapporteur on Torture en VN Special Rapporteur on Disability gemaild met de informatie over de situatie van Brandon. Ik heb namelijk in het najaar van 2010 mijn eigen stukken al doorgestuurd aan deze Special Rapporteurs van VN, omdat ik al 15 jaar geen rechtszaak heb kunnen beginnen over de fouten die gemaakt zijn in de GGZ, en dat zou fatsoenlijk geregeld moeten worden. De situatie van Brandon illustreert dat er nog steeds veel te weinig is veranderd. En wij zullen actie blijven ondernemen om dit uit te bannen.

 

Auteur:  ing. Jolijn Santegoeds,

Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! / Stichting Mind Rights www.mindrights.nl

Eindhoven

 

Bronnen:

xc2xb7         Wetsvoorstel Zorg en Dwang: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/31996

xc2xb7         VN-verdrag CRPD:  http://www.un.org/disabilities

xc2xb7         EO Uitgesproken: http://www.uitgesprokeneo.nl/reportage/vastgeketend-het-hoeft-niet/ 

xc2xb7         Stichting Mind Rights: www.mindrights.nl

Tweede Kamer-Verslag Wetswijziging Verplichte GGZ

Vandaag, 29 november 2010, vond ik op internet het meest recente Kamerstuk over het wetsvoorstel Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (de wijziging van de wet BOPZ) van 22 november 2010.

De verschillende politieke partijen uit de Tweede Kamer hebben (schriftelijk) hun vragen en opmerkingen kenbaar gemaakt over het wetsvoorstel Verplichte GGZ, en deze vragen zijn gebundeld in het Verslag dat is uitgebracht door de commissie Veiligheid en Justitie.

Hieronder staat de link naar dit Verslag (Kamerstuk 32399-6):

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32399-6.html?zoekcriteria=%3fzkt%3dUitgebreid%26pst%3dStaatsblad%257CStaatscourant%257CTractatenblad%257CParlementaireDocumenten%26vrt%3dwet%2bBOPZ%26zkd%3dInDeGeheleText%26dpr%3dAlle%26spd%3d20101129%26epd%3d20101129%26sdt%3dDatumPublicatie%26ap%3d%26pnr%3d1%26rpp%3d10&resultIndex=1&sorttype=1&sortorder=4

De vragen uit het Verslag zullen nu beantwoord moeten worden.

Ik heb er nu alleen nog vluchtig overheen gelezen, en ik moet het dus nog dieper bestuderen, maar ik werd er niet vrolijk van. We zullen heel hard aan de slag moeten om de politici te overtuigen dat dwang fundamenteel niet in de ZORG past.

We zijn achter de schermen alweer actieplannen aan het smeden.

Bericht in Psy

Isoleeractiviste Jolijn Santegoeds gelauwerd

Vanwege haar xe2x80x98bijzondere en belangrijke inzet voor de samenlevingxe2x80x99 kreeg Jolijn Santegoeds afgelopen maandag een waarderingssubsidie uitgereikt door de burgemeester van Eindhoven. Hij prees haar baanbrekend verzet tegen de isoleer.

Jolijn_01

Het initiatief om Santegoeds (32) in het zonnetje te zetten was van de psychiatrisch verpleegkundigen Cecile aan de Stegge, Justine Theunissen en Heidi de Kam, allen actief betrokken bij het terugdringen van dwang in de psychiatrie. Ze hadden haar voorgedragen voor een lintje, maar daar was ze, aldus burgemeester Rob van Gijzel, nog te jong voor. De waarderingssubsidie van 2.500 euro mag ze naar eigen inzicht voor haar werk gebruiken.

Betrokken bij dwang- en drangprojecten
Met haar actiegroep Tekeer tegen de isoleer voert Santegoeds al jaren strijd tegen dwang in de psychiatrie en tegen het visiteren van kinderen in jeugdgevangenissen. Als ervaringsdeskundige participeerde ze in de klankbordgroep van het wetsvoorstel Verplichte ggz, de opvolger van de wet Bopz. Ze richtte de stichting Mind Rights en gelijknamige website op. Ze is bestuurslid van de World Network of Users and Survivors of Psychiatry, betrokken bij het dwang- en drangproject van GGZ Nederland, houdt lezingen op nationale en internationale congressen en heeft sinds kort een 0-urencontract bij de afdeling Metamedica van het VUmc, dat onderzoek doet naar dwang in de ggz .

Fulltime actievoerster
Santegoeds was officieel naar het stadhuis xe2x80x98geloktxe2x80x99 voor een gesprek met de burgemeester over het door haar ontwikkelde Eindhovens model, een alternatief voor dwang. Daarbij wordt de omgeving actief betrokken bij ondersteuning van de patixc3xabnt en het voorkomen van dwang. Aan de burgemeester vertelde ze hoe ze fulltime actievoerster was geworden: op haar zestiende een gedwongen opname vanwege suxc3xafcidepogingen, lange periodes in de isoleer, enkele jaren zwervend over straat, toen toch weer naar school en uiteindelijk een hbo-diploma.

Zelfgemaakte posters
Acht jaar geleden snelde ze een jongen, die gesepareerd werd in een jeugdpsychiatrische kliniek, te hulp: in haar eentje verspreidde ze zelfgemaakte posters in de buurt van de instelling om zo het onrecht aan te kaarten. De volgende dag stond het in de krant. Santegoeds: xe2x80x98Hxc3xa9, dat werkt, dacht ik. Zo begon het.xe2x80x99

Noodzaak van dwangopname
Van Gijzel erkende dat ook hij vaak worstelde met de huidige dwangwetgeving, waarbij de burgemeester toestemming moet geven voor een inbewaringstelling (ibs). xe2x80x98De wet schrijft voor dat ik alleen mag toetsen op veiligheid. Maar ik vraag me weleens af: moet het nu zo? Vooral bij die jonge mensen. Hoe moeten zij verder met hun leven als ze zo jong al een ibs hebben gehad? Ik ga niet zomaar akkoord. Ik vraag psychiaters altijd of ze wel echt zeker zijn van de noodzaak tot dwangopname.xe2x80x99

Voorkomen van escalatie
Erik Kuijpers, projectleider dwang en drang bij GGz Eindhoven legde hem uit dat als er een ibs aan te pas moet komen er al zo veel is gebeurd dat het vaak niet anders kan. xe2x80x98Daarom is de inbreng van Jolijn zo goed: zij wijst steeds op het belang escalatie te voorkomen door intensieve, preventieve zorg. xe2x80x98Maar daar isxe2x80x99, vermoedde Van Gijzel, xe2x80x98te weinig personeel voor. Heeft de samenleving wel voldoende over voor de ggz? Voor xc3xa9xc3xa9n hartoperatie is ze bereid honderdduizend euro te betalen, maar voor goede zorg is te weinig geld.xe2x80x99  (MvR)

Lees hier een uitgebreid interview met Jolijn Santegoeds in Psy 10/2007

Kijk hier voor meer informatie over de acties van Jolijn Santegoeds

Bron: http://www.psy.nl/meer-nieuws/nieuwsbericht/article/isoleeractiviste-jolijn-santegoeds-gelauwerd/ 

Stichting Pandora weggevaagd

Ik ben ontzettend boos en teleurgesteld in de overheid.

Het is net alsof ze aan mijn familie komen.

Stichting Pandora wordt van tafel geveegd door veranderde subsidieregelingen. De structurele financiering is weggevallen, en daardoor valt de professionele ondersteuning van Stichting Pandora om. Alleen de vrijwilligers en hun diensten kunnen worden behouden. De vrijwilligers zullen worden ondergebracht bij de samenwerking Clientenbond-Voice.   

Dit is echt een afschuwelijke wending in de geschiedenis.

Stichting Pandora (opgericht in 1964) is een van de oudste clientenorganisaties van de wereld, en is de grondlegger van de Nederlandse clientenparticipatie.

Stichting Pandora ging als eerste echt zichtbaar de strijd aan met het taboe dat van oudsher op de psychiatrie ligt ( Ooit een normaal mens gezien? En beviel het? ), en Stichting Pandora zorgde er in de afgelopen decennia voor dat levensomstandigheden van psychiatrische patixc3xabnten steeds meer verbeterd werden en worden.

Stichting Pandora vormde al voor het ontstaan van de Wet BOPZ (1971-1994) de spreekbuis voor mensen met psychiatrische problemen, en was de eerste clientenorganisatie die betrokken werd bij de wetswijzigingdiscussies. Maar uitgerekend nu, ten tijde van de wettelijke procedures ter vervanging van de wet BOPZ en de discussies over de Wet Verplichte Zorg, uitgerekend nu krijgt Stichting Pandora geen structurele subsidie meer!

Iedereen weet dat wetswijzigingen geen lichte kost zijn, en om mee te kunnen doen in de discussies over de juridische procedures is inzicht en overzicht nodig. En iedereen weet dat mensen met kopzorgen doorgaans iets meer moeite moeten doen om het allemaal te volgen. De ervaring en expertise van Stichting Pandora op dit gebied is uniek en onvervangbaar.

De continuxc3xafteit van de professionele clientenbelangenbehartiging is dus ernstig in het geding als Pandora nu werkelijk omvalt.

Stichting Pandora heeft inzicht, overzicht en expertise opgebouwd over de gehele breedte van het clixc3xabntenveld, en weet als geen ander waar de diverse behoeften van clienten liggen. Dat is wezenlijk anders dan bijv. Actiegroep Tekeer tegen de isoleer (Stichting Mind Rights) die zich op het deelgebied Dwang en Drang focust. Er zijn tegenwoordig diverse organisaties die specifieke knelpunten in het GGZ veld aanpakken, maar toch zal een grote brede organisatie als Pandora altijd nodig blijven om de vele clienten te informeren en te helpen bij het vinden van hun weg in de gecompliceerde jungle van de geestelijke gezondheidszorg.

Maar Stichting Pandora betekent meer dan een bron van expertise. Stichting Pandora biedt clienten veiligheid, vertrouwen, begrip, herkenning en erkenning. Juist als mensen verward zijn is het voor hen vaak moeilijk om veiligheid, vertrouwen en begrip te vinden.

De vastigheid en zekerheid die Stichting Pandora mensen kan geven doordat ze al jarenlang bestaan als een fundamentele organisatie is zeer waardevol. Stichting Pandora geldt als een betrouwbare expert. En zeker voor clienten die zich vaak toch al extreem kwetsbaar voelen is het belangrijk om ergens van op aan te kunnen, en kan het erg moeilijk zijn om naar een relatief jonge en onbekende organisatie te stappen.

Daar nog bovenop geeft het goed georganiseerde imago van Stichting Pandora mensen met psychische problemen hoop. Stichting Pandora is een grote, sterke organisatie, waardoor wij als clienten minder het gevoel hebben dat we klein, kwetsbaar en minderwaardig zijn, maar ervaren dat ook mensen met psychiatrische problemen zich professioneel kunnen organiseren en succesvol kunnen zijn.

Voor ons, als jonge organisatie, is Stichting Pandora als een grote, wijze en sterke zus. Wij kunnen en willen Stichting Pandora niet missen, en zeker niet vervangen. Wij horen naast elkaar te staan en elkaar te versterken. Wij kunnen het niet alleen.

Wij vinden het echt heel erg dat onze partner nu geslacht wordt door het beleid, en we schamen ons voor de laksheid en desinteresse vanuit de overheid, waardoor een prachtige volgroeide clientenorganisatie, met ongeveer de oudste wortels ter wereld, nu ten onder gaat aan de Nederlandse bureaucratie. Nagenoeg elk ander land zou jaloers zijn op zoxe2x80x99n representatieve clientenorganisatie, zeker in deze nieuwe eeuw waarin clixc3xabntenrechten door de VN als prioriteit worden beschouwd (CRPD-verdrag).

Clientenorganisaties zijn geen liefdadigheidsvertoning of extraatje, maar een werkelijke beleidspartner (xe2x80x9cnothing about us, without usxe2x80x9d). De noodzaak voor een sterkere rechtspositie van clienten in de GGZ is evident en wordt ook genoemd in de officixc3xable beleidsstukken, en dus is ook consultatie met gedegen clientenorganisaties noodzakelijk. Door het afschaffen van de Stichting Pandora, de meest gerenommeerde clientenorganisatie, maakt de overheid zichzelf ongeloofwaardig inzake het GGZ-beleid.

Tenslotte willen wij ons medeleven tonen aan de medewerkers van Stichting Pandora zelf. Het is ongelooflijk grof dat alle tijdrovende subsidieaanvragen zijn afgewezen. Wij weten dat iedereen zich met hart en ziel heeft ingezet voor de doelen van de clientenbeweging, en we vinden het verschrikkelijk dat er vanuit de overheid geen waardering aan wordt gegeven, en dat er geen reddingsplan is. Wij zullen dit niet zonder tegengeluid laten gebeuren.

Wij weten dat het werken bij een clientenorganisatie vaak bijdraagt aan persoonlijk herstel (opkomen voor jezelf en anderen), en dat het verliezen van dit werk een enorme klap is. We hopen dat de medewerkers niet vergeten dat ze erg trots mogen zijn dat zij diegenen waren die bij die grote, sterke, betrouwbare Stichting Pandora hebben gewerkt, en erg veel goeds hebben gedaan voor de mensheid. Wij zijn jullie erg dankbaar en we wensen jullie ontzettend veel sterkte bij het verwerken van deze ontworteling van de clientenbeweging. Wij zullen voor jullie opkomen, en we hopen nog steeds dat de overheid inziet dat met het stoppen van subsidie aan Stichting Pandora een enorme fout is gemaakt.

Aan de overheid willen we vragen om NU in actie te komen en Stichting Pandora de helpende hand toe te steken door alsnog de structurele subsidie toe te zeggen voor meerdere jaren. Het gaat om het belang van ongeveer een kwart van alle Nederlanders (feit: ca 1 op de 4 mensen krijgt ooit te maken met psychische problemen). Stichting Pandora vertegenwoordigd het clientenperspectief, onafhankelijk van familie en derden, en heeft doorontwikkelde expertise over het gehele spectrum en vrijwel alle facetten van clixc3xabntenzaken. Stichting Pandora is duidelijk onmisbaar, voor de clienten als houvast, voor de maatschappij als voorlichter en voor de overheid als beleidspartner.

Iedereen weet dat zonder Stichting Pandora onze psychiatrie er nu wezenlijk nog veel slechter aan toe zou zijn. En als we echt succesvol willen zijn in de toekomst, en werkelijk hoogstaande geestelijke gezondheidszorg willen ontwikkelen, dan is het absoluut noodzakelijk om wezenlijke clientenorganisaties zoals Stichting Pandora te beschermen.

Ik vraag de overheid daarom om haar verantwoordelijkheid per direct te nemen en Stichting Pandora te redden.

Hieronder volgt de laatste nieuwsbrief van Stichting Pandora (zie ook www.stichtingpandora.nl)

Overdracht vrijwilligersactiviteiten en stopzetten kantoororganisatie Stichting Pandora

Per 1 februari 2010 worden alle door vrijwilligers uitgevoerde Pandora-activiteiten, inclusief alle ervaringsdeskundige vrijwilligers overgedragen aan de Stichting samenwerking Clixc3xabntenbond-Voice. Het betreft de Pandora Helpdesk, de Pandora Depressielijn, de Pandora voorlichtingen ‘Ooit een normaals mens ontmoet? .en beviel ‘t?’ en het Pandora Forum.
Per die zelfde datum zijn de dienstverbanden van de professionele medewerkers ontbonden en is het kantoor gesloten.
De websites werkenpsyche.nl en zogeknogniet.nl zijn uit de lucht.

Het besluit van het Ministerie van VWS de structurele subsidie van Stichting Pandora vrijwel geheel af te bouwen in het kader van de per 1 januari 2009 ingevoerde veranderde subsidiesystematiek van Patixc3xabnten- Gehandicapten- en Ouderenorganisaties, is hier debet aan.

Er is lange tijd door bestuur en directie op verschillende manieren geprobeerd oplossingen te vinden voor de financixc3xable problemen, echter zonder resultaat. In de zomer van 2009 bleek bovendien dat alle bij het Ministerie van VWS ingediende projectvoorstellen vanwege het structurele karakter van de project activiteiten waren afgewezen. Per saldo betekende dit voor Stichting Pandora structurele lasten zonder inkomsten uit structurele of meerjaren projectsubsidies. Het bestuur van Stichting Pandora kon dan ook niet anders dan de structurele lasten stopzetten.

Hiermee is een einde gekomen aan de bijzondere werkwijze van Stichting Pandora: het combineren van ervaringsdeskundigheid, professionaliteit en creativiteit. Juist door deze combinatie kon Stichting Pandora vanuit de praktijk, op onafhankelijke wijze, de kritische rol vervullen van ‘luis in de pels’.

Sinds de oprichting in 1964 heeft Stichting Pandora zich ingezet om de (rechts)positie van en de beeldvorming over mensen met psychische en/of psychiatrische problemen te verbeteren. Er is het nodige bereikt. Stichting Pandora was de eerste organisatie in Nederland die is begonnen met het geven van voorlichtingen aan instellingen, scholen en bedrijven door (ex)psychiatrische patixc3xabnten zelf (1971). Veel mensen zijn aan het denken gezet door de Pandora campagne ‘Ooit een normaal mens ontmoet? en. beviel ‘t?‘. Een reeks films en documentaires vanuit clixc3xabntenperspectief zijn gemaakt, waarvan de speelfilm ‘Kind van de zon’ en de met een Gouden Kalf bekroonde documentaire ‘Levenslied’ de meest bekende zijn. Er is aandacht gekomen voor de maatschappelijke- en arbeidsmarkt positie van mensen die psychiatrische problemen hebben (gehad). Ook stond Stichting Pandora aan de basis van de oprichting van verscheidene organisaties, waaronder Stichting Labyrint en het Breed Platform Verzekeringen en Werk. Het clixc3xabntenperspectief wordt inmiddels serieus genomen en ervaringsdeskundige expertise wordt breed erkend en gewaardeerd.
Zie voor andere wapenfeiten http://www.stichtingpandora.nl

Het bestuur van Stichting Pandora zal de komende jaren alles in het werk stellen een bijdrage te leveren aan de verdere continuxc3xafteit van de Pandora (vrijwillige)activiteiten bij de Stichting samenwerking Clixc3xabntenbond-Voice. De doelstelling van Clixc3xabntenbond-Voice te streven naar de realisatie van een landelijk werkende, algemene clixc3xabntenorganisatie in de GGz met een goede regionale spreiding vinden wij van groot belang. Om de kwetsbare positie van (ex)psychiatrische patixc3xabnten te verbeteren is een dergelijke organisatie onmisbaar.

Amsterdam, 27 januari 2010

Archief PandoraNieuws