Komt het Eindhovens Model in Wetsvoorstel Verplichte GGZ?

Posted on 23 April 2011 by tekeertegendeisoleer

Expertmeeting Wetsvoorstel Verplichte GGZ

Op woensdag 13 april 2011 ging ik naar de Academie voor Wetgeving aan de Lange Voorhout in Den Haag voor een Expertmeeting die georganiseerd was door het Ministerie van VWS en het Ministerie van Veiligheid & Justitie, over het gewijzigde wetsvoorstel Verplichte GGZ.

Het oorspronkelijke wetsvoorstel Verplichte GGZ, dat in 2010 naar de Tweede Kamer is verzonden diende bijgesteld te worden, omdat de Tweede Kamer vond dat de voorgestelde Commissie Verplichte GGZ te duur was (kosten ca. 10-12 miljoen per jaar). Er diende een goedkoper alternatief gemaakt te worden. De ministeries van VWS en V&J hebben toen een alternatief bedacht in de vorm van een Rechtbank-Kamer Verplichte GGZ (een gespecialiseerd loket voor GGZ-zaken binnen de bestaande rechtbanken xe2x80x93 in plaats van een aparte organisatie van Commissies Verplichte GGZ). De ministeries wilden graag feedback op dit plan, en dus werd er om het nieuwe voorstel van een Kamer Verplichte GGZ te bespreken een expertmeeting georganiseerd met 25 genodigde experts, waar ik er dus 1 van was.

Het voorstel van het Ministerie om een Kamer Verplichte GGZ in te richten met een rechter en 2 deskundigen is min of meer van tafel geschoten door de aanwezigen, met als belangrijkste argument dat deskundigen VOOR de tafel van de rechter horen, en niet erachter. De rechter kan specifieke deskundigheid nu ook al op afroep inzetten (horen). Binnen het huidige Nederlandse rechtssysteem is het ondenkbaar dat deskundigen bevoegd zouden zijn om te oordelen over de legitimiteit van hun eigen vakgebied, die afweging is juist een taak van een objectieve en belangenloze rechter. Deskundigen kunnen daarom als experts enkel een adviserende rol vervullen in de besluitvorming over dwangtoepassing en inbreuken in de burgervrijheid van een persoon.

Andere tegen-argumenten waren dat een rechtbank-kamer Verplichte GGZ waarschijnlijk tot meer procedurele bureaucratie leidt, en organisatorisch waarschijnlijk onhaalbaar is. Ook kan men zich afvragen wat er overblijft van de diepgang van de dialoog en bemiddeling wanneer men lijnrecht tegenover elkaar in een ongezellig gerechtsgebouw zit. En er wordt gevreesd dat er binnen de rechtbank te weinig tijd zal zijn om een gedegen vooronderzoek uit te voeren en iedereen vooraf te horen, waardoor er uiteindelijk teveel op basis van dossiers zal worden geoordeeld. Bovendien zouden de kosten van een (Rechtbank-) Kamer Verplichte GGZ ook nog eens vergelijkbaar zijn met de voorgestelde Commissie Verplichte GGZ, en schiet men er dus niets mee op.

Kort gezegd was er dus weinig draagvlak voor een dergelijk idee van een multidisciplinaire rechtbankkamer Verplichte GGZ.

Aan het begin van de pauze werd geconcludeerd dat er dan dus gezocht diende te worden naar een nieuwe constructie tussen een oordelende rechter en adviserende deskundigen. Er komt immers hoogstwaarschijnlijk geen Commissie Verplichte GGZ vanwege de hoge kosten, en een rechtbankkamer is blijkbaar ook geen goede optie. De centrale vraag is dan hoe men de beoogde bemiddeling mbt de minst ingrijpende mogelijkheden dan vorm zou kunnen geven, en hoe men dit kan koppelen aan een oordelende rechter.

Ik noemde uiteraard direct de mogelijkheid van het Eindhovens Model (Supported Decision Making door Eigen Kracht-conferenties in crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid) en er werd mij gevraagd om na de pauze als eerste spreker een korte presentatie te houden over het door mij bedachte Eindhovens Model.

In mijn spreektijd lichtte ik toe dat alle patixc3xabnten in de eerste plaats burger zijn, en dat, indien men zegt dat xe2x80x9cde regie enkel ontnomen wordt als de burger niet meer tot oordelen in staat isxe2x80x9d, dat er dan ook daadwerkelijk geprobeerd zou moeten zijn om de burger de regie te laten voeren, en daar ook ondersteuning bij aan te bieden. En dat kan dus door middel van een Eigen Kracht-conferentie, waarbij de hoofdpersoon zelf personen uit zijn/haar netwerk kan uitkiezen en kan vragen om mee te denken over een goede oplossing, en daarbij is er dan automatisch aandacht voor alternatieven voor dwang en de minst ingrijpende oplossing. want het gaat immers om een naastbetrokkene die men leed wil besparen. De Eigen Kracht-conferentie omvat een oplossingsgerichte dialoog, waarbij de focus niet ligt op een gevaarscriterium en de juridische mogelijkheden voor dwangtoepassing (wat voor verdeling van de partijen zorgt), maar de focus ligt juist op herstel, samenleven en het vinden van creatieve oplossingen. Eigen Kracht-conferenties zorgen voor meer sociale verbindingen, en bovendien kan er via een Eigen Kracht-conferentie een aansluiting gemaakt worden tussen mantelzorg en zorg van zorgaanbieders, en wordt vraagsturing, vermaatschappelijking en zorg-efficiency bevordert, en geeft men het begrip zorg op maat een concrete uitwerking. Het Eindhovens Model past dus helemaal binnen de moderne zorgvisie, en is ook nog eens vele malen goedkoper in de uitvoering.

Ook voorkomt het besluitvorming op basis van een beheersingsgerichte momentopname. Namelijk, in het huidige systeem de wet BOPZ, en ook onder de voorgestelde varianten van de Wet Verplichte GGZ, is het zo dat de uiteindelijke besluiten over dwangtoepassing in GGZ-crisissituaties doorgaans worden genomen door personen die de hoofdpersoon niet zeer goed kennen en op afstand staan van diens leven (namelijk rechters en hulpverleners), en zij nemen dus eigenlijk op basis van een momentopname en papieren dossiers met diagnoses en voorgeschiedenis, zeer ingrijpende beslissingen over beperkingen in de persoonlijke vrijheid. Ook is er onder de BOPZ en WvGGZ geen enkele sprake van preventie, maar is er een gevaarscriterium waaraan voldaan moet worden, wat in de praktijk inhoudt dat er pas iets aan acute zorg gedaan kan worden als het eigenlijk al uit de hand gelopen is. En vervolgens ligt de focus bij de BOPZ en WvGGZ onder het mom van xe2x80x9czorgxe2x80x9d enkel op de aanwezigheid van gevaar of risico op schade, en bekijkt men enkel de mogelijkheden voor dwang, maar dwang is geen zorg. Deze situatie is zeer onwenselijk, en de dialoog moet dus verschoven worden van beheersingsmaatregelen, naar werkelijke zorg-inhoud. Het Eindhovens Model voorziet in die zorg-inhoudelijke dialoog, en is een methode die vele kansen biedt om de tevredenheid en levenskwaliteit van de betrokken client te verbeteren.

Ik had dit hele pleidooi voor de expertmeeting al voorbereid, en ik had voor alle aanwezigen een informatiemapje samengesteld over het Eindhovens Model.

Ik sloot af met de opmerking dat ik vond dat er in de nieuwe wet altijd voor alle burgers eerst een mogelijkheid zou moeten zijn om een eigen plan te maken, en de mogelijkheid te krijgen om daarbij ondersteund te worden met bijvoorbeeld een Eigen Kracht-conferentie, voordat men in juridische processen stapt om de regie over te nemen. Dat is het Eindhovens Model.

Mijn presentatie werd positief ontvangen, en helemaal niet weggewimpeld. Integendeel! Er volgde zelfs een soort filosofische stilte, en toen kwamen er positieve reacties op gang. Er was iemand die zelf ervaring had met werken met Eigen Kracht-conferenties, en haar ervaringen waren erg positief en idee om dit ook in de GGZ in te zetten leek haar erg kansrijk. Ook uit juridische hoek kwam bijval en wer4d benadrukt dat ingrijpen in burgervrijheden inderdaad heel ernstig was en er echt een noodzaak was om alles in te zetten om dat te voorkomen. Ook vanuit VWS werd erg positief gereageerd en men zag in dat dit eigenlijk een heel zorg-inhoudelijk plan was, waarbij de effecten voor de client positief en langer houdbaar zijn. En het draait uiteindelijk natuurlijk om het leven van de client.

Er was een korte discussie over of dit dan in de WvGGZ zou moeten, of dat het algemene zorgkwaliteit was, of in een richtlijn hoorde, maar ik geloof dat de algemene ondertoon wel was dat dit beter officieel en dwingend vastgelegd zou moeten zijn, ivm de bekende weerbarstigheden uit de praktijk.

Er werd nog wat verder gebrainstormd over de juridische constructie: zoals een besluitvormende kamer, een adviserende kamer, een oordelende kamer, een enkelvoudige of meervoudige kamer, een kamer of een uitgeklede commissie enz. Mijns inziens is dat nog steeds de laatste stap in het verhaal (het ultimum remedium), en helaas is dat deel nog steeds dominant en overheersend in de wet, en daarom richt ik me steeds op het overige deel: het voorkomen van dwang. Ik weet ook niet zo heel veel van alle juridisch-technische aspecten (verschillen tussen een rechter en rechter-commisaris enz), dus ik probeer in dat deel gewoon te anticiperen op wat er voorbij komt, en ik richt mijn pijlen op werkelijk wenselijke veranderingen..

De slotconclusie van de middag is dus dat het ministerie is teruggestuurd naar de tekentafel, en dat biedt weer nieuwe kansen. In het officiele samenvattende slotwoord van de middag werd het Eindhovens Model al min of meer geintegreerd in de mogelijke toekomstige constructie in de trant van:

xe2x80x9cxe2x80xa6 en als voorwaarde kan dan opgenomen worden dat iemand altijd in de gelegenheid is gesteld om een eigen plan te maken en er een Eigen Kracht-conferentie is aangeboden.. voordat men in het juridische deel van de WvGGZ terechtkomt, waarover nog meer beraad gevoerd zal worden hoe dat eruit zal gaan zien.xe2x80x9d

Ik ben uiteraard supertrots op het feit dat mijn alternatieve model nu gehoor lijkt te vinden, en misschien zelfs opgenomen gaat worden in het nieuwe wetsontwerp. Ik zie het als een echte doorbraak. Ik hoop echt dat in het volgende wetsontwerp het recht wordt opgenomen om burgers altijd in de gelegenheid te stellen eerst een eigen plan te maken. Dat zou gedwongen zorgmachtigingen kunnen voorkomen, en kan dus een enorm verschil maken in het leven van de hoofdpersoon. Zonder zorgmachtiging mag er immers geen dwang toegepast worden en blijft deze persoon veel leed bespaard.

(meer inhoudelijke informatie over het Eindhovens Model is te lezen in de manifesten 1 t/m 5, te vinden op www.mindrights.nl bij Docu en Info. Voor informatie over Eigen Kracht-conferenties, ga naar www.eigen-kracht.nl )

Voortgang pilotproject Eindhovens Model

Op woensdag 20 april 2011 was er weer een bijeenkomst bij de gemeente Eindhoven over het pilotproject van het Eindhovens Model. Bij deze bijeenkomst werd de begroting doorgesproken met de accountmanager van de Gemeente Eindhoven, en dat verliep ook allemaal erg positief. Voor de pilot zal een raamovereenkomst worden gemaakt, zodat alle instellingen in principe aanspraak kunnen maken op deze methode, want de Eigen Kracht-conferentie is geen instelling, maar een instrument van de burger, en daarom is het ook nodig om het project te financieren op stukprijs (nog geen 5.000 euro per stuk). De begrote kostenposten zijn doorgesproken met de Gemeente Eindhoven, en het geheel was helder en akkoord. De financiele administratie wordt door de Eigen Kracht-centrale uitgevoerd, en we zijn nu dus klaar om echt te starten met het Eindhovens Model en Eigen Kracht-conferenties aan te bieden aan mensen die in dwangbehandeling terecht dreigen te komen. Dus de lijnen zijn geopend!

Dat gaat dus allemaal wel lekker zo.

Naar Zuid Afrika en ander goed nieuws

Posted on 7 April 2011 by tekeertegendeisoleer

Er is veel gebeurd in de afgelopen tijd en er zijn verschillende nieuwtjes te melden.

World Mental Health Congress in Kaapstad, Zuid-Afrika, oktober 2011
Het meest bijzondere nieuws is wel dat ik ben geselecteerd om een poster presentatie te komen doen over het Eindhovens Model bij het World Mental Health Congress, 17-22 Oktober 2011 in Kaapstad, Zuid Afrika (www.wmhc2011.com )

Ik had namelijk een samenvatting ingestuurd over het Eindhovens Model (mijn alternatieve procedure voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ), en het wetenschappelijke comite heeft mijn inzending relevant bevonden voor poster presentatie op het wereldcongres. Daar ben ik uiteraard enorm trots op!!

Momenteel ben ik op zoek naar sponsors die deelname aan het congres in Zuid Afrika mogelijk willen maken. Indien er voldoende geld binnenkomt, wil ik ook nog een korte studiereis maken om instellingen en clientenorganisaties in Zuid Afrika te kunnen bezoeken. Bijv. het Ubuntu Centre in Kaapstad, waar Moosa Salie, mijn collega van WNUSP werkt. Er is ongeveer een bedrag tussen de 2500 en 5000 euro nodig om dit allemaal te kunnen doen, en dat ga ik dus proberen in te zamelen. Elke donatie helpt!

Wetsvoorstel en Eindhovens Model
Verder ben ik volgende week, op woensdag 13 april 2011, uitgenodigd voor een Expertmeeting vanuit het Ministerie van Volksgezondheid samen met het Ministerie van Justitie, over het gewijzigde wetsvoorstel. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel Verplichte GGZ bekeken, en zij vonden het een te duur plan. Daarop is er bij het Ministerie van Volksgezondheid i.s.m. Justitie gekeken of het wetsvoorstel nog aangepast kon worden, om de kosten lager te maken. Nu is er dus een alternatief bedacht, en dat zal volgende week voorgelegd worden aan 25 experts uit het veld, en daar ben ik er 1 van. De experts mogen dan kort reageren op het plan, en daarna ook nog schriftelijk reageren.

Uiteraard ben ik nog steeds van mening dat het Eindhovens Model een onmisbaar element is van goede wetgeving voor het hanteren van crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid, en ik zal dan ook mijn best blijven doen om dat over te brengen.

Het volgende positieve nieuws is dat er een wetswijziging is doorgevoerd in de Jeugdzorg. Op 15 maart 2011 is er een Amendement (Nr. 32 015) ingediend dat door de hele Kamer gesteund werd, en daarmee is nu bij wet vast komen te liggen dat gezinnen in de eerste plaats het recht hebben om hun eigen plan te maken wanneer ze in een probleemsituatie terechtkomen.

In de toelichting van het Amendement staat:

xe2x80x9c Dit amendement beoogt ouders, familieleden en anderszins direct betrokkenen de mogelijkheid te geven om voor of tijdens een ondertoezichtstelling (OTS) zelf een plan op te stellen. Op deze manier wordt een beroep gedaan op direct betrokkenen om mee te denken en mee te helpen aan een oplossing. Burgers zijn in veel gevallen zeer wel in staat verantwoordelijkheid te nemen voor problemen in eigen familie- of vriendenkring. Sociale samenhang draagt daarnaast bij aan het welzijn van kinderen. Door vormen van hulp van betrokkenen en steun uit directe kring kan bovendien uithuisplaatsing worden afgewend en wordt netwerkpleegzorg bevorderd.

Als voorbeeld dient de zogenaamde Eigen Kracht-conferentie, waarbij het familie- en vriendennetwerk onder leiding van een onafhankelijk coxc3xb6rdinator zelf een plan opstelt en uitvoert. Daarmee komt de regie bij de burger te liggen. Gebleken is dat de eigenaar van het probleem, samen met eigen mensen, ook de sleutel voor de oplossing in handen heeft. Daarbij kan de kennis en bijstand van jeugdzorgprofessionals worden ingeroepen.

Door de wijzigingen die door het amendement in het wetsvoorstel worden aangebracht, stelt Bureau Jeugdzorg altijd als eerste stap in de uitvoering van de ondertoezichtstelling het gezin in de gelegenheid een plan van aanpak op te stellen, tenzij xe2x80x93 kort gezegd xe2x80x93 de veiligheid van het kind dit niet toelaat.xe2x80x9d

Lees hier de officiele tekst van het Amendement https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32015-41.html?zoekcriteria=%3fzkt%3dEenvoudig%26vrt%3d32015&resultIndex=3&sorttype=1&sortorder=4

Wij hopen met het Eindhovens Model eenzelfde soort constructie te kunnen maken voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ, waarbij de burger eerst zelf een plan mag maken.

Het eerste pilotproject van het Eindhovens Model (in de gemeente Eindhoven) begint ook steeds meer vorm te krijgen. Er zijn inmiddels een aantal ontmoetingen geweest met onze Denktank van het Eindhovens Model en de concept-offerte is bij de Gemeente Eindhoven ingediend voor de begroting. Op 20 april is de volgende afspraak bij de Gemeente en tot nu toe verloopt het proces erg soepel. Er is goodwill bij alle betrokken partijen, en we zijn op dit moment vooral bezig met het positioneren, inbedden en afstemmen in de maatschappelijke context. Daarvoor zoeken we bijvoorbeeld contactpersonen bij diverse organisaties in Eindhoven om de samenwerking mee aan te gaan.

Brussel
Tenslotte ben ik ook nog uitgenodigd om van 19 tot 22 Mei 2011 naar Brussel te gaan voor een xe2x80x9cCapacity Building Congressxe2x80x9d van het Europees Netwerk van Users en Survivors of Psychiatry (ENUSP, www.enusp.org ) mede mogelijk gemaakt door Mental Health Europe, die mijn reis en 3-daags verblijf zullen vergoeden. Ik verheug me erg op deze ontmoeting met het internationale clientennetwerk van de psychiatrie, want het is altijd erg fijn om dingen uit te wisselen met mensen met dezelfde drive.

Paviljoen 7 , FOBA, Bijlmerbajes – NCRV Dokument

Posted on 7 April 2011 by tekeertegendeisoleer

Op maandag 28 maart 2011 om 22.55 was de uitzending xe2x80x9cPaviljoen 7xe2x80x9c van NCRV Dokument te zien op Nederland 2. De uitzending geeft een beeld van het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) van de Bijlmerbajes (Over Amstel), ook wel bekend als de Foba, waar gedetineerden in een ernstige psychiatrische crisis terechtkomen.

De documentaire Paviljoen 7 duurt anderhalf uur en is te bekijken via deze link: http://dokument.ncrv.nl/ncrvgemist/28-3-2011/ncrv-dokument-paviljoen-7

Ik vond het een erg schokkende uitzending, omdat er een cultuur van machtsvertoon en beheersing in beeld werd gebracht, die erg pijnlijk en herkenbaar is. Het was een typisch voorbeeld van een afdeling waar de angst regeert, en de patienten weinig ruimte krijgen om mens te zijn en aan hun geestelijke herstel te werken.

Men zegt wel dat er xe2x80x9cmaximale zorg en maximale beveiligingxe2x80x9d is op die afdeling, maar van de zorg heb ik niet veel gezien. Er was een schurende wij-zij-cultuur tussen de hulpverleners en de clienten, en er was nauwelijks echt contact. Ik zag vooral een machtsstrijd waarbij het personeel ten alle tijden het laatste woord wilde hebben, om zo hun gezag te borgen, en ze hebben daarbij het idee dat overmacht hun veiligheid vergroot. Maar dat is echter schijnveiligheid, want door al die fysieke machtsmiddelen loopt de onderlinge strijd juist steeds verder op en heeft de client het gevoel dat hij niet begrepen wordt, wat weer leidt tot toenemende onmacht en onrust, en uiteindelijk tot meer escalaties…

De clienten in de documentaire geven duidelijk aan dat het leven in detentie erg zwaar is, en dat ze gek worden van de opsluiting: xe2x80x9cDe isoleercel is niet goed voor mij en maakt mijn ziel dood, ik heb veel meegemaakt en in die cel word ik maar nog depressieverxe2x80x9d en xe2x80x9cMijn verstand laat me in de steek, ik kan hier niet meer denken over mijn sociale levenxe2x80x9d en xe2x80x9cDit is geen humaan bestaan, het zijn erbarmelijke omstandigheden, ik leef als een beest, en als ik eruit kom ben ik anderhalf jaar van mijn leven kwijt en dan pas kan ik aan mijn echte problemen gaan werken, zoals alcoholverslavingxe2x80x9d

Ik zag hoe het personeel dikwijls discussies uit de weg ging, en daaruit bleek hoe weinig aandacht men eigenlijk had voor de beleving van de client. Feitelijk werd de gehele persoon als ziek bestempeld en in lijn met die opvatting wordt het gezonde deel van de persoon ook niet gezien of aangesproken en zelfs ontkend, waardoor er uiteindelijk helemaal geen contact meer met de persoon zelf is, en men enkel nog anticipeert op negatieve signalen. Daardoor ontstaat een cultuur van tucht en symptoombestrijding, waarbij het enige contact bestaat uit strijd om allerlei regeltjes, in een poging de client te disciplineren.

Ik zag de worstelingen om iemand naar een isoleercel te slepen, of om dwangmedicatie toe te dienen, en die worstelingen waarbij er zoveel man personeel op je ligt, die ken ik ook uit mijn eigen verleden. In de GGZ gebruiken ze alleen geen schilden en helmen, maar zijn het meestal verpleegkundigen in gewone kleren die je op soortgelijke wijze overmeesteren om bijvoorbeeld medicatie toe te dienen. Dat is echt verschrikkelijk om mee te maken.
Ik heb ook zo geschreeuwd en me enorm verzet bij de worstelingen.
En ik heb zelfs ook wel eens met poep gesmeerd. Ik was ook radeloos in de isoleercel, en ergens hoopte ik dat ze zouden inzien dat ik xe2x80x9congevaarlijk gekxe2x80x9d was omdat ik slechts met poep smeerde (en dus geen psychopaat was of zo), en bovendien hoopte ik daarmee te bereiken dat de verpleging me niet zo fysiek zou aanpakken.. Ik hoopte destijds dus eigenlijk gewoon op wat meer begrip en een warmere bejegening, medeleven wellicht, maar het werkte niet zo.. Ik voelde dan ook veel verdriet toen de man die alles onder smeerde met poep een hardhandige injectie kreeg.

Een soortgelijke beheerscultuur was vroeger ook heel normaal in de geestelijke gezondheidszorg, en ik heb het zelf dus meegemaakt in de jeugdpsychiatrie en volwassenpsychiatrie ongeveer 15 jaar geleden. Maar inmiddels beseft men in de GGZ wel dat het discipline-aspect (straffen en belonen) eigenlijk geen echte psychiatrische zorg is, omdat de problematiek juist dieper in de ziel van de persoon geworteld is, en voortvloeit uit een soort onmacht, waarvoor de persoon hulp zou behoren te krijgen om te leren beter met die dingen om te gaan, en niet enkel straf. Van enkel straf leer je immers niet hoe het allemaal WEL zou moeten. Er is juist begeleiding nodig voor ontwikkeling op de diverse levensgebieden, DAT is zorg.

De FOBA is echter een zeer uitzichtloze afdeling, die ik niet onder de noemer Zorg zou willen scharen. Conditioneren en opsluiten is geen zorg. Zorg is aandacht voor de ontwikkeling van de persoon.

In de GGZ is er inmiddels een proces ingezet van cultuurverandering: van beheersen naar voorkomen en de ontwikkeling van intensieve zorg. Het is uitermate belangrijk om vernieuwde zorgvisie waarbij contact en gastvrijheid centraal staat, ook door te voeren naar de psychiatrische afdelingen binnen Justitie en de TBS-klinieken, omdat het juist bij ernstig ontwrichtend gedrag erg belangrijk is om goede zorg te verlenen, want dat is namelijk het enige dat echt kan leiden tot meer veiligheid voor iedereen.

Ik zag veel onbenutte kansen in de bejegening bij de FOBA. Er zou meer aandacht moeten zijn voor contact, vertrouwen en de beleving van de client, want dat zijn belangrijke voorwaarden voor het verkrijgen van een goede, open behandelrelatie. Gelukkig was te zien dat ook op de FOBA de discussie daarover gaande is. Een mooi voorbeeld daarvan was de vraag van een verpleegkundige of het mogelijk zou zijn om met voldoende begeleiding even 15 minuten naar buiten te gaan met een verwarde man, om hem zo een positieve prikkel aan te reiken en wat vertrouwen te winnen in de eerste 24u van zijn opname. Het weerwoord van de behandelaar was echter dat dat niet kon om diverse redenen, ook al was de man niet agressief geweest op die locatie. Deze man kreeg dus eigenlijk geen nieuwe kans om een tweede start te maken en een behandelrelatie op te bouwen met dit nieuwe team, en de bejegening werd gekozen op basis van het etiketje dat hij eerder had gekregen, in plaats van een bejegening op basis van zijn gedrag op dat moment.

Maar het is in ieder geval wel positief dat er op de werkvloer bij de FOBA dus wel kritische mensen aanwezig zijn die als ze de ruimte zien de discussie aanzwengelen. Bewustwording van nieuwe mogelijkheden is immers de eerste stap naar verandering.

Separeerkleding, cameraxe2x80x99s en visitatie

Posted on 19 February 2011 by tekeertegendeisoleer

Op maandag 17 januari 2011 was de eerste vergadering van de M &M-commissie (Middelen & Maatregelen) in het bestuursgebouw van de GGzE. De vergadering ging over het nieuwe separeerprotocol, en het was voor het eerst dat het clientenbelangenbureau betrokken werd bij deze interne beleidsvergadering, samen met bestuurders, managers en hulpverleners. Sommige punten waren behoorlijk positief, maar er zijn ook pittige discussies gevoerd over bepaalde zaken.

Er is besloten om separatie op eigen verzoek niet meer te honoreren. Dit is besloten vanwege voortschrijdende inzichten, waarbij het idee dat een isoleercel prikkelarm en rustgevend is nu daadwerkelijk overboord gaat. Men ziet inmiddels in dat men geen cel nodig heeft om de client de gevraagde rust, een prikkelarme omgeving, veiligheid, comfort en afzondering te bieden. Dat kan immers ook op een andere humanere manier.

Bij een eigen verzoek om separatie zullen er dus alternatieven aangeboden moeten worden. In de praktijk moeten er dan dus ook alternatieve ruimten beschikbaar zijn, zoals bijv. een comfortroom op iedere afdeling, en andere rustgevende elementen die in samenwerking met de betreffende clientengroep geselecteerd kunnen worden (bijv. massagestoelen, WII-spelcomputers enz.). Het voornemen om alternatieven aan te bieden vraagt dus om een kwaliteits-scan mbt de huidige voorzieningen en een investering per afdeling.

Ook kwam er een flinke discussie op gang over het gebruik van separeerkleding; een degelijke lelijke unisex jurk die je moeilijk kapot kan scheuren vanwege de vele stiknaden. Verondersteld wordt dat separatiekleding minder suicide en automutilatie veroorzaakt, maar hiervoor is geen wetenschappelijke onderbouwing.

Mijn eigen ervaring is dat het juist averechts werkt. Een meerderheid van de geraadpleegde clienten/ervaringsdeskundigen denkt eveneens dat het extra vernederen van de client door het gedwongen uitkleden, en het verplicht aantrekken van de karakterloze scheurjurk, en de extra fysieke strijd die dit meeneemt, de drang naar suicide en automutilatie doet toenemen. Vanuit het clientenbelangenbureau werd er gevraagd om te onderzoeken hoeveel separaties er met scheurkleding en eigen kleding worden uitgevoerd, en hoe de verdeling van incidenten is.

Ik pleitte voor afschaffing van de scheurkleding, en ik vertelde over mijn eigen ervaringen. Het mag dan moeilijker zijn om de stevige scheurkleding kapot te scheuren, maar het gaat wel en het is daarom feitelijk WEL mogelijk om er zelfmoord mee te plegen . Ook is de kleding brandbaar. De scheurkleding is in de praktijk dus niet veiliger dan andere kleding.

Bovendien is de eigen kleding een onderdeel van de persoon, en vaak waardevol en belangrijk voor de persoon. De drempel om de eigen kleding kapot te maken is daarom doorgaans hoger dan het kapot willen maken van een vernederende, onpersoonlijke scheurkleding die negatieve gevoelens opwekt.

Daarbovenop komt nog dat er in feite toezicht zou moeten zijn op de persoon die in de isoleercel verblijft, waardoor men eigenlijk dus zou moeten kunnen signaleren wanneer iemand daadwerkelijk gevaarlijke dingen doet met de kleding. Het behouden en herstellen van contact en een respectvolle bejegening zijn zeer belangrijk bij het terugdringen van dwang en drang. Als men de persoon niet ongezien achterlaat is de scheurkleding waarschijnlijk overbodig.

Er bleek helaas nog niet genoeg draagkracht binnen de instelling te zijn om de scheurkleding nu af te schaffen, want een groot deel van de medewerkers is nog steeds overtuigd van de noodzaak en heilzaamheid. Maar de organisatie is wel bereid om dit onderwerp op de agenda te zetten en de discussie over separeerkleding onder de aandacht te brengen, om zo te kijken of er draagvlak onder de hulpverleners kan ontstaan om de scheurkleding uit te bannen.

Voor het protocol is xe2x80x9chet nieuwe uitgangspunt om de persoon in eigen kleding te separeren, en alleen bij hoge uitzondering en bij een weloverwogen inschatting dat dit een gevaar oplevert voor hemzelf of anderen, wordt separeerkleding gebruiktxe2x80x9d.

Vanuit het clientenbelangenbureau maakten wij de aanbeveling dat het dan goed zou zijn als de scheurkleding dan ook niet langer standaard op het bed van de separeer ligt, maar ergens uit het zicht, zodat men ook in de praktijk op de werkvloer een xe2x80x9cnee, tenzijxe2x80x9d -situatie verkrijgt.

Dit werd een klein discussiepunt, met als argument dat er niet overal kasten waren, en dat het openen van extra kastsloten voor onwenselijke vertraging van de separatie zou zorgen, wat dan ook vervelend zou zijn voor de client.

De vergadering liep inmiddels op zijn einde, en de rek was er inmiddels een beetje uit. De discussie over de separeerkleding zal in een later stadium nog verder gevoerd worden. Het clientenbelangenbureau van de GGzE zal dit onderwerp niet loslaten.

Met het clientenbelangenbureau maken we ons ook grote zorgen om de inhoud en de toonzetting van het registratiesysteem van Vrijheidsbeperkende Interventies (VBI) , waarin bijv. het gebruik van scheurkleding niet is opgenomen, terwijl dit wel een ingrijpende maatregel is. Ook maken we ons zorgen om de termen afzondering, kamerprogrammaxe2x80x99s (kamertijd) en gestripte kamers, die vaak ook niet geregistreerd worden als dwangtoepassing. Het registratiesysteem heeft een overwegend negatieve en onvriendelijke toonzetting en roept daarmee indirect ook negatieve uitgangspunten op. Wij gaan met het clientenbelangenbureau dit registratiesysteem nakijken en evalueren, en zullen onze verbeterpunten terugkoppelen naar de organisatie. Volgende maand zal er een voorlichtingsbijeenkomst zijn over het registratiesysteem, waarbij wij vanuit het clientenbelangenbureau zullen aanschuiven.

Op maandag 14 februari 2011 was de tweede vergadering van de M&M-commissie (Middelen & Maatregelen) in het bestuursgebouw van de GGzE, over het tweede deel van het nieuwe interne separeerprotocol. Het was nog heftiger dan de eerste bijeenkomst.

Het was nog steeds behoorlijk onduidelijk wat nou precies de functie van het nieuwe separeerprotocol is. De ene keer werd gezegd dat het richtinggevend zou zijn, en de andere keer zou het een minimum-kader vormen, en eventueel gebruikt kunnen worden voor klachten.
Maar in de praktijk staat het protocol vol met xe2x80x9cwenselijke doelenxe2x80x9d en het staat verder bol van de uitzonderingen (bijv. separatie in eigen kleding, tenzijxe2x80xa6). Vanwege de veelvuldige toevoegingen xe2x80x9cmits verantwoordxe2x80x9d en xe2x80x9ctenzij anders ingeschatxe2x80x9d biedt dit protocol nauwelijks echte minimum-eisen, en is er dus ook nauwelijks rechtsbescherming voor clienten.

We hadden een discussie over de inzet van cameratoezicht in de separeer. Een camera zou de veiligheid van de patient in de separeercel vergroten, zo stelt men. Maar bij cameratoezicht moet er ook iemand achter het beeldscherm zitten, maar is dit haalbaar met de huidige werkdruk? En wie zit er achter de camera, een beveiliger of een hulpverlener? En welke signalen hoopt men op te vangen met een camera? Enkel noodsituaties?

Een camera kan niet ingrijpen, en zal er na een signalering alsnog tijd verloren gaan vooraleer de hulpverleners daadwerkelijk bij de client zijn.

Is het niet goedkoper, beter en effectiever om daadwerkelijk bij de persoon in de buurt te blijven en in contact te blijven? Cameratoezicht is eenrichtingsverkeer, en daarbij heeft de client geen contact met degene achter de camera. De client wordt enkel bekeken, zonder dat hij/zij kan terugkijken. Dat kan paranoide gedachten voeden, en het is bovendien erg vernederend om tijdens een persoonlijk dieptepunt een camera op je gericht te hebben (als een attractie), terwijl je eenzaam tussen 4 muren zit, verstoten van de mensheid met alleen de wanhoop nabij. Dat geeft vaak zeer intense negatieve gevoelens, die vervolgens weer kunnen leiden tot extra problemen. Het blootstaan aan een camera is zeker niet rustgevend en prikkelarm, maar het maakt onrustig, en is voor velen niet comfortabel, en daarom is het onjuist om te denken dat cameraxe2x80x99s de veiligheid in isoleercellen in de GGZ vergroten.

Eenzijdig visueel contact is geen gelijkwaardig volledig contact, en zeker in de moeilijke situaties in de GGZ waarbij persoonlijke bejegening en het behouden/herstellen van contact en vertrouwen cruciaal zijn om de escalatie te doorbreken, is cameratoezicht geen kwaliteitsverbetering van de zorg.

Cameraxe2x80x99s geven vooral schijnveiligheid. Technologische middelen zijn niet altijd de beste oplossing. Veiligheid kan men immers het beste herstellen door de onrust te reduceren.

Het volgende punt: Bezoek tijdens separatie, sloot hier mooi op aan. Ten tijde van een separatie zou het goed zijn wanneer de client bezoek zou mogen ontvangen, zoals bijvoorbeeld van familie of naastbetrokkenen (vrienden) waar de client zich prettig bij voelt. Dit kan de rust vergroten, en een mogelijkheid bieden om het contact te herstellen.

Het nieuwe uitgangspunt in het protocol is dat bezoek tijdens separatie in principe mogelijk is, na zorgvuldige afweging en tevens met de mogelijkheid om dit niet toe te staan op bepaalde gronden.
Ook staat hierbij dat er dan minimaal begeleiding van 2 personen nodig is, en dat lijkt ons een struikelblok in de praktijk (en hierbij is dan weer geen mogelijkheid tot uitzondering aangegeven).

Nabijheid van vertrouwde personen kan de client enorm goed doen, en bijvoorbeeld angst en eenzaamheid verminderen, en acceptatie, rust en blijdschap stimuleren enz. Bezoek kan dus zeer heilzaam zijn. Bij personen die vanwege automutilatie of moeilijk hanteerbaar psychotisch of xe2x80x9cafdelingsontwrichtend gedragxe2x80x9d gesepareerd worden is er een ander gevaar dan bijvoorbeeld bij personen die agressief zijn onder invloed van middelen. Hiervoor kunnen dus ook nuances worden aangebracht in de regels voor begeleiding.

Vervolgens kwamen er een aantal punten over de standaard inrichting van de separeer. Er waren een paar punten waar ik me echt druk over maakte.

Zo stond er: Maandverband/tampons (indien nodig en verantwoord)
Ik liet zeer duidelijk merken dat het echt ontzettend vernederend is als je geen maandverband of tampons krijgt, en alles er zo uitloopt en je in je eigen rotzooi moet zitten.. Ik zei dat ik dat echt belachelijk vond, en me niet kon voorstellen dat dit echt noodzakelijke maatregelen waren. Dit heeft niks met veiligheid of welzijn te maken.

En in de separeer zijn immers ook andere materialen aanwezig, zoals een kartonnen po, wc papier en plastic bekertjes, en krijtjes (als het goed is), en speciaal beddengoed en de scheurkleding. En de muren zijn ook hard van steen, dus er klopt niks van als tampons en maandverband opeens xe2x80x9cte gevaarlijkxe2x80x9d zijn. Dit is een scheve logica. Tampons en maandverband moeten gewoon worden toegestaan op grond van menselijkheid.

Ook stond er xe2x80x9cvoldoende bekers met vers waterxe2x80x9d.
Ik vroeg me hardop af waarom hier specifiek xe2x80x9cwaterxe2x80x9d staat vermeld, dat roept immers direct een beeld op van xe2x80x9ceen cel met water en broodxe2x80x9d. Waarom staat hier niet: drinken naar keuze.

Als antwoord werd gegeven dat het niet haalbaar was om iedereen vrije keuze van drinken te geven, want op de afdelingen heb je vaak niet veel keuze uit drinken. Dus dat was niet haalbaar zei men. En daar moesten we het dan weer mee doen.

Ook het onderwerp xe2x80x9cfouilleren en visiterenxe2x80x9d stond in het protocol. Men ging hier bijna aan voorbij, maar ik vond het niet kunnen. Visiteren is het nakijken van de lichaamsholten, en wanneer dit onder dwang gebeurt (met worstelingen en fysieke overmacht van een team) dan is het feitelijk net een groeps-aanranding of -verkrachting.

Ik schoot in een vurig pleidooi. Ik heb zelf heel veel visitaties moeten ondergaan toen ik 16-17-18 was en zelfmoordpogingen deed. Ik kwam langdurig in een isoleercel, en ik werd stelselmatig xe2x80x9cgecontroleerd op gevaarlijke voorwerpenxe2x80x9d zoals men dat destijds op de werkvloer noemde. Dat hield in dat ze in mijn intieme holtes keken terwijl ze me tegen de grond drukten. Ik was toen 16, en als puber lagen mijn problemen toen ook deels in mijn seksuele ontwikkeling. Maar ook al zei ik NEE DAT WIL IK NIET, toch werd ik steeds door de hulpverleners met geweld en overmacht gevisiteerd. Ik schreeuwde: WELK DEEL VAN NEE BEGRIJP JE NIET, IK BEN BAAS IN MIJN EIGEN BUIK, maar dat hielp niets. Ze deden het toch en zeiden dat het xe2x80x9cvoor mijn eigen bestwil wasxe2x80x9d. Dat was erg verwarrend, want mij is vroeger altijd geleerd dat niemand je tegen je wil in mag betasten, en dat je jezelf mag beschermen en moet opkomen voor jezelf. Ik kon het niet begrijpen dat professionele hulpverleners zo blind konden zijn voor gewone logica: HANDEN THUIS!

Zelfs vrouwen werkten eraan mee, dat kon ik niet begrijpen. Ik had meer begrip verwacht, juist van vrouwen. Maar het protocol schreef voor: bij voorkeur door vrouwen gedaan. Ik vond dat echt werkelijk verschrikkelijk. Ik had geen rolmodellen meer, en ik hoefde blijkbaar ook niet te rekenen op begrip. Zo raakte ik nog meer verstrikt in mijn eigen wanhoop, waardoor ik alleen maar meer zelfmoordpogingen ging bedenken en uitvoeren.

In eerste instantie belde men de huisarts voor het daadwerkelijke visiteren, want een inwendig onderzoek mag alleen door een erkende arts worden uitgevoerd. De verpleegkundigen hielden mij dan in bedwang, en de arts stak dan zijn hand in mij, onder hevig verzet van mij, gillen, schreeuwen, huilen, proberen weg te komen enz.. dat was echt verschrikkelijk… Het ging van kwaad tot erger. Ik wilde echt niet meer leven zo, dus ik bleef pogingen doen.

Een keer heeft een arts zich gesneden aan een scherp voorwerp dat ik inderdaad in mijn intieme holte had verstopt. Toen kwam zijn bloed in mij, maar de aanwezige verpleegkundigen maakten zich vooral zorgen om de vinger van de arts: het was een bedrijfsincident waarvoor ARBO-formulieren moesten worden ingevuld, en de arts was xe2x80x9cslachtofferxe2x80x9d. Ik werd gezien als lastige client die hem (indirect) letsel had toegebracht… Het feit dat hij mogelijk bloed in mij had achtergelaten kreeg geen aandacht, maar stiekem was ik wel bang voor ziektes. Ik had feitelijk een ziekte op kunnen lopen, en de dokter ook. Met andere woorden: het is medisch gezien helemaal niet veilig om op zoxe2x80x99n manier in te grijpen.

Op een dag zei de arts dat hij het niet meer deed (hij ging liever echt levens redden), en toen besloot de verpleging dat ze het dan maar zelf moesten doen, onder het mom van xe2x80x9cnoodzakelijke veiligheidsmaatregelenxe2x80x9d.

Destijds is mijn vertrouwen in de hulpverleners oa door het visiteren op een enorm dieptepunt gekomen, en juist ook het feit dat er met 2 maten gemeten wordt is onverteerbaar. In principe heeft iedereen in de maatschappij het recht op integriteit van lichaam en geest, en niemand mag zomaar onder dwang in zijn intieme delen gekeken of gegrepen worden. Echter tav hulpbehoevende mensen in een crisis en zonder strafblad wordt visiteren opeens xe2x80x9clegaalxe2x80x9d genoemd. NB. Psychiatrische patienten zijn geen criminelen. En zelfs in gevangenissen of op Schiphol mag men niet zomaar handmatig allerlei voorwerpen uit iemands lichaam verwijderen. Toch blijkt dat in de GGZ dus WEL te kunnen en te mogen (en ook in het nieuwe wetsvoorstel Verplichte GGZ wordt gedwongen visitatie niet verboden).

Ik ben zelf enorm getraumatiseerd door de visitaties onder dwang. Ik raakte dan ook behoorlijk overstuur toen de M&M-commissie het visiteren begon te verdedigen: xe2x80x9chet kwam heel weinig voor en je hoort er niet vaak van, en het kon soms noodzakelijk zijn voor de veiligheidxe2x80x9d zei een bestuurslid. Ik vertelde met veel emotie over mijn vreselijke ervaringen met visitaties en ik gaf aan dat ik er nog steeds last van heb, en dat het heel moeilijk is om erover te praten. De gevolgen van visitatie zijn enorm. Mijn ontwikkeling naar jonge vrouw, wat al niet gemakkelijk was, is totaal ontwricht door dit optreden van de hulpverlening. Tot op de dag van vandaag worstel ik met mijn eigen identiteit en mijn wereldbeeld, om wat er allemaal gedaan is, en ook omdat ik nooit een rechtszaak heb kunnen krijgen om dit te laten toetsen. Ik voel me verkracht door de hulpverleners, maar zo mag ik dat niet noemen van hun… Ze zijn enorm hard over mijn grenzen gegaan. Ze hebben me met een groepje overmeesterd en hebben aan en in mijn intieme delen gezeten, en daarna hebben ze mij vervolgens in mijn eentje achtergelaten in die isoleercel, uren, dagen, maanden. (en voor mij was dat net zo erg als een ontvoering of zo). Ik ben ze toen echt gaan haten. Ik had echt geen leven meer, maar sterven mocht niet. Ik moest blijkbaar lijdenxe2x80xa6 Ik vond het echt verschrikkelijk.

Het is nooit erkend dat dit enorm schadelijk is geweest voor mij, sterker nog: men zei dat het voor mijn bestwil was, en een juridische toets blijkt niet haalbaar vanwege de verjaring.. (en mijn klachten zijn ongegrond verklaard omdat men zei dat er sprake was van xe2x80x9cgevaarxe2x80x9d en dan mag plotseling blijkbaar alles, hoe absurd ook..).

Het lijkt daarom alsof ik het maar moet accepteren dat men zo met mij is omgesprongen, maar dat is onmogelijk! Ik kan niet zeggen dat het OK was wat ze gedaan hebben, want dat was niet zo. Ook achteraf kan ik er geen vrede mee hebben, want ik kan mezelf niet verloochenen en mijn eigen zelfrespect weggooien. Ook ik heb het recht om vrij te zijn van visitaties, net als iedere burger in Nederland. Niemand mag aan mijn intieme delen komen als ik dat niet wil. Anders kan ik toch nooit gelukkig worden?! Dit soort praktijken moeten echt verboden worden.

Het visiteren heeft mijn leven zeker niet gered, maar juist verziekt, omdat het alleen maar voor meer problemen heeft gezorgd. Problemen die me op de dag van vandaag nog steeds bezighouden, en belemmeren in mijn vrije ontwikkeling en vertrouwen. Ik ben zo getraumatiseerd door de visitaties in mijn adolescentie, dat ik jarenlang heb gedacht dat ik aseksueel was, maar inmiddels zie ik dat ik vanwege de vele traumaxe2x80x99s maar heel moeilijk bij mijn gevoel kan komen. En nu, vele jaren later, probeer ik nog steeds om aan mijn eigen ontwikkeling toe te komen, maar het is nog elke dag een gevecht. En ja, dit is een enorm pijnpunt in mijn leven.

Wat betreft visitatie is het middel dus vele malen erger dan de kwaal.

Ik heb dit allemaal geuit in de vergadering van de M&M commissie (nota bene op Valentijnsdag). Dat was heel erg heftig. Ik was erg vol van emotie toen ik dit er allemaal uitgooide. Ik had deze dingen nog nooit eerder zo duidelijk uitgesproken, en dat maakte het ook heel erg heftig voor mij. Het werd eigenlijk doodstilxe2x80xa6

Ik was inmiddels zo overstuur en aan het huilen, dat ik heb gezegd dat dit voor mij een onoverkoombaar punt was en dat ik de vergadering ging verlaten. Aan een protocol waarin visiteren wordt toegestaan geef ik geen medewerking. Vol emotie verliet ik de vergadering, die toch al tegen het einde liep en vervolgens ook meteen werd afgerond.

Er was dus geen consensus bereikt over het nieuwe protocol. Er zal op diverse themaxe2x80x99s nog meer vergaderd moeten worden om elkaar te vinden.

De klassieke tegenstellingen in de perspectieven van beleidsmakers, hulpverleners en clienten waren nog altijd aanwezig. Het was een erg heftige vergadering, waarbij iedereen duidelijk zijn/haar eigen emoties had. Maar we willen elkaar niet aanvallen, maar juist proberen toch in gesprek te blijven om samen te werken aan verbeteringen. Het is een zware dobber, maar het is belangrijk om bewustzijn te kweken en blinde vlekken bloot te leggen.

We hebben nog een korte evaluatie van de vergadering gehouden op het clientenbelangenbureau (met clienten en familie) waar ik ook weer een beetje tot rust kon komen. Ik kreeg nog complimenten over mijn uitingen. Het is soms nodig om de emotie te laten zien. Het was weliswaar erg heftig, maar er wordt in ieder geval wel over nagepraat. Ik heb dus toch weer een aantal mensen aan het denken gezet. En dat zie ik ook als mijn belangrijke taak.

Het was enorm heftig, maar dat is mijn werk. Ik ben trots op mezelf.

Intentieverklaring: dwang moet verder omlaag!!

Posted on 31 January 2011 by tekeertegendeisoleer

Verschillende veldpartijen ondertekenen intentieverklaring: dwang moet verder omlaag

Utrecht, 31 januari 2011 Vandaag hebben het Landelijk Platform GGz, de brancheorganisatie van zorgaanbieders in de ggz (GGZ Nederland), het ministerie van VWS, de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) , De Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN) en de Vereniging voor PAAZ managers (VPM) hun handtekening gezet onder de intentieverklaring xe2x80x98Preventie van dwang in de ggzxe2x80x99.
Met deze verklaring slaan alle partijen de handen ineen om het aantal dwangtoepassingen zoveel mogelijk te voorkomen.

In de afgelopen jaren is het gebruik van dwang in ggz-instellingen afgenomen doordat er op basis van goede praktijkvoorbeelden met alternatieve behandelingen wordt gewerkt. Voorbeelden hiervan zijn onder meer het signaleringsplan, de comfortrooms (open ruimte waarbij de clixc3xabnt tot rust kan komen) en de eerste vijf minuten bij opname. Een respectvolle bejegening en betrokkenheid bij de clixc3xabnt direct bij binnenkomst op de afdeling, kan opsluiting in een separeercel voorkomen. Voor clixc3xabnten is het van groot belang dat er aandacht besteed wordt aan hun behoeften en wensen, vooral als ze tegen hun zin in opgenomen zijn.

Elke organisatie moet het zich eigen maken om effectieve alternatieven aan de patixc3xabnt aan te bieden. Daarnaast zou elke ggz-instelling continue aandacht moeten hebben voor de kwaliteit van de (onvrijwillige) zorg. Het onderwerp xe2x80x98terugdringen dwangxe2x80x99 hoort structureel op de agenda van de Raden van Bestuur van instellingen te staan zodat instellingsbreed beleid op dit onderwerp kan worden gevoerd. De Inspectie voor de Gezondheidszorg onderschrijft de intentieverklaring.

Het LPGGz betreurt het zeer dat Zorgverzekeraars Nederland de intentieverklaring niet heeft willen ondertekenen. Een gemiste kans, omdat zorgverzekeraars bij uitstek invloed kunnen uitoefenen op het terugdringen van dwang via hun zorginkoopbeleid.

____________________

De intentieverklaring is onder meer te vinden op www.dwangindezorg.nl
Inhoudelijk contactpersoon: Christien van der Hoeven: c.vanderhoeven@platformggz.nl
Pers en communicatie: Ellis van de Bilt, e.vandebilt@platformggz.nl

Twee artikelen in Zorg en Welzijn

Posted on 31 January 2011 by tekeertegendeisoleer

Jolijn Santegoeds: 'Vastbinden wordt uit onmacht en angst gedaan'

24-01 2011 | 02:00 | Door: Carolien Stam

xe2x80x98Brandon zit soms vast om de veiligheid te waarborgenxe2x80x99, zegt bestuursvoorzitter Paul de la Chambre van 's Heeren Loo in de Volkskrant. xe2x80x98Vastbinden wordt gedaan vanuit onmacht en angst, niet vanuit de zorg voor de clixc3xabntxe2x80x99, zegt Jolijn Santegoeds van de actiegroep Tekeer tegen de Isoleer!

Het personeel kan redelijk inschatten hoe het met Brandon gaat, verklaart De la Chambre in de Volkskrant. Hij is voorzitter van het bestuur van xe2x80x99s Heeren Loo. xe2x80x98Soms geeft hij zelf aan dat hij vast wil omdat hij voelt dat het niet goed met hem gaat.' Jolijn Santegoeds van Tekeer tegen de Isoleer!: xe2x80x98Brandon kent niets anders dan het tuigje, het is hem aangeleerd zich op deze manier te beschermen tegen zijn agressieaanvallen.'

Onmacht
Vastbinden wordt volgens Jolijn Santegoeds gedaan vanuit onmacht en angst en niet vanuit het perspectief van zorg voor de clixc3xabnt. 'Bij mensen met een verstandelijke beperking is de verwerking van prikkels beperkt. Zij reageren sneller primair zonder dat ze er zelf iets aan kunnen doen. De aard van de prikkels zijn in deze situatie wel veranderbaar', onderbouwt Santegoeds de mogelijkheid om de agressie te beperken. xe2x80x98Als men eenmaal weet wat negatieve prikkels uitlokt, is het logisch die te voorkomen.'

Zware gevallen
Brandon zit al drie jaar vast en heeft, zo vertelde zijn moeder vorige week aan de Evangelische Omroep, geen buitenlucht gezien. Volgens De la Chambre zijn er momenten dat Brandon los is: 'Als hij alleen is, als er twee man personeel bij is en als hij slaapt. Wij zijn al langer bezig met de vraag hoe we moeten omgaan met deze specifieke groep zware gevallen.' 's Heeren Loo werkt aan een speciaal ontworpen woning voor Brandon, met een toegang via dubbele sluizen, muren en vloeren van speciaal materiaal, met cameraxe2x80x99s speakers en een ingebouwde televisie.

Deskundigen
De bestuursvoorzitter zegt in de Volkskrant dat de instelling en haar medewerkers goed hebben gehandeld: 'Er is niets fout gegaan.' Hij wil als eindverantwoordelijke niet zeggen dat het anders zou moeten: xe2x80x98Ik vind wat onze deskundigen vinden en ik acht mijzelf niet deskundiger.'

Alternatieven
Volgens Jolijn Santegoeds is er veel kennis over alternatieven voor vastbinden. Zij voert actie tegen de nieuwe wet in de maak: Zorg en Dwang, die de BOPZ gaat vervangen. 'In deze wet is juist sprake van verruiming van de criteria voor dwang en van de doelgroep die eronder valt. Als iedereen deze situaties van vastbinden van mensen onacceptabel vindt, dan is deze nieuwe wettelijke norm dus achterhaald. De wetgeving moet immers de morele kaders van de samenleving beschermen.'

Bron: http://www.zorgwelzijn.nl/web/Actueel/Nieuws/Jolijn-Santegoeds-Vastbinden-wordt-uit-onmacht-en-angst-gedaan.htm

Strijd tegen isoleren en visiteren: xe2x80x98Dwang maakt alles alleen maar ergerxe2x80x99

24-01 2011 | 04:35

Ze gaat flink tekeer tegen de isoleer en visitaties in de psychiatrie. Met succes, want voor projecten en conferenties over dwang en drang in de ggz is Jolijn Santegoeds een veelgevraagde gast. xe2x80x98Als iemand met een rubberen handschoen in je grijpt, voer je echt geen goed gesprek meer.xe2x80x99

xe2x80x98Je was goed kritischxe2x80x99, zegt een medewerker van ggz Zuid-Limburg die naast Santegoeds staat tijdens de lunch. xe2x80x98Ja, dat is mijn baanxe2x80x99, antwoordt ze met de haar kenmerkende directheid. xe2x80x98Maar je vergeet dat er grote groepen patixc3xabnten zijn die zelf vragen om in de isoleercel tot rust te komenxe2x80x99, volhardt de ggz-medewerkster. xe2x80x98Omdat ze geen alternatieven krijgen aangereikt. Patixc3xabnten worden letterlijk in een keurslijf gedwongen.xe2x80x99 xe2x80x98Sommigen willen die rustxe2x80x99, gaat de discussie verder. xe2x80x98In onze instelling wordt niet gesepareerd. Wij bieden alternatieven aan. Maar toch…xe2x80x99 xe2x80x98Blijkbaar heeft de patixc3xabnt weinig vertrouwen in de veiligheid op de groepxe2x80x99, weet Jolijn Santegoeds. xe2x80x98Soms heeft een patixc3xabnt het nodig dat hij eerst de bodem moet raken om weer omhoog te kruipen. In de isoleer vind je die bodem gauw genoeg.xe2x80x99

Actiegroep
Jolijn Santegoeds woont een miniconferentie bij over ontwikkeling in high care in de ggz. Kernpunt daarvan is het voorkomen van dwang en drang. Plaats: ggz-instelling Servaashof in Venray. Jolijn Santegoeds, 32 jaar, is ervaringsdeskundige. In 2002 is ze begonnen met de actiegroep Tekeer tegen de isoleer. Ze strijdt tegen dwang en tegen het visiteren: inwendige lichamelijke inspecties. Ze is bestuurslid van het World Network of Users and Survivors of Psychiatry en betrokken bij het project xe2x80x98Dwang en Drangxe2x80x99 van GGZ Nederland. Haar doel: dwang en separeerkamers de ggz uit.
Tijdens de lunch vertelt Santegoeds in vogelvlucht haar eigen ggz-verhaal. Ze heeft het al duizend keer verteld, maar kan zich nog steeds oprecht boos maken. Toen ze 16 jaar was, werd ze opgenomen na zelfmoordpogingen en met ernstige psychiatrische klachten. Onhandelbaar werd ze op haar zeventiende overgeplaatst naar de volwassenenpsychiatrie. Ze kwam op een afdeling waar xe2x80x98ik als een beest werd behandeldxe2x80x99, vult ze nadrukkelijk in. Haar behandeling werd een hel: xe2x80x98Twee jaar isoleercelbeleid, medisch letsel, visitaties en vastbinden op bed.xe2x80x99 De afdeling is gesloten vanwege onbehoorlijke zorg aan Santegoeds. xe2x80x98Ik zat er voortdurend in de separeer, werd veelvuldig gevisiteerd omdat ze naar spullen zochten waar ik me mee kon snijden. Je voelt je verkracht als er iemand met zoxe2x80x99n rubberen handschoen in je grijpt.xe2x80x99

Worden visitaties nog veel toegepast in de psychiatrie?
xe2x80x98Het gebeurt nog steeds. Vooral in jeugdgevangenissen, waar kinderen terechtkomen die in gesloten opvang moeten zitten. Kinderen van tien, twaalf jaar worden gevisiteerd. Ik was zestien toen ze met vijf mensen bovenop me sprongen om te controleren of ik geen voorwerpen smokkelde waarmee ik me kon snijden. Het is een traumatische ervaring als je privacy zo wordt geschonden. Het is gewoon verkrachting.xe2x80x99

Zeven bedden
De conferentiegasten krijgen een rondleiding over de Crisis Intensieve Behandel Unit (CIBU) van Servaeshof. Er zijn zeven bedden. De gesloten afdeling doet op het eerste gezicht denken aan een kleinschalige verpleeghuisunit: ordelijk, schoon, mensen kunnen rondlopen op de binnenplaats en op de afdeling zonder buiten de muren te komen. Santegoeds pakt haar schrift. Ze schrijft alles op. Van elke conferentie en elk bezoek maakt ze een verslag om op de weblog van Tekeer tegen de isoleer te zetten.
Opvallend zijn de activiteitenruimtes: de therapieruimte met een klimmuur, een kleine gymzaal en de ruime atelierruimte, gevuld met allerlei kunst gemaakt door patixc3xabnten. Het separeerblok is een soort betonkamer met een klein raampje. xe2x80x98Wauw, met een eigen wcxe2x80x99, roept Santegoeds meteen, xe2x80x98dat is luxe!xe2x80x99 Er zijn twee ramen, een radio en tv. Het bed bestaat uit een matras op de grond. xe2x80x98Patixc3xabnten zitten hier niet in scheurkleding,xe2x80x99 vertelt de begeleider. xe2x80x98Als we communiceren, gaat de deur altijd open. Dat doen we niet via het luikje.xe2x80x99
xe2x80x98Hoe vaak zijn deze twee separeerruimtes bezet?xe2x80x99, vraagt Santegoeds. xe2x80x98Ze staan regelmatig leeg, is het pasklare antwoord. xe2x80x98Gemiddeld is er xc3xa9xc3xa9n kamer in gebruik. Soms is het voldoende de patixc3xabnt in rust op zijn eigen kamer te houden.xe2x80x99

Wat is een goed alternatief voor de separeer?
xe2x80x98Als je patixc3xabnten echt wilt helpen, betekent dat mensen ondersteunen. Dat vraagt vertrouwen. Desnoods ga je als hulpverlener naast de patixc3xabnt op het bankje in het bos zitten. Agressie is onmacht van patixc3xabnten die beperkt zijn om hun gevoelens te uiten. Je kunt als verpleegkundige zeggen: xe2x80x9cIk moet je nu opsluiten, want zo meteen word je gevaarlijkxe2x80x9d. Maar dan maak je het alleen maar erger. De patixc3xabnt gaat dan vaak de strijd aan. Het wordt een machtspel tussen verpleegkundige en patixc3xabnt. De juiste weg is het vertrouwen te winnen van de patixc3xabnt om escalatie te voorkomen. Desnoods duurt het gesprek de hele dag of kom je met een slagroomtaart aanzetten. Maar als de hulp niet vrijwillig is, is het zinloos.xe2x80x99

Ambulance
De opnameruimte is een koude, benauwde ingang waar gedwongen opgenomen patixc3xabnten worden binnengebracht. xe2x80x98We hebben een aparte ingang voor de ambulancexe2x80x99, zegt de begeleider. xe2x80x98We vinden dat minder mensonterend dan dat patixc3xabnten geboeid op de brancard op hun buik door de hele afdeling te worden gereden bij een gedwongen opname.xe2x80x99
Op de kale patio buiten zit een man op de bank te roken. Hij ziet het groepje xe2x80x98ggz-toeristenxe2x80x99 letterlijk en figuurlijk niet staan. xe2x80x98Rust, regelmaat en reinheid zijn de leidraad van onze aanpak. Patixc3xabnten zitten naar vermogen in programmaxe2x80x99s, maar de algemene rustmomenten zijn erg belangrijkxe2x80x99, vervolgt de begeleider. xe2x80x98E–n wat doe je als iemand niet op kamer wil, maar wil hardlopen?xe2x80x99, vraagt Jolijn. xe2x80x98Dan gaan we in gesprekxe2x80x99, antwoordt de begeleider. xe2x80x98We kijken naar wat voor die patixc3xabnt nodig is. Als dat bijvoorbeeld de sportruimte is, dan doen we dat. Maar vaak is de dagstructuur van patixc3xabnten ernstig ontwricht.xe2x80x99 Santegoeds: xe2x80x98Als je veel op rust focust, hoef je daar niet rustiger van te worden.xe2x80x99

Hoe vind jij dat verplegend personeel het dilemma tussen xe2x80x98gedwongenxe2x80x99 rust en de voortdurende en risicovolle onrust van de patixc3xabnt zou moeten oplossen?
xe2x80x98Ik ben niet kapot van het rust-regelmaat-reinheidprincipe. Daarbij moet je elke dag xe2x80x99s middags en xe2x80x99s avonds rusten. Misschien ben je meer geholpen met keiharde muziek, of iets anders. Toen ik dakloos was, kon ik alleen in behandeling als ik zou stoppen met blowen. Maar juist dat blowen heeft me afgeholpen van mijn depressie. En ik ben gestopt mezelf te snijden. Ik heb niemand kunnen vinden die me op mijn voorwaarden kon helpen. Hulpverlening is een kwestie van vertrouwen, persoonlijk contact. In principe hoef je nooit gedwongen in te grijpen. Als iemand zogenaamd een gevaar is voor zichzelf of zijn omgeving, zeg ik: ga praten. Dwang maakt alle agressie en verwarring alleen maar erger. De omgeving is snel bang: je bent al gauw gevaarlijk. Maar overlast mag geen reden zijn iemand van zijn vrijheid te beroven.xe2x80x99

Plexiglas
In de afdelingshuiskamer staat een grote flatscreen televisie achter een vuistdik stuk plexiglas. Op weg naar buiten kan Santegoeds haar vraag niet langer uitstellen: xe2x80x98Wat doe je als iemand binnenkomt en je denkt dat hij iets heeft meegenomen?xe2x80x99 Fouilleren, antwoordt de verpleegkundige. xe2x80x98Alleen aan de buitenkant?xe2x80x99, vervolgt ze. xe2x80x98Ja, alleen aan de buitenkantxe2x80x99, is het antwoord.
Er ontstaat een kleine discussie over de bejegening door verpleegkundigen. Op de afdeling wordt gewerkt met zowel SPHxe2x80x99ers (sociaalpedagogisch hulpverleners) als met psychiatrisch verpleegkundigen. xe2x80x98Die afwisseling van benadering van patixc3xabnten werkt heel goedxe2x80x99, zegt de begeleider. xe2x80x98Je moet de patixc3xabnt de keuze geven, ook al zijn het beperkte keuzesxe2x80x99, weet de begeleidende SPHxe2x80x99er. xe2x80x98Dan voel je je als patixc3xabnt gerespecteerdxe2x80x99, meent Santegoeds. xe2x80x98Het schiet niet op als je bij extreem gedrag alleen maar straf krijgt.xe2x80x99 xe2x80x98Maar patixc3xabnten weten heel goed wanneer ze over de schreef gaanxe2x80x99, repliceert een collega-beroepskracht. xe2x80x98Soms lopen ze zelf al naar de separeer als ze iets hebben uitgevreten.xe2x80x99

Verandert er iets in de ggz?
xe2x80x98Ik zie wel dingen veranderen. De doofpotcultuur is er niet meer, binnen instellingen is alles transparant. Als er iets gebeurt met een patixc3xabnt, weet iedereen ervan. Als het de ene hulpverlener niet lukt contact te maken met een patixc3xabnt, staat er een andere achter: xe2x80x9cLaat mij het eens proberenxe2x80x9d. De kern van hulp aan ggz-patixc3xabnten is de patixc3xabnt observeren, nagaan wat deze nodig heeft en hoe een vertrouwensband is op te bouwen. Het gaat om de persoonlijke klik. Maar het vertrouwen kan ook van anderen komen, van de familie, een dierbare. In de ggz worden tegenwoordig deze mensen xe2x80x9cvan buitenxe2x80x9d gelukkig meer betrokken bij de behandeling.xe2x80x99

Dit interview staat in het Zorg + Welzijn magazine nr 5, 2010

Bron : http://www.zorgwelzijn.nl/web/Actueel/Nieuws/Strijd-tegen-isoleren-en-visiteren-Dwang-maakt-alles-alleen-maar-erger.htm

De ketenen van Brandon: Aan welke norm voldoet deze zorg dan?

Posted on 22 January 2011 by tekeertegendeisoleer

Natuurlijk hebben wij het nieuws van de laatste tijd op de voet gevolgd.

Dinsdag 18 januari:

Gehandicapte jongen al 3 jaar vastgeketend aan muur in instelling

Al drie jaar lang leeft de 18-jarige Brandon vastgebonden aan de muur van zijn kamer. De jongen woont op 's Heeren Loo, een instelling voor verstandelijk beperkten. Het personeel is bang voor Brandons onvoorspelbare gedrag en daarom zit hij vast.

Woensdag 19 januari:

Kamer reageert met afschuw

De Kamer reageert met afschuw op het bericht dat een zorginstelling een 18-jarige verstandelijk gehandicapte, Brandon, dagelijks vastbindt. Dit is een drama, vindt ook staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner: wij moeten Brandon niet in de steek laten.

Donderdag 20 januari:

'Zorg Brandon voldoet aan norm'

De situatie van de 18-jarige Brandon is weliswaar schrijnend maar de zorg aan hem voldoet aan de normen. Dat stelt staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (VWS) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer.

Maar aan welke norm voldoet deze zorg dan??

Voldoet vastbinden aan de normen voor zorgkwaliteit?

Prof. Dr. Anton Dosen, al 30 jaar werkzaam op het vlak van kinderpsychiatrie en verstandelijke beperkingen (Radbout) gaf eind 2010 bij de Connecting Studiedagen een zeer interessante lezing over xe2x80x9dAgressief gedrag gezien vanuit een ontwikkelingsperspectiefxe2x80x9d.

Hij ging in op de verwerking van prikkels door de hersenen, en vertelde over het verschil tussen de High Road (bewuste reactie) en de Low Road (onbewuste reactie op onaangename stimuli). Bij een laag ontwikkelingsniveau is doorgaans sneller sprake van de Low Road, wat dus geen doelbewuste agressieve reactie is, maar een automatische verdedigende impuls-reactie op stressfactoren. Bij mensen met een verstandelijke beperking is er dus sneller sprake van een primaire reactie, zonder dat zij daar zelf iets aan kunnen doen, omdat de fysieke prikkelverwerking beperkt is.

Feitelijk zijn de aard van de prikkels dan dus het enige wat wel veranderbaar is in deze situatie. En als men eenmaal weet dat negatieve prikkels (sterke) negatieve reacties uit kunnen lokken, is het dus logisch om de negatieve prikkels zoveel mogelijk te voorkomen, en te zorgen voor zoveel mogelijk positieve prikkeling, wat vervolgens ook positieve reacties bij de persoon oproept.

Vastbinden is een negatieve prikkeling en wetenschappelijk gezien is vastbinden dus geen goede zorg voor personen met een verstandelijk beperking, want zorg is bedoeld om de kwaliteit van leven te verhogen. Vastbinden voldoet dus niet aan de normen voor zorgkwaliteit. Vastbinden van verstandelijk gehandicapten komt voort uit onmacht en angst. Professionele zorg dient gericht te zijn op positieve prikkeling en ontwikkelingskansen.

Voldoet vastbinden aan de wensen van de betrokkenen?

Er is veel te doen over het feit dat Brandon zelf aangeeft ook af en toe vastgeketend te willen zijn om hem tegen zichzelf te beschermen, want soms heeft de jongen aanvallen van agressie. "Hij wil niet langer dingen kapot maken."

Het is belangrijk om dit te bezien vanuit het perspectief van Brandon. Hij kent nu niks anders dan het tuigje en het patroon waarin hij nu al 3 jaar zit. Het is hem aangeleerd dat dit voor hem de manier is om hem te beschermen tegen zijn agressieaanvallen. Het is ook de vraag of hij het zich zelf voor kan stellen dat er voor hem een ander leven mogelijk is, zonder agressieaanvallen, zonder tuigje.

Ook wordt van hem al 3 jaar gevraagd om de situatie te accepteren, waarbij xe2x80x9cvooruitgangxe2x80x9d beloond wordt met nieuwe stapjes naar vrijheid. En wanneer hij zich anders gedraagt, wordt dat gezien als xe2x80x9cgeen vooruitgangxe2x80x9d en dat heeft dan waarschijnlijk negatieve gevolgen voor zijn volgende stapjes. Het is hem dus in de afgelopen 3 jaar aangeleerd om xe2x80x9cbraafxe2x80x9d te zijn, om zo zijn nieuwe stapjes te verdienen. Het feit dat de hele zaak nu in opspraak is, is vast erg verwarrend voor Brandon, want in de afgelopen 3 jaren mocht hij eigenlijk geen verzet plegen, en nu wordt er steeds aan hem gevraagd of hij los wil… Ik kan me erg goed voorstellen dat hij daar onrustig van wordt.

Maar duidelijk is wel dat hij graag frisse lucht wil, en buiten wil spelen, en zich weer jong wil voelen, zoals iemand van zijn leeftijd. Hij wil ook graag uit de problemen blijven , en zijn best daarvoor doen. Eigenlijk zegt hij hiermee heel duidelijk dat hij wel graag los zou willen, en een fijn leven op zou willen bouwen. En dat is natuurlijk ook logisch.

De moeder van Brandon trekt dus zeer terecht aan de bel, want Brandons echte dromen van een gelukkig leven dreigen niet uit te komen als hij steeds maar vastgebonden in een kamer blijft zitten. Haar betrokkenheid is echt prijzenswaardig. Zij laat het er niet bij zitten en zet alles in werking wat nodig is, want zij ziet dat haar zoontje zo geen toekomst heeft.

En zelfs de betrokken verpleging kan de situatie niet langer verkroppen en komt hiermee naar buiten. Dit geeft aan dat hier echt iets aan de hand is. De hele situatie is dusdanig scheefgegroeid, dat alle betrokkenen er grote problemen mee hebben.

En Brandon is niet de enige die in ons land in de 21^e eeuw nog vastgeketend wordt. Er blijken naar schatting nog ongeveer 40 vergelijkbare gevallen te zijn in de Verstandelijk Gehandicaptenzorg. Hierbij moet opgemerkt worden dat het werkelijke landelijke totaalcijfer nog hoger ligt, want ook in de psychiatrie en ouderenzorg komt vastbinden nog steeds voor.

Voldoet vastbinden aan onze morele normen?

De Tweede Kamer reageert met afschuw op het bericht; Wolbert (PvdA): geen menselijke zorg. Leijten (SP): schrijnend en mensonwaardig. Dille (PVV): afschuwelijk en mensonterend.

Wij moeten voorkomen dat dergelijke situaties zich nog eens voortdoen, aldus Dijkstra (D66) en Van der Staaij (SGP).

Ook in den lande dacht iedereen dat dit soort inhumane praktijken uitgebannen waren na de zaak van Jolanda Venema in de jaren xe2x80x9980. Overal reageert men diep geschokt: Zelfs een hond zou je zo nog niet laten zitten, en Ik schaam me voor dit land. Zelfs de gevangenis is beter dan de zorg voor gehandicapten. Kortom: iedereen spreekt er schande van en dit vinden wij als samenleving dus niet acceptabel.

Onze samenleving is gefundeerd in bepaalde waarden, zoals persoonlijke vrijheid, gelijke rechten, zorgzaamheid en ontwikkelingskansen voor de kwetsbaren. Wij willen geen mensen vastbinden, en al helemaal niet in de zorg. Het vastbinden van mensen die vanuit een beperking gedragsproblemen hebben is zinloos en niet verdedigbaar in het kader van kwalitatieve zorg. Vastbinden heeft niets met hulpverlening te maken. Vastbinden wordt gedaan vanuit onmacht en angst en niet vanuit het ontwikkelingsperspectief van de client. Zorg zou de persoon juist moeten ondersteunen door positieve prikkels en nieuwe kansen, om zo te helpen om het gedragspatroon te doorbreken.

Vastbinden in de zorg is afschuwelijk en zinloos, en dat willen wij als samenleving dus duidelijk niet meer hebben in Nederland.

Voldoet vastbinden aan de wettelijke normen?

Ja. De bestaande regels kunnen zo ruim geinterpreteerd worden dat dit binnen de wetgeving zou kunnen vallen. En de wettelijke kaders vormen dus de enige grond voor de uitspraak xe2x80x9czorg voldoet aan de normxe2x80x9d.

Maar willen wij die wettelijke norm zo blijven handhaven, wanneer dit in strijd is met de Nederlandse morele opvattingen?

De wettelijke regeling voor dwang ten aanzien van personen met een verstandelijke beperking (wet BOPZ) is ernstig verouderd, en wordt momenteel herzien. Er ligt een nieuw Wetsvoorstel Zorg en Dwang bij de Tweede Kamer voor bespreking.

Fijn! zou je denken, maar niets is minder waar. Het wetsvoorstel Zorg en Dwang gaat enkel over beheersing en niet over zorg, en is qua karakter vergelijkbaar met het wetsvoorstel Verplichte GGZ en de huidige wet BOPZ.

Ook in het nieuwe wetsvoorstel Zorg en Dwang is er sprake van een verruiming van vrijwel alle definities, zoals een grotere reikwijdte van onvrijwillige zorg met daarin de mogelijkheden voor dwangtoepassingen. Dus meer soorten dwang, en niet alleen meer binnen de instellingen, maar ook daarbuiten. En bovendien verschuift men in het wetsvoorstel Zorg en Dwang het criterium voor ingrijpen van xe2x80x9cgevaarxe2x80x9d naar de termen xe2x80x9cnadeelxe2x80x9d en xe2x80x9cschadexe2x80x9d. Men lijkt hiermee terug te keren naar het ouderwetse xe2x80x9cbestwil-principexe2x80x9d uit de jaren xe2x80x9970.

Dit wetsvoorstel Zorg en Dwang voorstaat dus een enorme verruiming van de criteria en de doelgroep (art.8) en een verbreding van het scala aan dwangtoepassingen (art.2). De gehanteerde termen zijn grenzeloos, zoals bijv.: (onvrijwillige) zorg kan bestaan uit xe2x80x9ceen interventie, bestaande uit een vorm van bejegening of bescherming..xe2x80x9d, of xe2x80x9cbeperking van de bewegingsvrijheidxe2x80x9d en xe2x80x9dbeperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat betrokkene iets moet doen of nalaten.xe2x80x9d Kortom, deze termen maken alles mogelijk, en bieden dus zeker geen enkele rechtsbescherming.

Het vastbinden van verstandelijk gehandicapten wordt dus helemaal niet verboden in de nieuwe wet Zorg en Dwang.

En als het nu niet gebeurd, dan moeten we straks weer heel lang wachten voordat de wet opnieuw herzien wordt!

En het kan anders!

Eens was ik ook zo, en nu schrijf ik dit artikel!

Eens was ik ook zo. Ik had dezelfde leeftijd als Brandon toen ik ongeveer 2 jaar in een isoleercel in de psychiatrie zat. Ik kreeg veel dwangmedicatie, en ook ik lag vroeger vastgebonden op een bed: gefixeerd met Zweedse Banden. Ook van mij werd gezegd dat het niet anders kon, omdat ik een gevaar was voor mezelf en mezelf steeds zeer ernstig verwondde en zelfmoordpogingen deed. Men wilde geen risicoxe2x80x99s nemen, en daarom zat ik in volledige isolatie. Ik zag daardoor ook zelf geen uitweg meer. Mijn omgeving had de hoop opgegeven, en ik ook.

Toch ben ik eruit gekomen. Juist door een benadering waarbij er meer positieve aspecten in mijn leven kwamen, en er kansen werden gegeven. Toen ik eenmaal voelde dat ik gelukkig zou kunnen worden, kon en wilde ik daaraan werken. De energie die ik voorheen in het negatieve had gestopt, kon ik nu gaan gebruiken voor het positieve. Dat heeft geleid tot het leven wat ik nu heb. Ik ben met Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! en Stichting Mind Rights inmiddels al jaren actief tegen dwang in de zorg, als activist en ervaringsdeskundige. Ik geef ook lezingen. Ik ben dus uiteindelijk goed terecht gekomen, ondanks de hopeloze toestanden die ik als jongere heb meegemaakt.

Ook de uitzending van Uitgesproken (EO) van donderdag 20 januari laat zien dat een positieve benadering juist wel tot resultaten leidt. EO-Uitgesproken is te bekijken via http://www.uitgesprokeneo.nl/reportage/vastgeketend-het-hoeft-niet/ .

Bekijk hier de video van Sebastian http://www.youtube.com/watch?v=1O_qctGKbfs

Er is dus inmiddels dus wel kennis over hoe het anders kan. En als iedereen deze situatie van het vastbinden van mensen met beperkingen onacceptabel vindt, dan is de wettelijke norm dus blijkbaar achterhaald. Immers, de wetgeving is toch bedoeld om de morele kaders van de samenleving te beschermen?

Het vastbinden van verstandelijk gehandicapten wordt niet verboden in de nieuwe wet Zorg en Dwang. En als het nu niet gebeurd, dan moeten we straks weer heel lang wachten voordat de wet opnieuw herzien wordt!

Het nieuwe wetsvoorstel Zorg en Dwang moet dus in het geheel herzien worden, net als het wetsvoorstel Verplichte GGZ. Terug naar de tekentafel!!!

Nieuwe normen van de Verenigde Naties

Sinds 2006 is er is een nieuw VN-verdrag : het Verdrag inzake de rechten van personen met beperkingen. (UN CRPD).

Nederland heeft dit VN-verdrag nog niet ondertekend, en wil zelfs als enige in Europa bepaalde groepen mensen uitsluiten van deze universele mensenrechten, namelijk de psychiatrische patienten en andere mensen die door de overheid als xe2x80x9cwilsonbekwaam of oordeelsonbekwaamxe2x80x9d worden aangemerkt. Het uitsluiten van bepaalde groepen is discriminatie.

Het jarenlang vastketenen van een 18-jarige jongen, omdat hij toevallig problemen heeft, is een schending van de mensenrechten. Ook deze jongen heeft recht op vrijheid en geluk. En hij heeft inderdaad een Recht op Zorg, maar dat is wat anders dan vastgebonden worden.

Het kan niet zo zijn dat de Nederlandse samenleving deze mensenrechtenschendingen laat voortbestaan, toch?

We hebben een keuze!

Wat gaan we doen?

Welke normen zijn er nou echt belangrijk?

PS. Ik heb onlangs ook de VN Special Rapporteur on Torture en VN Special Rapporteur on Disability gemaild met de informatie over de situatie van Brandon. Ik heb namelijk in het najaar van 2010 mijn eigen stukken al doorgestuurd aan deze Special Rapporteurs van VN, omdat ik al 15 jaar geen rechtszaak heb kunnen beginnen over de fouten die gemaakt zijn in de GGZ, en dat zou fatsoenlijk geregeld moeten worden. De situatie van Brandon illustreert dat er nog steeds veel te weinig is veranderd. En wij zullen actie blijven ondernemen om dit uit te bannen.

Auteur: ing. Jolijn Santegoeds,

Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! / Stichting Mind Rights www.mindrights.nl

Eindhoven

Bronnen:

xc2xb7 Wetsvoorstel Zorg en Dwang: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/31996

xc2xb7 VN-verdrag CRPD: http://www.un.org/disabilities

xc2xb7 EO Uitgesproken: http://www.uitgesprokeneo.nl/reportage/vastgeketend-het-hoeft-niet/

xc2xb7 Stichting Mind Rights: www.mindrights.nl

Vastbinden hoeft niet!!

Posted on 20 January 2011 by tekeertegendeisoleer

Vastgeketend? Het hoeft niet!

Uitgesproken EO toonde dinsdag de beelden van de vastgebonden Brandon. De Inspectie concludeerde dat er momenteel geen andere behandeling voor Brandon mogelijk is en dat zijn zorg aan de normen voldoet. Maar is dit wel zo? Uitgesproken EO bezoekt een instelling waar jongens met vergelijkbare stoornissen als Brandon zitten. Het personeel zegt dat er wel degelijk alternatieve behandelingen mogelijk zijn.

- 20 jan 2011 – 09:12

Neem de gehandicapte Sebastiaan. Hij werd vanwege zijn gewelddadige gedrag tot een aantal jaren geleden 22 uur per dag vastgebonden in een geblindeerde kamer. Of zijn mede-bewoner Frank. Hij werd van instelling naar instelling gesleept omdat ze zijn explosieve gedrag niet konden behandelen.

Leven drastisch veranderd
De situatie van beiden leek, net als die van Brandon, uitzichtloos maar hun leven veranderde drastisch door een alternatieve behandelmethode in zorginstelling ASVZ in Sliedrecht.

Door middel van zeer intensieve begeleiding en een uitgebreid dagbestedingsprogramma bloeiden Sebastiaan en Frank helemaal op. Overdag verrichten ze aangepast werk en nemen ze deel aan buitenactiviteiten zoals fietsen en paardrijden. Door deze methode groeit hun eigenwaarde wat leidt tot een positieve gedragsontwikkeling.

'Voormalige Brandons'
Is vastbinden van patixc3xabnten inderdaad onnodig? En hoe werkt de behandelmethode in ASVZ? In Uitgesproken EO een reportage over de 'voormalige Brandons' Sebastiaan en Frank en de zorg in ASVZ. In de studio een gesprek met orthopedagoog Gijs van Gemert over alternatieve behandelwijzen. Brandon's moeder, Petra van Ingen, reageert op de ontwikkelingen in de zaak van haar zoon.

Bekijk de beelden van Sebastiaan: http://www.youtube.com/watch?v=1O_qctGKbfs

Bron: http://www.uitgesprokeneo.nl/reportage/vastgeketend-het-hoeft-niet/

Brandon krijgt nieuwe plek

"Het blijft bestaan dat mensen zo nu en dan tegen zichzelf beschermd moeten worden." Dat zei staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten (VWS) donderdagmiddag na haar bezoek aan Brandon in Ermelo.

- 20 jan 2011 – 14:00

De staatssecretaris sprak met de jongen (18) terwijl hij met een tuigje aan een muur vastgeketend was. Ze heeft het idee dat Brandon in Ermelo in goede handen is. De jongen verhuist binnenkort naar een voor hem aangepaste woning van 's Heeren Loo. Dat was al eerder gepland, zei ze. Veldhuizen van Zanten nodigt alle instellingen die worstelen met de juiste zorg aan vergelijkbare clixc3xabnten, uit dit bij haar te melden.

Problemen melden
"Deze instelling heeft alle deskundigen geraadpleegd. Van buitenaf is het misschien makkelijker oordelen. Ik denk niet dat er instellingen zijn die methodieken hebben die beter zijn dan hier." De staatssecretaris zei ook 'de knapste koppen' bij elkaar te willen roepen om dergelijke probleemgevallen te bespreken. "Iedere instelling die denkt een betere methodiek te hebben dan hier, kan dat melden.''

Brandon gaat binnenkort weg van de plek waar de EO opnames maakte. "Daar heeft hij het linoleum van de muren gepeuterd. Hij komt in een aangepaste woning terecht zonder meubelen."

De jongen gaf in het gesprek met de staatssecretaris aan dat hij niet blij was met de foto's van hem in kranten. Hij had liever gezien dat hij zonder tuigje gefotografeerd was. Brandon vertelde haar ook zelf af en toe vastgeketend te willen zijn om hem tegen zichzelf te beschermen. Soms heeft de jongen aanvallen van agressie. "Hij vertelde me dat hij niet langer dingen kapot wil maken." Het gesprek met Brandon werd afgebroken nadat hij agressieve taal uitsloeg. Daarvoor had hij de staatssecretaris zijn voetbalplaatjes laten zien.

Moeder van Brandon
Signalen dat de zorg van Brandon bij 's Heeren Loo niet in goede handen zou zijn, heeft ze niet. Later zal de staatssecretaris ook nog spreken met de moeder van Brandon. Of het klopt dat zij haar kind bij de instelling weg zou willen halen, kon de staatssecretaris niet bevestigen.

Vanavond in Uitgesproken EO meer over het bezoek van de staatssecretaris.

Bekijk de extra beelden van Brandon: http://www.uitgesprokeneo.nl/uitzending/extra-beelden-brandon/

Bron: http://www.uitgesprokeneo.nl/nieuwsbericht/brandon-krijgt-nieuwe-plek/

Staatssecretaris bezoekt de vastgebonden Brandon

Posted on 20 January 2011 by tekeertegendeisoleer

Bekijk hier de video met de toespraak van de staatssecretaris
http://www.rtl.nl/xl/#/u/12318655-2375-40c7-94d8-16dab61bf929

Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (Volksgezondheid) heeft bij 's Heeren Loo in Ermelo gesproken met Brandon, de jongen van 18 die daar wordt behandeld. Ook heeft ze gesproken met medewerkers van de instelling.

Brandon niet blij
Brandon gaf in het gesprek met de staatssecretaris aan dat hij niet blij was met de foto's van hem in kranten. Hij had liever gezien dat hij zonder tuigje gefotografeerd was. "Dat kan ik me voorstellen. Het is ook wel beschamend", aldus de staatssecretaris. Brandon vertelde haar ook af en toe vastgeketend te willen zijn om hem tegen zichzelf te beschermen. Soms heeft de jongen aanvallen van agressie. "Hij vertelde me dat hij niet langer dingen kapot wil maken."

Aangepaste woning
Brandon gaat binnenkort weg van de plek waar de EO opnames maakte. "Daar heeft hij het linoleum van de muren gepeuterd. Hij komt in een aangepaste woning terecht zonder meubelen." Dat was al eerder gepland, zei ze.

Deskundigen
Veldhuijzen van Zanten heeft het idee dat Brandon in Ermelo in goede handen is. "Deze instelling heeft alle deskundigen geraadpleegd. Van buitenaf is het misschien makkelijker oordelen. Ik denk niet dat er instellingen zijn die methodieken hebben die beter zijn dan hier."

Vastbinden
De staatssecretaris benadrukte na het bezoek dat het blijft bestaan dat mensen worden vastgebonden om tegen zichzelf in bescherming te worden genomen.

Knappe koppen
Ze zei ook 'de knapste koppen' bij elkaar te willen roepen om dergelijke probleemgevallen te bespreken. Ze nodigde tevens alle instellingen uit die worstelen met de juiste zorg aan vergelijkbare clixc3xabnten.

xe2x80x99s Heeren Loo
Signalen dat de zorg van Brandon bij 's Heeren Loo niet in goede handen zou zijn, heeft ze niet. Later zal de staatssecretaris ook nog spreken met de moeder van Brandon. Of het klopt dat zij haar kind bij de instelling weg zou willen halen, kon de staatssecretaris niet bevestigen.

Bron: http://www.rtl.nl/(/actueel/rtlnieuws/binnenland/)/components/actueel/rtlnieuws/2011/01_januari/20/binnenland/veldhuijzen-op-bezoek-bij-brandon.xml

Spoeddebat over vastgeketende Brandon

Posted on 20 January 2011 by tekeertegendeisoleer

Bekijk het debat op http://debatgemist.tweedekamer.nl/Player/?mid=300

Afschuw over vastbinden verstandelijk gehandicapte

19 januari, spoeddebat – De Kamer reageert met afschuw op het bericht dat een zorginstelling een 18-jarige verstandelijk gehandicapte, Brandon, dagelijks vastbindt.Dit is een drama, vindt ook staatssecretarisVeldhuijzen van Zanten-Hyllner: wij moeten Brandon niet in de steek laten.

Wolbert (PvdA): geen menselijke zorg. Leijten (SP): schrijnend en mensonwaardig. Dille (PVV): afschuwelijk en mensonterend. De Kamer reageert op de schokkende beelden gisteravond op tv in Uitgesproken EO. Verstandelijk gehandicapte Brandon wordt sinds drie jaar dagelijks aan een muur in instelling xe2x80x98s Heeren Loo vastgeketend. De fracties zijn eensgezind: liefst geen mensen vastbinden in de zorg. Leijten vraagt om een analyse van het probleem. Is sprake van niet-deskundige hulpverleners of van een gebrek aan personeel of middelen?

Wij moeten voorkomen dat dergelijke situaties zich nog eens voortdoen, aldus Dijkstra (D66) en Van der Staaij (SGP). Toch zijn er waarschijnlijk veertig vergelijkbare gevallen. Wat gaat de staatssecretaris doen om de situatie van Brandon en anderen te verbeteren? Zijn er geen andere behandelmethoden?, vraagt Uitslag (CDA). Zij vraagt aandacht voor de hulpverleners, die ondanks alle inzet machteloos blijken. Zijn passende maatregelen te duur?, vraagt Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie).

Denktank
Wij moeten mensen met ernstige stoornissen zoals Brandon niet opgeven, stelt Venrooy-van Ark (VVD). Staatssecretaris Veldhuijzen is het daarmee eens: wij moeten hen niet in de steek laten. Zij gaat daarom spreken met de moeder van Brandon en haar licht opsteken bij 's Heeren Loo. Tevens laat zij onderzoeken wat de situatie is in andere instellingen. Ook komt er een denktank om de best mogelijke oplossingen te bedenken voor mensen in vergelijkbare gevallen. In maart hoort de Kamer meer.

Media
Dat er een televisieprogramma voor nodig is om dit aan de kaak te stellen, zegt volgens Leijten iets over de zwijgcultuur in de zorgsector. Wiegman beaamt dit, al heeft zij er ethisch gezien moeite mee dat schokkende beelden zoals die van Brandon worden uitgezonden. Ontevredenheid moet gemakkelijker geuit kunnen worden, door clixc3xabnt, familie en medewerker, zegt Veldhuijzen: "Ik hoop dan de media niet meer nodig te hebben".

De Kamer stemt op 25 januari over de motie die bij dit debat is ingediend.

Bron: http://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/verslagen/kamer_in_het_kort/brandon.jsp#0

Welkom op de weblog van Actiegroep Tekeer tegen de isoleer!

"Geen cel, maar zorg! "

Komt het Eindhovens Model in Wetsvoorstel Verplichte GGZ?

Naar Zuid Afrika en ander goed nieuws

Paviljoen 7 , FOBA, Bijlmerbajes – NCRV Dokument

Separeerkleding, cameraxe2x80x99s en visitatie

Intentieverklaring: dwang moet verder omlaag!!

Twee artikelen in Zorg en Welzijn

De ketenen van Brandon: Aan welke norm voldoet deze zorg dan?

Vastbinden hoeft niet!!

Staatssecretaris bezoekt de vastgebonden Brandon

Spoeddebat over vastgeketende Brandon

Share This:

Share This:

Share This:

Share This:

Share This:

Share This:

Share This:

Share This:

Share This:

Share This: